ویز، هدفی جدید برای فیس‌بوک و گوگل

گوگل قصد دارد برای به‌دست آوردن ویز با فیس‌بوک وارد جنگ شود. این جنگ با قیمت پایه یک میلیارد دلار شروع خواهد شد. اگر فیس‌بوک برنده این کارزار شود، دومین بار در عرض یک‌سال خواهد بود که مبلغ بسیار زیادی را برای گرفتن مالکیت یک سرویس پرداخت می‌کند؛ بعد از خرید اینستاگرام با مبلغ یک میلیارد دلار در اواسط سال گذشته.

دلایل فیس‌بوک یا گوگل برای به‌دست گرفتن ویز، کاملا محرمانه و استراتژیک است. برای هر دو شرکت، موبایل یک جزء اصلی به‌حساب می‌آید و مکان‌یابی در موبایل همه‌چیز است. محل‌ها به شما امکان می‌دهد تبلیغات هدفمند انجام دهید، سرویس‌های جدید و جالب‌تر ارائه کنید و البته ناوبری را تامین کنید. ویز همه اینها را دارد. گوگل واقعا چیزهایی را که ویز ارائه می‌کند نیاز ندارد درحالی‌که این سرویس می‌تواند به فیس‌بوک جنبه‌ای بدهد که درحال‌حاضر کمبود آن را حس می‌کند.

ویز؛ ناوبری اجتماعی

حدود هفت سال پیش چند دوست نرم‌افزار‌نویس برای تهیه بلیت‌های کنسرت‌ خواننده محبوبشان مشکل داشتند. آنها تصمیم گرفتند برای فرار از بازار سیاه شبکه‌ای اجتماعی مبتنی بر موقعیت جغرافیایی به‌وجود آورند تا خریداران و فروشندگان بلیت‌های کنسرت که در یک محله زندگی می‌کنند بتوانند براحتی همدیگر را پیدا کنند. این ایده اولیه برای ا‌جرایی شدنش امروز به یک تجارت چند صد میلیون دلاری تبدیل شده است. حالا آن رفقای هفت سال پیش، سرویس اینترنتی پر‌طرفداری به نام ویز را رهبری می‌کنند که کارش ناوبری اینترنتی است.

تیم ویز تا امروز توانسته به بیش از 40 میلیون مسافر در سراسر جهان کمک ‌کند تا هنگام رفتن به سر کار از ترافیک‌های سنگین پرهیز کنند. گزارش‌ها نشان می‌دهد تقریبا یک‌سوم کاربران ویز در آمریکا قرار دارند؛ جایی که مقام دوم استفاده از نقشه‌های گوگل را در اختیار دارد. طبق این گزارش‌ها، در کشورهای در حال توسعه، کاربران این سرویس، که از گوگل قدرتمندتر است، نیز بیشتر هستند.

در ویز برخلاف نقشه‌های اپل شما هیچ حرکت سه‌بعدی به سمت مقصد را نمی‌بینید. تصاویر مشاهده خیابان‌ها به شیوه گوگل یا حتی عملکرد ناوبری ایستا مانند TomTom را نخواهید یافت. ویز یک تجربه نقشه‌یابی است که روی سفرهای شهری تمرکز کرده و به بیش از ۹ میلیون راننده در آمریکا کمک می‌کند تا در ترافیک گیر نکنند، مسیرهای روزانه خود به سمت محل کار یا منزل را بهتر انتخاب کرده و با دیگر رانندگانی که در مسیرهای مختلف هستند، ارتباط برقرار کنند.

اگر این سرویس به یک شرکت بزرگ‌تر نپیوندد، با چالش‌های جدی از سوی قدرتمندان این حوزه یعنی اپل، گوگل و مایکروسافت روبه‌رو خواهد شد. تمام این ارائه‌کنندگان سرویس‌های ناوبری برای iOS، اندروید و ویندوز فون، می‌توانند محبوبیت این سرویس را براحتی از ‌بین ببرند.

کاری که ویز می‌کند

برنامه کاربردی ویز برای اندروید و iOS، تعدادی نقشه ارائه کرده که می‌تواند کاربر خود را با توجه به شرایط ترافیکی که در لحظه به‌روز می‌شود، هدایت کند. کاربران ویز به این سرویس اجازه می‌دهند محل ماشین و سرعت آنها را ردیابی کرده تا شرایط ترافیک هر دقیقه به‌روز شود. این کاربران همچنین می‌توانند گزارش‌هایی از مشکلات مختلف که در مسیر با آنها برخورد کرده‌اند مانند تصادف را ارسال کنند. به این ترتیب می‌توان براحتی تشخیص داد که در کدام محل به مشکلات احتمالی برخورد خواهیم کرد. اگر ترافیک سنگین باشد، ویز حتی می‌تواند مسیر شما را در لحظه تغییر دهد. این سرویس می‌تواند اطلاعات مفید زیادی را ارائه دهد، ولی زمانی کارایی آن مشخص می‌شود که تعداد زیادی کاربر، این اطلاعات را وارد کنند.

