قدیمی‌ترین بنا در محله فهادان

محله فهادان در مجاورت محله‌هایی چون شاه ابوالقاسم، بازار نو و کوشنکو قراردارد که از شمال به بخشی از خیابان فهادان و از جنوب به محلات بازار نو و وقت‌الساعت و از غرب به محله‌های شاه ابوالقاسم و کوشنکو و از شرق به خیابان امام خمینی منتهی می‌شود. فهادان که از کلمه فهد برگرفته شده است در لغت به معنای دانایان و سرشناسان است. در کتب تاریخی یزد نام این محله به هر دو صورت محله فهادان و کوچه فهادان آمده است.

خانه تهرانی، حمام ابوالمعالی، مسجد چهل محراب، خانه ملک‌زاده، خانه محمودی، بقعه شیخ احمد فهادان، مسجد ملازینل، خانه لاریها، مهد قرآن، بقعه دوازده امام، حسینیه فهادان، خانه کاشفی، خانه محمدحسین فرجامی، خانه نواب وکیل، مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)، مسجد فهادان، خانه میرزاده، خانه عرب‌زاده، مسجد قدمگاه، آب‌انبار فهادان، خانه راس‌الحسینی، امامزاده سیدتاج‌الدین (سید پنهان)، مسجد زین‌الدین آقا، مسجد صاحب‌الزمان، مسجد سقا و مسجد حاجی آخوند عرب عجم از شاخص‌ترین بناهای تاریخی این محله است. آنچه​ بر اهمیت این محله می‌افزاید؛ موقعیت قرارگیری آن در داخل حصار و باروی اولیه شهر و وجود قدیمی‌ترین اثر معماری به جا مانده در یزد به نام بقعه دوازده امام در این محله است.

بقعه دوازده امام که در محله فهادان قرار دارد از جمله آثار دوره سلجوقی است که در سال 429 قمری ساخته شده است. این بقعه که قدیمی‌ترین بنای موجود در شهر یزد است از لحاظ معماری و گنبد آجری آن شاهکاری در حوزه هنر معماری دوره سلجوقی به شمار می‌آید. این بنا در سال 1313 از سوی وزارت فرهنگ و هنر با شماره 207 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.پوشش سقف بقعه از داخل گچبری ساده است و دور تا دور آن با کتیبه‌ای تزئین شده است. این کتیبه به لحاظ طرح و نقش از اهمیت خاصی برخوردار است. کتیبه رنگی موجود بر دیوار گچی جانب شرقی گواه بر این است که گنبد به دستور دو برادر به نام‌های ابویعقوب و ابومسعود از سرداران حکومت ابوجعفر علاء‌الدوله از سلسله کاکویان یزد برپا شده است. در چهارگوشه بنا، گوشواره‌ها و داخل آنها در گاهی‌هایی قرار دارد. نور این بقعه به وسیله پنجره‌هایی که در چهار طرف آن تعبیه شده، تامین می‌شود.