سفری سبز وبی خطر

در حالی که از خوشحالی در پوست خود نمی گنجید، روی صندلی نشست. بالاخره توانسته بود با وجود ازدحام مسافر بلیتی تهیه کند. به هم کوپه ای اش که درست روبه رویش نشسته و به او خیره می نگریست لبخند زد.

کد خبر: ۵۷۴۳۷

در بین راه برای همسفرش تعریف کرد که چند سال در آرزوی زیارت امام رضاع بوده و به خاطر مشکلات قلبی از مسافرت منع شده. اما این بار عزم خود را جزم کرده که هر طور شده به پابوس امام برود. ناگهان قلبش که از شوق زیارت فشرده شده بود طاقت نیاورد. در یک لحظه خود را در آخر خط دید و به یاد آورد که چه بسیار مسافرانی بوده اند که از آرزوی رسیدن باز مانده اند و... پس از مدتی طولانی در اثر تکانهای منظمی چشمانش را گشود. با کمال تعجب خود را در بیمارستان دید. اما نه ، او هنوز هم در قطار است.
درست وسط قطار در کنار رستوران نیمه کوپه ای با تجهیزات کامل اورژانس و تعداد قابل توجهی دارو برای اجرای طرح پزشک قطار در نظر گرفته شده است. به این ترتیب دسترسی از دو سمت به پزشک راحت تر است. در این بخش امکان احیای بیماران وجود دارد و تمام کسانی که در معرض شکستگی ، سوختگی ، افت فشارخون ، اسهال ، استفراغ ، تب ، آلرژی ، ترومای ناشی از افتادن از تخت و... قرار گرفته اند و یا نیاز به پانسمان ، بخیه ، درمان در رفتگی و اقلام دارویی دارند به وسیله پزشک قطار تا رسیدن به ایستگاه و انتقال به بیمارستان مداوا می شوند.
برای مراجعه بیماران اوقات خاصی در نظر گرفته نشده است و بیماران حق دارند تا در هر ساعتی در طول سفر به پزشک مراجعه نمایند و از پذیرش صمیمانه او برخوردار شوند. داروها و تجهیزات پزشکی در اندازه های مناسب برای مواجهه و پوشش درمانی موارد اورژانس بوده و با توجه به طراحی و ساخت کابین ویژه ، خدمات پزشکی تجهیزات اختصاصی تری نسبت به وسایل ثابت و قابل حمل و نقل پزشکی در این بخش موجود هستند.

طرح گسترده ای که برای اولین بار در جهان اجرا می شود

طرح پزشک قطار در ایران تقریبا برای اولین بار در دنیا صورت گرفته است. در دنیا مهم نیست که در قطار پزشک بگذارند. پزشک قطار به ندرت در قطارهای شمال به جنوب ایتالیا ، امریکا و کانادا وجود دارد. اما از آنجا که متوسط مسیری که قطارهای ما طی می کنند در حدود 640کیلومتر است ، لذا این مساحت طولانی که 12 تا 24 ساعت به طول می انجامد ، وجود پزشک قطار را اجتناب ناپذیر ساخته است. دکتر محبت سرپرست تیم پزشکی طرح پزشک قطار در مورد نحوه اجرای آن می گوید: این طرح از سال 77 توسط جهاددانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی ایران تهیه شده و در سال 81 در قطار مشهد خرمشهر و طی 2 سال متوالی در ایام نوروز به صورت آزمایشی در چند قطار ارائه شده است. از اول خرداد ماه امسال نیز این طرح بصورت کامل و غیرآزمایشی در 16 قطار با طول مسافت بیش از 8 ساعت شروع به فعالیت کرده است.

مسافران درجه یک از پزشک بهره می برند!

طرح پزشک قطار از خرداد امسال به صورت رسمی در قطارهای درجه یک یکی از شرکت های مسافربری اجرا می شود. به گفته محبت تاکنون پنجاه هزار بیمار توسط پزشکان در قطار ویزیت شده اند که از این تعداد 10 تا 20 درصد موارد اورژانسی بوده اند. در حدود 120 پزشک عمومی در این طرح شرکت دارند که به طور متوسط 20 تا 30 نفر از آنها اعزام می شوند.

