در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مردانی که سریع تردویدند
فدراسیون بین المللی دو و میدانی در پایان سال 2004میلادی اسامی بهترین های دو و میدانی جهان در این سال را معرفی کرد.
از این رو برخی از قهرمانان المپیک حتی نتوانستند در جمع 3نفر اول رشته تخصصی خود قرار گیرند؛ چون در تمام سال فعال نبودند.
هشام الغروج مراکشی ، نامدارترین آنهاست. اوج رقابت در دوهای سرعت را در المپیک 2004شاهد بودیم که جوان از راه رسیده ای به نام گاتلین تمام بزرگان را پشت سر گذاشت و مدال طلا را به گردن آویخت. گاتلین حدنصاب خوب 85/8 ثانیه را در آتن به دست آورد و موریس گرین قهرمان و رکورددار سابق المپیک و جهان را شکست داد. اما نتوانست به رکورد جهانی 100متر نزدیک شود.
پس از المپیک هم در یک مسابقه فاتح شد. اما در دیگر مسابقه ها اثری از او ندیدیم. به همین دلیل در جدول بهترین های دوی 100متر با 1350امتیاز مکان پنجمی را به خود اختصاص داد.
در حالی که آصفا پاول از جامائیکا با 1408امتیاز بهترین دونده سال جهان در ماده 100متر شناخته شد. گاتلین و پاول هر دو 22سال سن دارند و انتظار می رود سالهایی درخشان و طلایی را پیش رو داشته باشند.
این دو دونده ، در شمار نسل جدید دوندگان جهان هستند که پدیده های متولد دهه 80لقب گرفته اند. بکه له و سیهینه از اتیوپی که دوندگان استقامتی هستند، به نسل جدید دوندگان تعلق دارند.
در جدول بهترین های 100متر، کرافورد 26ساله از امریکا در جای سوم ایستاده و موریس گرین 30ساله چهارم است. کرافورد عقب ماندگی خود در ماده 100را در 200متر جبران کرده و با 1356امتیاز بهترین دونده این ماده در سال 2004شد. در حالی که فرانک فردریکس از نامیبیا با 10امتیاز کمتر دوم شد.
در این رده بندی نام گاتلین در مکان ششم و نام آصفا پاول در مکان هفتم به چشم می خورد. برای یوسین بولت دیگر دونده جوان جامائیکایی ، سال 2004خوش یمن نبود. او در ماههای اول سال ، حد نصاب فوق العاده 93/19 ثانیه را کسب کرد. اما بعد آسیب دید و حتی نتوانست خود را به المپیک برساند. همین آسیب دیدگی او را از جریان مسابقه ها دور کرد و نتوانست در جمع 8مرد برتر 200متر جهان جایی را برای خود دست و پا کند.
«بولت» یکی از پدیده های شگفت انگیز دو و میدانی امروز جهان است. او فقط 17سال سن دارد و در سال 2002زمانی که 15ساله بود قهرمان جوانان جهان شد. در ماده 400متر 4نفر از 8دونده برتر سال جهان به نسل جدید تعلق دارند.
اما هنوز به شکوفایی و قدرت نرسیده اند. هنوز دونده ای نتوانسته جای خالی آلن جانسون افسانه ای را پر کند و خلائ او کاملا محسوس است. باید دید نسل جدید در مسابقه های قهرمانی جهان که تابستان آینده در هلسینکی فنلاند برگزار می شود، خودنمایی خواهد کرد یا نه.
در سال 2004دونده ای 28ساله به نام فرانسیکونه عنوان بهترین دونده 400متر را به خود اختصاص داد و اوتیس هریس 22ساله دوم شد.
دوهای نیمه استقامت
در دوهای نیمه استقامت ، مطرح ترین چهره جهان طی سالهای اخیر، هشام الغروج مراکشی بود. هشام که رکورد جهانی 1500متر را در اختیار دارد، در آتن به 8سال انتظار سخت خود پایان داد و بالاخره توانست مدال طلای این ماده در المپیک را به دست آورد.
توفیق او در المپیک 2004زمانی کامل شد که در 5هزار متر هم طلا گرفت و بکه له را شکست داد. اما هشام در جمع بهترین های دوهای نیمه استقامت حتی در جمع 3نفر اول قرار نگرفت.
شاید در نگاه اول تصمیم فدراسیون بین المللی دوومیدانی مغرضانه به نظر آید؛ اما اگر کارنامه یک سال هشام الغروج را آن گونه که این فدراسیون بررسی کرده ، از جلوی چشم بگذرانیم ، روشن می شود که چرا او در بین نیمه استقامتی ها پنجم شد.
