قاطعیت، خوب است یا بد؟

هر وقت هم کسی از او خواسته‌ای دارد، بدون چون و چرا می‌پذیرد و اصلا به «نه گفتن» فکر نمی‌کند. علاوه بر اینها، خودش هم هیچ‌وقت و در هیچ شرایطی حاضر نیست، خواسته‌هایش را با دیگران درمیان بگذارد، چون هیچ‌وقت به خودش حق نمی‌دهد از دیگران چیزی بخواهد.

به این شیوه عادت کرده است، همیشه همین‌طور بوده و فکر می‌کند حالا نمی‌تواند کاری برای حل این مشکل انجام دهد.

تازه گاهی شرایط از این هم بدتر می‌شود؛ یعنی حتی هنگامی که می‌بیند و می‌فهمد کسی قصد فریب دادنش را دارد یا وقتی می‌فهمد فردی برایش دردسر درست کرده است یا زمانی که رفتارهای نامناسب اطرافیانش را می‌بیند، باز هم فقط سکوت می‌کند؛ «مبادا کسی از او برنجد و ناراحت شود!» انگار هیچ‌وقت حق ندارد حرف بزند و از خودش دفاع کند.

او فکر می‌کند اگر خواسته‌هایش را مطرح یا اگر از خودش در برابر حرف‌ها و رفتارهای نادرست دیگران دفاع کند، عمل اشتباهی انجام داده که غیرقابل بخشش است.

از نظر او صحبت کردن در جمع و نظر دادن ‌ـ‌ بویژه مخالف نظر دیگران ‌ـ‌ گستاخی است. پس همیشه سکوت می‌کند و نظر یا خواسته‌های دیگران را می‌پذیرد.

اینها همه در حالی است که متخصصان و کارشناسان نظر دیگری دارند. آنها چنین رفتاری را نه‌تنها گستاخی نمی‌دانند که حتی آن را مهارتی ضروری قلمداد می‌کنند؛ مهارتی برای ابراز وجود. به این معنی که فرد باید بتواند بدون تعارف و خجالت، خواسته‌ها و نیازهایش را با دیگران درمیان بگذارد. (البته خواسته‌های معقول و منطقی) علاوه بر این، مسلما یک فرد موفق قدرت رد کردن و نپذیرفتن خواسته‌های نابه‌جا و ناپخته دیگران را دارد.

خیلی‌ها‌ هم فکر می‌کنند اگر در دوران کودکی نتوانسته‌اند چنین ویژگی رفتاری را بیاموزند و به کار بگیرند، اکنون هم کاری از دستشان ساخته نیست؛ در صورتی که روان‌شناسان می‌گویند قاطعیت و قدرت ابراز وجود، مهارتی است که می‌توان آن را آموخت و تمرینش  کرد.

البته نباید فراموش کنیم رفتارهای قاطعانه به معنای نادیده گرفتن حقوق دیگران نیست. یعنی فرد باید با رعایت ادب و احترام و در چارچوب قوانین و هنجارهای اجتماعی، نیازها و خواسته‌های خود را مطرح کرده یا خواسته‌های نابه‌جای دیگران را رد کند بنابراین باید یادمان باشد همه انسان‌ها حق دارند نظر و خواسته‌هایشان را مطرح کنند. این ما هستیم که می‌توانیم نظر آنها را بپذیریم یا آن را رد کنیم.