عملیات موفق تلویزیونی

بهروز افخمی در سری نخست عملیات 125، چند جوان داوطلب آتش‌نشانی را محور کار قرار داد و در هر قسمت وارد زندگی خصوصی هریک از آنها شد. سری یاد شده که بهترین بخش هم از این سه‌گانه به حساب می‌آید، فاز اول (یعنی آشنایی مخاطب با شخصیت‌ها و ورود آنها به محیط آموزشی) را بخوبی سر و سامان داد و تماشاگر را به تماشای ادامه کار تشویق کرد.

نکته مهمی که افخمی در بخش نخست رعایت کرد، لحن شوخ کار و بهره‌گیری از شخصیتی به نام حسین لطیفی با خصوصیات منحصربه‌فرد و بسیار آشنایش برای مخاطب است که برخی تلخی‌های حاکم بر داستان را گرفته و آن را از یکنواختی نجات داده است. شخصیت عنایت آتش‌نشان در شرف بازنشستگی نیز یکی از ستون‌های فیلمنامه سری نخست بود که با الگوبرداری از سینمای کلاسیک خلق شده و شباهت‌های بسیار به قهرمان‌های تنهای سینمای وسترن (گونه مورد علاقه افخمی) دارد؛ شخصیت باصلابت و محکمی که در عین حال شوخ‌طبعی‌های مخصوص به خودش را داشت و نمونه درخشانی از شخصیت‌پردازی در هر سه سری عملیات 125 است.

در سری دوم عملیات 125 ـ که کارگردانی آن را محمدرضا آهنج انجام داد ـ قصه بیشتر روی عملیات امداد و نجات متمرکز شده و دیگر کمتر با زندگی خصوصی آتش‌نشان‌ها روبه‌رو بودیم. در این سری، آهنج بیشتر روی حادثه‌پردازی متمرکز شد و مسعود آب‌پرور همراه آرش قادری به‌عنوان فیلمنامه‌نویس در سری سوم بار دیگر توازن میان بخش‌های عملیاتی و زندگی شخصی آتش‌نشان‌ها را برقرار کرد. آب‌پرور بخش‌های اکشن کار را چه در بخش میدانی و چه در بخش جلوه‌های ویژه رایانه‌ای خوب از آب درآورد و بسیاری از استانداردهای تلویزیونی را در این خصوص رعایت کرد. برای مثال می‌توان به انفجار خانه‌ای بر اثر سهل‌انگاری جوان‌های مشغول به کار تجاری در آن اشاره کرد که تلخی‌اش به عمق وجود مخاطب رخنه کرد.

مجموعه‌های تلویزیونی از جنس ‌عملیات 125 به بازیگرانی نیاز دارد که علاوه بر نزدیکی به نقش برای جذب هرچه بیشتر مخاطب وجوه سمپاتیک داشته باشند. این اتفاق در ارتباط با برخی شخصیت‌ها مانند حسین لطیفی و عنایت و تا اندازه‌ای علیرضا به شکلی مطلوب رخ داده، اما درباره برخی دیگر در عمل شاهد این اتفاق نیستیم. عبدالرضا اکبری برای ایفای نقش عنایت گزینه مناسبی بود که در سری نخست بشدت مخاطب را به همذات‌پنداری با خود وامی‌داشت، اما در سری‌های بعدی با کمرنگ‌ شدن این شخصیت و حذف و اضافه‌های صورت گرفته در مورد فرزندان او، این ارتباط رنگ باخت. کاوه خداشناس و ایمان صفا از دیگر بازیگران موفق این مجموعه هستند که خود را به نقش نزدیک کردند و از لایه‌های بیرونی نقش به سمت لایه‌های درونی آن پیش رفتند.

محمد جلیلوند