توفیق هشام در 5هزار متر المپیک ، به دوی استقامت مربوط می شود. بنابراین تنها پیروزی بزرگ او در نیمه استقامت ، همان کسب طلای دوی 1500متر المپیک بود. او پیش از المپیک در یک مسابقه رسمی در ماده تخصصی خود هفتم شد و همین امتیازهای زیادی از او کم کرد.
پس از المپیک نیز در مسابقه ای شرکت نکرد و نتوانست بر مجموع امتیازات خود بیفزاید. در سال 2004برنارد لاگات کنیایی پرکارترین دونده 1500متر جهان بود که حدنصاب های خوبی کسب کرد و در چند مسابقه قهرمان شد. سال 2004برای ماده 1500متر سالی تاریخی بود.
چون پس از سال 1995تاکنون که هر ساله هشام الغروج به عنوان بهترین دونده ماده 1500متر جهان معرفی می شد، نام او در صدر به چشم نخورد. شاید رسیدن او به مدال طلای المپیک ، عطش او را برای شرکت در مسابقه های متعدد فروکش کرد و همین ، امتیازهای او را پایین آورد. او در مسابقه های بین المللی زوریخ از لاگات شکست خورد.
ولی هشام شادترین و موفق ترین سال ورزشی اش را پشت سر گذاشت و اصلا ناراحت نیست. چون طلای المپیک برایش بزرگترین توفیق زندگی بود. در مجموع سال 2004برای ماده 1500متر بسیار پربار و امیدوارکننده بود.
در این سال دوندگان 9بار به حدنصاب زیر 31/3 دقیقه رسیدند. 24بار هم زیر 33/3 دقیقه دویدند. رکورد جهانی ماده 1500 متر با 26/3 دقیقه در اختیار هشام الغروج است.
در میان 8دونده برتر جهان 6دونده از کنیا هستند که لاگات 30ساله با 1401امتیاز در صدر آنها و دیگر دوندگان جهان قرار گرفت. نفرات دوم و سوم هم از کنیا می آیند. اما نفر چهارم ایوان هشکو اهل اکراین است.
هشام الغروج 30ساله با 1341امتیاز در جای پنجم قرار گرفته است. به دنبال او دو دونده 20ساله کنیایی مکانهای ششم و هفتم را به خود اختصاص داده اند.
به نظر می رسد پس از بازنشستگی هشام الغروج ، کنیایی ها حاکمان مطلق ماده 1500متر شوند. در این میان هشکو و روی سیلوا که حد نصاب 30/3 دقیقه را دارند، شاید بتوانند کنیای ها را تهدید کنند.
هشکو 25سال سن دارد. در ماده 800متر وضع رکورد دار جهان مثل هشام الغروج بود. یعنی ویلسون کیپ کتر نتوانست خود را در جمع 3نفر اول قرار دهد. این دونده 32ساله دانمارکی که اصلیت کنیایی دارد.
با 1321امتیاز هفتم شد؛ در حالی که یوری بور زاکفسکی 23ساله از روسیه 1360امتیاز به دست آورد و در صدر بهترین دوندگان 800متر جهان ایستاد. نفر دوم بونگئی دونده 24ساله کنیایی بود.
در جمع بهترین ها نام یوسف سعد کامل هم دیده می شود. این دونده 21ساله بحرینی چهارمین دونده برتر سال 2004جهان شد. به نظر می رسد نسل جدید دوندگان اقتدار خود را در ماده 800متر آغاز کرده اند و در هلسنیکی حرف اول را خواهند زد.
دوهای استقامت
از میانه های دهه 1990به بعد در دوهای استقامت فقط یک نام می درخشید و آن هایله گبرسلاسی بود. او بارها رکورد جهان را شکست و در 1998توانست در 5 هزار متر به رکورد جهانی جدید 39/12 دقیقه برسد.
نزدیک ترین رقیبش به نام استیفن چرونو 10ثانیه کندتر از او دوید. تا سالها او دونده اول جهان در ماده های 5و 10هزار متر بود. اما در مسابقه های جهانی 2003در پاریس اتفاق تازه ای افتاد.
در ماده 10هزار متر که گبرسلاسی قهرمان و رکورددار جهان و المپیک بود، از جوانی 21ساله شکست خورد. آن جوان کسی نبود جز بکه له هموطن او. بکه له عنوان قهرمانی جهان در دوی صحرا نوردی را در اختیار داشت و حالا قدرت خود را روی پیست هم نشان می داد.
آن پیروزی تاریخی در ورزشگاه استاد دو فرانس پاریس ، سرآغاز دوران طلایی بکه له شد. به دنبال آن اوایل بهار امسال برای سومین بار متوالی قهرمان دوی صحرانوردی جهان شد و هنگامی هم که فصل جدید پیست آغاز شد.
