چگونه یک فضاپیما را بپزیم؟!

این بخش از فرآیند ساخت با پاکسازی سفینه MPO متعلق به سازمان فضایی اروپا از آلاینده‌های احتمالی که برای ماموریت سال 1393 در نظر گرفته شده، یک فرآیند اجباری است که طی آن از منتقل نشدن میکروب‌ها و حیات تک‌سلولی زمینی به یک سرزمین جدید اطمینان حاصل می‌شود.

عملیات پاکسازی در قلب بخش فنی سازمان فضایی اروپا یعنی در شهر نوردویک (Noordwijk) هلند انجام شد که به یک مرکز آزمایش اختصاصی به منظور شبیه‌سازی تمام جنبه‌های مختلف فضا مجهز است.

MPO به همراه مدارگرد عطارد ژاپنی به داخلی‌ترین سیاره منظومه شمسی و نزدیک‌ترین آنها به خورشید سفر خواهد کرد. اما هر دو سفینه باید پیش از پرتاب پاکسازی شوند. با رسیدن به عطارد و تجربه دمای بسیار بالای ناشی از نزدیک شدن به خورشید، آزاد شدن مولکول‌های بیشتری از مواد سازنده این سفینه فضایی به نسبت ماهواره‌های معمولی پیش‌بینی می‌شود.

چنین مولکول‌هایی اگر در محیط‌های حساسی متراکم شوند، می‌توانند آلودگی ایجاد کنند. بنابراین برای محافظت از ابزار علمی ظریف موجود در فضاپیما، خارج شدن گاز باید کاهش پیدا کند.

از طرفی حرارت‌دهی اولیه قسمت‌های مختلف برای تمیز کاری فضاپیما ضروری است.

برای انجام این عملیات تاسیسات جدید آزمایشی به نام فِنیکس (Phenix) میزبان عملیات پاکسازی بود. این تاسیسات دارای یک اتاق خلأ از جنس استیل ضدزنگ به قطر چهار و نیم متر و به طول 12 متر همراه با یک جعبه داخلی به نام چتر گرمایی است که شش دیوار مسی‌اش می‌تواند تا صد درجه سلسیوس گرم و همچنین توسط نیتروژن مایع لوله‌کشی شده تا دمای منفی 190 درجه سلسیوس سرد شود. قابل توجه است که همگی این قسمت‌ها از یکدیگر مستقل است.

این تست از بیشتر پروسه‌های آزمایشی خلأ گرمایی معمول متفاوت بود، آن هم به این دلیل که در حالی که کناره‌ها و بالای اتاق خلأ با دمای نزدیک به 50 درجه سلسیوس گرم شده بود، قسمت زیرین اتاق توسط نیتروژن مایع در سراسر آن همچنان خنک نگاه داشته شده بود. این امر در حقیقت یک تله سرد به وجود می‌آورد که در عین این که مواد آلوده از ماهواره پاکسازی می‌گردند برای جمع‌آوری و نگهداری متبلور نیز می‌شوند، اما جالب توجه است که نگهداری، این محیط به 1500 لیتر نیتروژن مایع در هر ساعت نیاز داشت به طور متوسط سه تانکر نیتروژن در هر روز در این مجموعه مصرف می‌شدند. این آزمایش طی سه شیفت در 24 ساعت با مراقبتی شدید و همچنین حفظ دما با دقتی بالا و ایجاد این اطمینان که جریان پیوسته اطلاعات وجود داشته باشد، انجام شده است. خارج کردن گاز در طول آزمایش تحت مراقبت بود و اکنون نتایج پاکسازی در حال تجزیه و تحلیل است. این طور پیش‌بینی می‌شود که مقدار نه‌چندان ناچیزی در حدود یک قاشق غذاخوری از مواد آلوده تولید شده باشد.

esa / مترجم : رامین فتوت​