آجیل پاستوریزه میل کنید!

هر ساله بخش عمده ای مواد غذایی کشور به صورت فله ای و خارج از بسته بندی و معیارهای کنترل کیفی توزیع می شود.

کد خبر: ۵۵۲۳۸

وجود آلودگی های مختلف در مراحل تولید و عرضه این گونه محصولات ، زمینه ابتلا به بیماری های گوناگون را برای مصرف کنندگان مواد غذایی فله ای فراهم کرده است.
اشکال مختلف استفاده از این محصولات نیز در شیوع و تولید این بیماری ها نقش مهمی ایفا می کنند. نمونه بارز آن هم استفاده از ادویه آلوده در صنایع و فرآورده های گوشتی است که موجب ایجاد بستر مناسب برای تکثیر آلودگی می شود.
همچنین در مورد انواع خشکبار و میوه های خشک ، گیاهان دارویی و سبزیجات خشک ، کنترل بهداشت تولید و توزیع ، فرآیند هزینه بر، پیچیده و غیرممکنی محسوب می شود که نیاز به بکارگیری و استخدام سیستم های مجرب انسانی دارد.
بروز چنین مشکلاتی پایه و اساس پیدایش تکنولوژی جدیدی به نام پاستوریزاسیون طبیعی بوده است. جالب آن که اولین سیستم پاستوریزاسیون طبیعی برای استفاده بر روی محصول پسته رفسنجان بعنوان اولین محصول صادراتی غیر نفتی به اتحادیه اروپا، نصب و راه اندازی شده است.
با توجه به اهمیت موضوع با کامران کامرانی از بنیانگذاران سیستم پاستوریزاسیون طبیعی در ایران به گفتگو نشسته ایم.

اصولا مدلهای رایج بسته بندی خشکبار و میوه های خشک برای پذیرش در بازارهای جهانی از چه استانداردی باید برخوردار باشند؛
مدلهای رایج بسته بندی برای خشکبار و میوه های خشک از جعبه و کارتنهای سلولزی تا بسته بندی با فیلمهای چند لایه ، متغیرات بازار جهانی مجموعه بازارهای کشورهای مختلف است که استانداردهای متفاوتی دارند.
ولی معمولا این قسمت (استانداردهای بسته بندی) بخش سختگیرانه و غیرقابل عبور موضوع صادرات نیست! چرا که صادرکنندگان ما عمدتا محصولات خود را به صورت Bulk و صنعتی به منظور بسته بندی مجدد یا استفاده کارخانجات صادر می کنند، لذا موضوع جذابیت های بسته بندی نسبتا منتفی است.
رعایت معیارهای بهداشتی در تولید، یکنواختی و Homogenبودن کیفیت از لحاظ رنگ و مشخصات ظاهری ، بسته بندی ، دانه بندی ، درجه بندی و غیره.
در عین حال وجود شرکتها و کمپانی های بزرگ با محصولات یکنواخت و سالم برای گسترش نامهای تجاری و پشتیبانی فروش در بازارهای جهانی لازم است.

در ایران تولید، عرضه و بسته بندی مواد غذایی و بخصوص خشکبار بر مبنای چه اصول و استانداردهایی است؛
چرا محصولات تولیدی ما بخصوص در زمینه میوه و خشکبار با وجود برخوردار بودن از کیفیت برتر در دنیا، مساعدت گسترده و پایداری در بازارهای جهانی بدست نمی آورد؛
تولید، عرضه و بسته بندی خشکبار و مواد غذایی خشک برای صادرات عمدتا بر مبنای هزینه کمتر و رفع نیاز بسته بندی و فروش محصولات در اسرع وقت استوار است.
با توجه به فقر امکانات دانش فنی و فرهنگ توسط بازار و عدم مسوولیت نسبت به تولید (وجود دلالان متعدد) سطح کیفی در حال اجرای عملیات فوق نسبت به اکثر کشورهای جهان پایین است.
در زمینه تولید و فرآوری ، گران بودن تولید با روشهای مدرن و عدم سرمایه گذاری در این قسمت بالطبع سطح کیفی محصولات را پایین آورده است. همچنین رشد فوق العاده رقبا و از بین رفتن انحصار تولید بعضی محصولات (که در گذشته تنها در ایران تولید می شد) اقبال مشتریان را به محصولات ایرانی کمتر کرده است. البته این فقط بخشی از مشکلات است.
طبیعتا وجود قوانین دست وپاگیر، مشکلات بخش کشاورزی و آبیاری و بوروکراسی موجود در نظام اداری عوامل دیگری هستند که هر کدام برای از پادرآوردن محصولات خشک و خشکبار ایران به اندازه کافی مقتدر و قوی هستند.

