مسابقه قرآنی 1447

علاقه‌مندان می‌توانند ضمن بهره‌مندی از سفره بیکران آیات این جزء در مسابقات طرح 1447 که از سوی شبکه قرآن و معارف سیما و برخی نهادهای قرآنی و رسانه‌ای کشور برگزار می‌‌شود، شرکت کرده و از هدایا و جوایز ارزشمند آن شامل 5000 کمک هزینه سفر به عتبات عالیات بهره‌مند شوند. پرسش مسابقه کتبی، تشریحی طرح در ارتباط با پیام‌های این جزء بوده و صندوق پستی 1447ـ 16765 شبکه قرآن و معارف سیما آماده دریافت برداشت‌های مخاطبان گرامی خواهد بود.

سوره مبارکه: قیامه، آیات مبارکه: 6 ـ 1

این سوره و سوره بلد با جمله‏ «لا أُقْسِمُ» آغاز شده است. به گفته بسیاری از مفسران، حرف «لا» برای تأکید است؛ ولی بعضی آن را برای نفی می‌دانند، یعنی مطلب به قدری روشن است که سوگند نمی‌خورم. شاید شباهت قیامت با نفس لوامه که هر دو مورد قسم واقع شده‏‌اند، در این باشد که در دنیای کوچک وجود انسان دادگاهی به نام نفس لوامه وجود دارد، در عالم هستی نیز دادگاهی به نام قیامت قرار دارد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به ابن مسعود فرمود: اعمال خوب را زیاد انجام بده که نیکوکار و بدکار، هر دو در قیامت پشیمان خواهند بود. نیکوکاران از این که چرا کارهای نیک بیشتری انجام نداده‏اند و بدکاران از کوتاهی‏ها و تقصیر خود. سپس فرمود: آیه‏ «وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ» شاهد و گواه این مطلب است. در قرآن، روایات و دعاها، چند گونه نفس برای انسان تصویر شده است: نفس اماره، نفس لوامه و نفس مطمئنه.

نفس اماره همواره انسان را به بدی‌ها فرمان می‌دهد و اگر با عقل و ایمان مهار نشود، انسان را به سقوط و تباهی می‌کشاند. در قرآن می‌خوانیم: «إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّی» (یوسف 53) به درستی که نفس (انسان را) به کارهای زشت و ناروا فرمان می‌دهد، مگر آن که پروردگارم رحم کند. این نفس، آنقدر خواهش و خواسته خود را تکرار می‌کند تا انسان را گرفتار سازد. حضرت علی علیه‌السلام می‌فرماید: نفس اماره، همچون فرد منافق تملق انسان را می‌گوید و در قالب دوست جلوه می‌کند تا بر انسان مسلط شود و او را به مراحل بعد وارد کند.(غررالحکم) در حدیث می‌خوانیم: بعد از نماز، از خداوند چنین بخواهید: «الهی لا تکلنی الی نفسی طرفه عین ابدا» حتی به اندازه چشم بر هم زدنی مرا به نفس خودم وامگذار.( کافی، ج3، ص 346)

مراد از نفس لوامه، همان وجدان اخلاقی است، نفسی که با آن انسان در برابر انجام بدی‌ها یا کم شدن خوبی‌ها، هم در دنیا خود را ملامت می‌کند و هم در آخرت.

نفس مطمئنه در اثر نماز و یاد خدا حاصل می‌شود و انسان به آرامش و اطمینان دست پیدا می‌کند. انسان مطمئن، از مرگ نمی‌هراسد، مشتاق شهادت است، به زرق و برق‏ها و جلوه‏‌های دنیا بی‌اعتناست و به مقدرات الهی همواره راضی است. ایمان به معاد مانع از انجام فسق و فجور است؛ بنابراین آنان که بنا بر انجام گناه و فجور دارند، معاد را زیر سؤال می‌برند. منکران معاد، براساس پندار و خیال به انکار قیامت می‌پردازند نه استدلال و دلیل و برهان‏. قرآن بر قدرت الهی در باز آفریدن انسان‏‌ها در آیات متعدد تأکید می‌کند.