پرچم در قوانین ایران

می‌دانیم که پرچم یکی از نمادهای حاکمیت در کشور است و از این‌رو متصدی این نماد ملی هم همان حاکمیت است. دولت‌های مختلف در سراسر جهان تدابیر مختلفی برای حفظ شان این نماد اندیشیده‌اند. این نوشتار نگاهی دارد به قوانینی که در این خصوص در ایران نگاشته شده است. ناگفته پیداست نخستین قانونی که در مورد پرچم وضع شده در زمان مشروطه بوده است. آن زمان در قانون اساسی مصوب، رنگ‌های اصلی و نشان روی پرچم ذکر شده بود. حدود 70 سال بعد در قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها آن نماد تغییر کرد و البته شماره اصل.
کد خبر: ۵۸۶۶۹۳

بعد از این قانون در ماده 5 قانون ثبت علائم و اختراعات تجاری، آمد که ثبت علامتی تجاری که محتوای آن بیرق ایران باشد، ممنوع است. مدتی بعد هم در مصوبه دولت برای پرچم خودرو‌های سواری ذکری از این وسیله شد. هیات دولت سال 1318 اعلام کرد نصب هرگونه پرچم روی خودرو ممنوع است مگر پرچم گردشگری مصوب. هشت‌سال بعد هیات وزیران باز هم به فکر پرچم ایران افتاد و تلاش کرد استاندارد روشنی را برای این وسیله حاکمیتی ایجاد کند؛ استانداردی که با برخی جزئیات هنوز هم ادامه دارد. جای دیگری که در آنجا از پرچم نام برده شده است، سال 59 و در جریان انقلاب است. جایی که شورای انقلاب در جلسه نیمه تیر خود مصوب کرد شمای کلی پرچم ایران چگونه باشد تا در سراسر کشور پرچم یکسان و البته بدون نمادهای طاغوتی و پهلوی باشد. اما مهم‌ترین مصوبه در مورد پرچم را نه مجلس و نه دولت دارند. شورای شهر تهران سال 1387 سندی تحت عنوان «پرچم، سند هویت ملی» صادر کرد. این سند قرار بود سر و سامانی قانونی به وضع پرچم‌های شهر بدهد و انصافا بعد از تصویب این مصوبه، تغییرات مثبتی در حوزه پرچم‌ها ـ حداقل در شهر تهران ـ به‌وجود آمد.

اما در قوانین ایران از پرچم در دو مورد دیگر هم یاد شده است؛ یکی برای کشتی‌ها و قایق‌هایی که می‌خواهند از پرچم کشورمان یا کشورهای دیگر برای عبور و مرور در دریا استفاده کنند و دیگری به مناسبت ذکر عبارت دوره ضرورت تحت‌عنوان خدمت زیر پرچم.

در عین حال جای این افسوس وجود دارد که با وجود دینی و ملی بودن محتوای پرچم ایران، هیچ‌گونه جرمی برای بی‌حرمتی به این نماد ملی دیده نشده است در حالی که در سایر کشورها چون آمریکا این جرم، جرمی مستقل یا در قالب جرایم نفرت آمیز دسته بندی شده است؛ هرچند که افزایش عناوین مجرمانه ممکن است مضراتی برای جامعه داشته باشد.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها