دلایل اعلام زودهنگام عیدی

رواق منظر چشم من آشیانه توست

کرم نما و فرود آ که خانه خانه توست

مبنای این اندیشه فلسفی و سوال عمیق علمی نیز توجه به تجربه بشر بوده است که از همان عهد صغر معمولا با درآمدن عید، از دست بزرگان قوم، عیدی خودش را می‌گرفته است. اینک در این مقال برآنیم تا اگر عقلمان قد داد، تا حدی به این پرسش بی‌پاسخ، جوابی کوبنده دهیم. امید که پاسخ ما، مشکلی به مشکلات موجود اضافه نکند و فلاسفه در این مسأله، گیج‌تر نشوند. خوش به حال خیام که خودش را راحت کرد و گفت: «دشمن به غلط گفت که من فلسفی‌ام» (احتمالا در زمان خیام اعلام کردند که به افراد فیلسوف، عیدی تعلق نمی‌گیرد!)

خبر خوش: «معاون بودجه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، مبلغ عیدی آخر سال کارمندان دولت و بازنشستگان را 402 هزار و 500 تومان اعلام کرد که به نسبت سال گذشته، 52 هزار و 500 تومان افزایش یافته است.» (به نقل تمام جراید، حتی کیهان بچه‌ها!)

گمانه‌زنی: قرار شد در خصوص علل اعلام زودهنگام عیدی کارمندان دولت و رسانه‌ای کردن آن، حدس و گمان‌هایی را فرض کنیم که تا یادمان نرفته، به شرح زیر فرض می‌کنیم:

1ـ جلوگیری از سکته: اکثر اطبای محترم و ایضا روان‌شناسان قابل، جملگی بر این گفته اتفاق نظر دارند که خبر خیلی خوش را هم مثل خبر بد نباید همینطور ناغافل و یکهو به اشخاص گفت. خوف آن است که طرف پس بیفتد. یا خودش یا حداقل فشارش؛ یا هر دوتاش!... خبر خوش عیدی کارمندان، به لحاظ حجم قابل توجه مبلغ، حتما لازم است که از حداقل دو ماه پیش از عید، بتدریج به کارمندان عزیز گفته شود. در عین حال، همراه داشتن «آب قند» هم محض احتیاط، خالی از ضرر است.

2ـ آمادگی کسبه: بسیاری از کسبه محترم بازار، چشم امیدشان در آخر سال به دست کارمندان دولت است که عیدی خود را چگونه و در کجا خرج می‌کنند. بازار دم عیدی ایشان با همین عیدی‌های ماست که گرم می‌شود. خب با این حال اگر زودتر از مبلغ عیدی کارمندان و کارگران باخبر شوند، خیلی بهتر می‌توانند برای آن برنامه بچینند.

3ـ فرصت برای خرج: خود کارمندان دولت نیز به هر حال باید فرصت کافی برای خرج کردن عیدی خود داشته باشند. ظرف یکی دو سه روز که خرج کردنی نیست لامصب!.... هرچه می‌خری، تمام‌شدنی نیست که نیست. انگار به برکت یارانه وصل است. فلذا از اواخر بهمن که عیدی خود را می‌گیرند، قریب یک ماه وقت دارند تا هر چقدر می‌خواهند خرجش کنند. به هر تقدیر اگر 50 تومان به تورم اضافه شده، به همان نسبت معقول، 50 تومان هم به مبلغ عیدی اضافه گردیده. خدا بدهد برکت!