همه‌چیز درباره اطلاعات است

سال گذشته این شرکت یک نرم‌افزار ناوبری رایگان ارائه می‌کرد و تبلیغات آن را به‌فروش می‌رساند. همچنین اطلاعات ترافیک و نگاشت خود را به مشتریان سازمانی که نیاز به مجموعه بزرگ اطلاعات ترافیک داشتند، می‌فروخت. فروش تبلیغات، اطلاعات نقشه و اطلاعات جمع‌آوری‌شده ترافیک کمک می‌کرد ویز برای کاربران رایگان باشد، ولی با وجود افراد زیادی که از پایگاه داده ویز استفاده می‌کنند چطور ممکن است از امن بودن اطلاعات خصوصی مطمئن بود؟

پاسخی که سازندگان سرویس به این پرسش می‌دهند این است که آنها هیچ‌چیز خاصی درباره کاربران نمی‌دانند: «ما شماره تلفن یا شماره شناسایی تلفن کاربر را نمی‌دانیم. اگر کاربر اسم خود را بگوید آن را خواهیم دانست، ولی تنها مواردی را می‌دانیم که کاربران می‌خواهند به ما بگویند.»

ویز هیچ اطلاعات شخصی از کاربر را نمی‌فروشد و شما می‌توانید در هر زمان اطلاعات خود را از روی سرورهای آنها پاک کنید. البته اگر این‌کار را انجام دهید، پیشینه رانندگی و دیگر اطلاعات شما روی سرورهای شرکت برای مدت نامعلومی باقی خواهد ماند؛ چیزی که کاربران نگران آن هستند. این اولین شایعه درباره فروش ویز نیست. اواسط سال گذشته نیز این سرویس مورد توجه مسئولان فیس‌بوک قرار گرفت. در آن زمان شایعه شده بود که فیس‌بوک قصد خرید ویز به مبلغ 200 یا 300 میلیون دلار را دارد. بعد از شایعات خرید فیس‌بوک، شایعات خرید ویز توسط اپل زمستان گذشته گسترش یافت. بعد از آن دوباره شایعه اقدام فیس‌بوک وارد شد و حالا شایعات تلاش گوگل بر سر زبان‌ها افتاده است، اما به نظر می‌رسد مساله به‌دست گرفتن مالکیت ویز بزودی تمام نمی‌شود و ویزی‌ها تلاش دارند تا با بازارگرمی بیشتر، قیمت را بالا ببرند.

شروع با یک نقشه

محصولات ویز چیزی بیش از شرایط در لحظه راه‌هاست. نقشه‌های این شرکت نیز توسط کاربران ساخته می‌شوند؛ حداقل جزئیات آنها. ابتدا ویز، یک نقشه پایه‌ای برای سرویس خود ایجاد کرد سپس کاربران ویز به‌وسیله رانندگی در راه‌های جدید یا مسیرهایی که درنظر گرفته نشده بودند آن را تکمیل‌تر کردند. این کار مانند مشارکت در یک بازی پک‌من زنده بود که هر راننده با رانندگی در مسیرها می‌توانست جایزه راه‌های جدید مجازی را به‌دست آورد. جایزه هر مسیر جدید (که معمولا مانند بخش‌‌های بازی‌های کامپیوتری مثل گیلاس، چکش و بسته‌های هدیه بودند) به آن کاربر امتیازی اضافه می‌کرد. هرچه امتیاز کاربر بیشتر باشد سطح اعتماد به او بیشتر می‌شود و توانایی بیشتری در ویرایش نقشه‌ها در waze.com خواهد داشت.

تعداد بیشتر اطلاعات کاربران ویز و ویرایش آنلاین باعث می‌شود نقشه‌های این سرویس به‌روزباقی بماند، ولی چرا آنها باید به‌طور رایگان روی نقشه‌های یک شرکت دیگر کار کنند؟ پاسخ این است که کاربران برای خودشان کار می‌کنند. آنها مکان‌هایی را که نیاز دارند روی نقشه مشخص می‌کنند. ایجاد بهترین نقشه ممکن برای یک مسافر درون‌شهری برای خود او نیز ارزش دارد. شناسایی و جهت‌دهی افرادی که نیازهای یکسان دارند سبب می‌شود آنها در به‌روز نگه داشتن آن اجتماع انگیزه بیشتری داشته باشند.

برای تشویق کاربران در ادامه استفاده از این سرویس، ویز قابلیت‌هایی نظیر یکپارچگی با فیس‌بوک، توییتر و foursquare را نیز ارائه کرده است. این شرکت همچنین بتازگی بستری برای تبلیغات منتشر کرده است که کسب‌وکارهای کوچک‌تر می‌توانند به کاربرانی که در محدوده آنها هستند شرایط فروش‌شان را اطلاع دهند.

محمدحسین کردونی