در جستجوی خانه گرگ خاکستری

 طی پژوهشی که در سال جاری میلادی از سوی محسن احمدی و همکارانش انتشار یافت، اطلاعات 35 لانه ثبت شد. در این پژوهش 17 لانه براساس اطلاعات مردم محلی، 14 لانه براساس اطلاعات محیط‌بانان و چهار لانه در بررسی‌های میدانی کشف شد. برای مدل‌سازی محل‌های لانه‌گزینی گرگ در همدان متغیرهایی نظیر ارتفاع، شیب، جهت، فاصله از آب، جاده و مزرعه، تراکم انسان و دام مورد بررسی قرار گرفت و در تحلیل آماری استفاده شد.

دامنه پراکنش اصلی گرگ نیمه شمالی کره زمین یا منطقه زیست جغرافیایی تمام شمالگان است. به عبارت بهتر این‌گونه در مناطق جغرافیای زیستی دیرین شمالگان و نوشمالگان پراکنش دارد و از نواحی قطبی تا مدار 20 درجه در نواحی مرکزی مکزیک، شمال آفریقا و جنوب آسیا پراکنده است. تخریب زیستگاه، تغییر محیط، آزار و اذیت انسانی و دیگر عوامل محدود کننده رشد جمعیت، جمعیت‌های گرگ را کاهش داده به طوری که امروز در نواحی محدودی از ایالات متحده آمریکا، آلاسکا، کانادا، مکزیک و اوراسیا دیده می‌شوند. گرگ‌های خاکستری یکی از گسترده‌ترین پراکندگی‌ها را بین پستانداران خشکی‌زی دارند به‌طوری که از توندرای قطبی تا مناطق جنگلی، علفزارها و نواحی خشک را اشغال می‌کنند. به‌طور خلاصه این گونه در توندرا، تایگا (جنگل سوزنی برگ شمال)، بوته‌زارها و درختچه‌زارهای مدیترانه‌ای، جنگل و نواحی کوهستانی یافت می‌شود. معمولا اندازه گرگ‌ها از نظر جثه در جمعیت‌های جنوبی از جمعیت‌های شمالی کوچک‌تر است. در اواخر زمستان و اوایل بهار توله‌ها به دنیا می‌آیند. گرگ‌ها حداکثر 14 توله به دنیا می‌آورند، ولی به طور متوسط شش یا هفت توله دارند.

گرگ‌ها دشمن طبیعی خاصی ندارند. در سال‌های اخیر براثر کم شدن طعمه، تعقیب با وسایل نقلیه موتوری، شکار، تله‌گذاری و استفاده از طعمه مسموم در بیشتر مناطق کشور، جمعیت آنها بشدت کاهش یافته و در برخی مناطق دچار انقراض محلی شده‌اند.

علی ترک قشقایی