بپردازیم به بحث های کیفی تولیدات! کنترل و رفع آلودگی ها در خشکبار از چه روی اهمیت دارند؛ عوامل ایجادکننده این آلودگی ها چه هستند و چه عوارضی را برای مصرف کنندگان ایجاد می کنند؛
عوامل آلوده کننده خشکبار، میوه های خشک و گیاهان دارویی شامل باکتری ها و میکروب ها، قارچها، حشرات (تخم و لارو خود حشره ) و غیره هستند که دسته بندی ما صرفا براساس نحوه درمان محصولات در سیستم خودمان است و ممکن است با دسته بندی های آزمایشگاهی متفاوت باشد، مسلما ضرورت کنترل و رفع آلودگی های مختلف در مراحل تولید و عرضه محصولات فوق برای جلوگیری از ابتلای مصرف کنندگان به بیماری های گوناگونی است که از مصرف موادغذایی فله ای ایجاد می شود.
عوارض مصرف محصولات آلوده نیز بسیار متنوع است ، که در این میان می توان از سرطان های دستگاه گوارش نام برد.

کنترل و رفع آلودگی های فوق الذکر با استفاده از چه مکانیزم هایی صورت می گیرد؛ در این میان پاستوریزاسیون طبیعی که مورد بحث ما است ، چگونه شیوه ای است و چه مراحلی را شامل می شود؛
کنترل در مراحل صادرات کالا وجود دارد، ولی مکانیسم کنترلی برای بازار داخلی نداریم و شما به راحتی می توانید خشکبار فله ای را با آلودگی های قابل رویت از بازارهای داخلی تهیه کنید. رفع آلودگی ها در پاره ای از محصولات معمولا با قرار دادن محصول در تماس با گازهایی همچون متیل بروماید و در موارد بسیار کمی با تاباندن اشعه انجام می شود که عوارض جانبی استفاده از روشهای فوق باعث ممنوعیت ورود و یا ملزم کردن به درج علایم استفاده از گاز و اشعه روی بسته بندی ها به بسیاری از کشورها شده است.
قاعدتا بازار داخلی از تمام موارد فوق مستثنی است. پاستوریزه اسیون طبیعی ، مکانیسم از بین بردن تمام آلودگی های میکروبی ، باکتریایی قارچها، مخمرها و حشرات به وسیله استفاده از خلائ و بخار مخصوص طی شرایط ویژه در اتاق درمان ، تحت کنترل نرم افزار و دستورالعمل های خاص هر محصول است.
مراحل انجام کار شامل عملیات اولیه ، بارگیری ، پاستوریزاسیون ، خشک کردن و سپس انتقال به cleanroom و بسته بندی است. در واقع سیستم پاستوریزاسیون طبیعی ، مکانیسم ترکیبی عوامل مختلف فشار، دما و زمان برای دستیابی به فرآیند آلوده زدایی بدون صدمه وارد کردن به خصوصیات ظاهری و ترکیبات اصلی این محصولات است.
مراحل فرآیند پاستوریزاسیون نیز شامل عملیات اولیه (پوست کنی ، جداسازی ، دانه بندی و بارگیری) سپس گذراندن چرخه درمان است که به مراحل آماده سازی و ایجاد خلاء و تزریق بخار و کینتیک Kinetic تقسیم می شود.
در خاتمه نیز میکروارگانیسم ها در یک محیط بخار اشباع شده کشته می شوند و محصول در شرایط فشار پایین خشک و خنک و برای بسته بندی آماده می شود. گفتنی است ، فرآیند پاستوریزاسیون طبیعی به شکل ظاهری ، طعم و خواص غذایی محصولات صدمه نمی زند.

می دانیم که برای نخستین بار در کشور سیستم پاستوریزاسیون طبیعی برای استفاده بر روی محصول پسته ایران به اجرا درآمده است. آیا این سیستم برای سایر محصولات صادراتی ایران نیز قابل اجراست؛
بله ، برای بیش از 160 محصول ، ولی عمدتا در گروههای زیر فرآیند پاستوریزاسیون طبیعی قابل اجراست که شامل:
1-چاشنی ها و ادویه جات 2-خشکبار و آجیل 3-انواع چای و گیاهان دارویی 4-دانه ها 5-بنشن 6-میوه های خشک ، انواع سبزیجات ، صیفی جات ، قارچ خشک ، خرما، کشمش ، زیتون 7-محصولات دارویی و آرایشی 8-انواع صمغ می شوند.
بی شک استفاده از تکنولوژی های جدید در صنایع کشور من جمله صنایع غذایی نه تنها می توانند اطمینان و اعتبار مخدوش شده نسبت به بسیاری از تولیدات داخلی را بهبود بخشند، بلکه شروع فصل تازه ای از حضور پررنگ ، مداوم و موفق محصولات استراتژیک کشورمان در عرصه های بین المللی خواهند بود.