او توانست به فاصله دو هفته رکوردهای جهانی گبرسلاسی را در ماده های 5و 10هزار متر بشکند و خود رکورددار جهان شود. سپس قدم به المپیک آتن گذاشت و توانست در دوی 10هزار متر همه مدعیان از جمله گبرسلاسی را مغلوب کند و برق مدال طلا برسینه اش درخشید.
اما در فینال 5هزار متر از هشام الغروج شکست خورد و نقره گرفت. که به هر حال این نقره هم بسیار با ارزش بود. تمام این موفقیت ها زمینه را برای معرفی او به عنوان بهترین دونده استقامتی جهان فراهم کرد.
بکه له که پیش از این مرد سال دو و میدانی جهان شده بود، عنوان مرد سالی دوهای استقامت را با 1460امتیاز به دست آورد.
نفر دوم سیهینه اختلاف زیادی با او داشت و 1380امتیاز کسب کرد. به دنبال آنها به ترتیب کیپ چوگه از کنیا و گبر ماریام از اتیوپی که هر دو 20ساله هستند، قرار دارند و گبرسلاسی 31ساله در جای پنجم ایستاده است.
احمد حسن عبدالله از قطر که 23ساله است ، نفر هشتم بهترین های جهان است. نکته جالب در مورد دوهای استقامتی این است که 4نفر اول سال همگی زیر 22سال سن دارند.
بنابراین نسل جدید اقتدار خود را آغاز کرده و سالها حاکم این دوها خواهد بود. در مسابقه های جهانی سال 2005رقابت این دوندگان با یکدیگر تماشایی خواهد بود.
احمد حسن عبدالله که حدنصاب عالی 59/26 دقیقه را در دوی 10هزار متر در اختیار دارد، اجازه شرکت در المپیک آتن را به دست نیاورد.
اگر او در المپیک می دوید، قطعا جای بالاتری را در رده بندی به دست می آورد. حسن عبدالله کنیایی الاصل است و چون همین امسال به تابعیت قطر درآمده ، براساس قوانین المپیک حق شرکت در بازیها را به او ندادند. در قسمت زنان وضع شباهت زیادی به قسمت مردان دارد.
یعنی نسل جدید حرکت درخشان خود را آغاز کرده اند. اینجا هم اتیوپیایی ها حرف اول را می زنند و به دنبال آنها کنیایی های پا به سن گذاشته همچنان به تلاش خود ادامه می دهند.
دی بابا دونده 22ساله اهل اتیوپی عنوان بهترین دونده استقامتی زن جهان در سال 2004را به خود اختصاص داد و هموطنش دفار 21ساله دوم شد. نفر سوم یک کنیایی 25ساله و نفرچهارم ماسایی دونده 37ساله اهل کنیاست. اما نفر پنجم خواهر دی بابا است که فقط 19سال سن دارد.
دوهای جاده و ماراتن
در دوهای جاده و ماراتن حرف اول را در سال 2004دوندگان کنیایی زدند. از جمع 8دونده برتر جهان 6نفر کنیایی بودند. 2دونده دیگر یکی از امریکا و دیگری از ایتالیا بود. پل کرویی و فلیکس لیما دوندگان 24ساله کنیایی ، اول و دوم شدند.
سومین نفر استفانو بالدینی از ایتالیاست. او مدال طلای دوی ماراتن المپیک آتن را به گردن آویخت و 33سال سن دارد. دوی ماراتن ، رشته ای سنگین است و بنابراین دوندگان آن طی سال 2یا حداکثر 3بار در مسابقه ها شرکت می کنند.
بنابراین قهرمانی بالدینی در المپیک آتن امتیازهای زیادی برایش به ارمغان آورد و او را در جمع 3دونده برتر دوهای جاده و ماراتن قرار داد.
در سال 2004دوندگان ماراتن حدنصاب های خوبی کسب کردند آنها 81بار مسافت 42کیلومتر و 195متری دوی ماراتن را زیر 10/2 ساعت دویدند. 25بار هم حدنصاب های زیر 08/2 ساعت به دست آمد.
با این وجود و براساس آمار، سال 2003بهترین سال در تاریخ دوی ماراتن محسوب می شود. در دوی نیم ماراتن نیز کنیایی ها حکومتی مطلق داشتند.
در بین 84دونده برتر سال ، 60نفر آنها کنیایی بودند، یعنی 71درصد از مجموع دوندگان! در سال 2004 نیم ماراتن را 6دونده زیر 59 دقیقه دویدند و 62 نفر هم به حدنصاب زیر 61 دقیقه رسیدند.
منبع: یاف / 26 دسامبر 2004
جهانگیر چراتی 
جهانگیر چراتی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