برای مراجعه بیماران اوقات خاصی در نظر گرفته نشده است و بیماران حق دارند تا در هر ساعتی در طول سفر به پزشک مراجعه نمایند

محبت در پاسخ به این سوال که چرا پزشک فقط در قطارهای درجه یک در نظر گرفته شده است می گوید: این قطارها امکانات بیشتری دارند. در ضمن قطارهای درجه یک معمولا برای سفرهای طولانی در نظر گرفته شده و در قبال سفرهای کوتاه با قطارهای عادی شرطی می شوند. بسیاری از قطارها هم به گونه ای طبقه بندی شده اند که بخشی از واگنها درجه یک و مابقی درجه 2 هستند. در نتیجه مسافران بخش عادی هم می توانند از امکانات بهداشتی و پزشکی استفاده کنند. به طور کلی این طرح 80 درصد قطارهای خطوط ریلی کشور را شامل می شود.
محبت در ادامه امیدوار است که با افزایش امکانات درصد باقیمانده نیز تحت پوشش این طرح قرار گیرند.

حتی بانوان پا به ماه هم با خیال راحت سفر می کنند

تقریبا در اوایل اجرای این طرح ، در قطار اهواز - مشهد با اقدامات به موقع درمانی ، زنی باردار و جنینش از مرگ حتمی نجات یافتند. این زن 22 ساله چند ساعت قبل از رسیدن قطار به تهران به درد زایمان دچار و حالش وخیم شده بود. اما با اقدامات و تمهیدات ویژه دکتر افشین کاظمی ، پزشک قطار علایم حیاتی مادر و جنین به شرایط طبیعی بازگشت. این بیمار بلافاصله از ایستگاه اسلامشهر به بیمارستان انتقال یافت.
سالم ماندن مادر و جنین موجب حیرت کادر درمانی بیمارستان شده و در نهایت زایمان به سلامت انجام گرفت. دکتر فریدراد، متخصص زنان بهترین نوع مسافرت برای زنان باردار را سفر با قطار می داند که در آن می توانند به راحتی و با رعایت احتیاطهای لازم تحرک داشته باشند و توصیه می کند تا از مسافرت کردن با هواپیما بعد از ماه ششم بارداری به علت تغییر فشار به شدت خودداری نمایند. وی در این خصوص می گوید: به علت تغییر فشاری که بر اثر مسافرت با هواپیما در زنان باردار ایجاد می شود ممکن است این افراد دچار خونریزی های پشت جفت شوند که عوارض خطرناکی برای جنین و مادر در پی خواهد داشت. مسافرت با ماشین نیز با توجه به شرایط نامساعد جاده ها و دست اندازهایی که به وفور وجود دارند ، برای زنان باردار ممکن است خطراتی در پی داشته باشند.
این افراد در طول سفر با قطار باید از حرکات تند خودداری کرده و هنگام سوار یا پیاده شدن کاملا با احتیاط و آرامش حرکت کنند. در نهایت با توجه به این که افراد معمولی غیرممکن است در طول مسیر بیمار شوند ، زنان باردار به علت ضعف بدنی بیشتر در معرض بیماری هستند لذا وجود پزشک قطار دراین شرایط امری الزامی است.

و اشاره آخر...

این طرح به صورت رایگان بوده و از ابتدای اجرا به منظور آگاهی مسافران از حضور داشتن یا نداشتن پزشک در قطار ، روی تمام بلیت ها این موضوع قید شده است.
محبت ، طرح پزشک قطار را بسیار مثبت ارزیابی کرده و آن را زمینه مناسبی برای اشتغالزایی پزشکان عمومی می داند و ضمن آن که به سختی کار در شرایط دشوار این گروه اشاره دارد ، می افزاید: مسوولیت امنیت جان و سلامت بیش از 700 نفر در طول سفر تنها به یک پزشک محول می شود و در بسیاری موارد مجبور است تا کار یک تیم پزشکی را به تنهایی و با توجه به امکانات موجود انجام داده و جان بیمار را نجات دهد.
خوشبختانه این پزشکان تاکنون توانسته اند به خوبی از عهده این مسوولیت برآیند و به گونه ای که آمار و ارقام نشان می دهد از زمان اجرای این طرح تاکنون میانگین سنی مسافران افزایش چشمگیری داشته و این به معنای ضریب اطمینان بیشتر است.