احیای راهی در کویر

کویر لوت یکی از رمز آلودترین مناطق جهان است که تا چندی قبل قفل های خود را بر روی نگاههای ایرانیان بسته بود تا اینکه رفته رفته برخی گروه های کاوش کویر شناسی کنجکاوی را بر ترس کویر نوردی آن هم در منطقه ای که هیچ نقشه و مسیر مشخصی در آن نیست غلبه دادند و دل را نه به دریا بلکه این بار به کویر زدند.

کویر لوت بین استانهای کرمان، خراسان رضوی و خراسان جنوبی قرار گرفته است این منطقه چنان غریب در میانه ایران افتاده بود که حتی مردمان شهداد در چند کیلومتری شهر کرمان نیز جرات نداشتند حتی چند کیلومتر در دل آن پیش بروند.

داستان عجایب کویر لوت

اما داستان گردشگری در کویر کرمان از آنجا آغاز شد که چند سال قبل گروهی از کویرنوردان کرمانی اقدام به تفحص کویر در اطراف شهداد کردند که این مسئله را نیز باید مرهون احداث جاده شهداد – نهبندان بود.

پس از آن خبری در رسانه ها منتشر شد که سازه های عجیبی در چند کیلومتری شهداد وجود دارد که مردمان محلی به آنها کلوت می گویند و در کمال تعجب گفته شد که رودخانه شور در چند کیلومتری شهداد نیز همیشه و درتمام طول سال جاری است و از همه عجیب تر گفته شد که منطقه ای در نزدیکی شهداد است که دمای هوا در آن به 70 درجه سانتیگراد نیز می رسد.

نکته جالب اینکه کویر لوت آنقدر مظلوم در گردشگری استان کرمان بود که تمام این مسائل برای مردمان شهر کرمان نیز غریب و باور نکردنی بود.این درحالی بود که داستانها از این عجایب گردشگری استان کرمان در حاشیه کویر لوت آغاز شد.

از شهر اجنه ها در کویر تا برشته شدن خود به خود گندمها

یکی از مستشرقان از کلوت به عنوان شهر اجنه و پری یاد کرده بود و داستانهای کاروانهای قدیم که از گندم بریان گرمترین نقطه زمین گذشته بودند بر روی زبانها افتاد.

تمام این مکانها و جاذبه های گردشگری در یکی از بزرگترین کویرهای جهان در حالی بر سرزبانها بود که این مکانها تنها چند کیلومتر از شهر شهداد فاصله داشت و در واقع همه این عجایب در حاشیه کویر قرار داد و این تنها پنجره ای کوچک بود از کویر لوت در استان کرمان به روی ناشخناخته ها.

جا پای جای پای ساربانان پس از صدها سال

اما این روزها عده ای از کویرنوردان نیز سعی کردند جاده ای را در این کویر بازگشایی کنند که صدها سال قبل مسیر کاروانهای شتر و ساربانانشان بوده و تجار از این طریق اجناس خود را از مرزهای شرقی و از اعماق کویر به مرکز ایران می رساندند.

این خبر شاید عجیب و غریب نباشد و حداقل برای مردمان کویرمان امری محال شمرده نشود اما این اقدام گامی بوده در راه شناختن بیشتر ناشناخته های کویر کرمان.

گفته می شود که در این اکیپ که با تجهیزات امروزی جای پای خود را در مسیر کاروانهایی گذاشته اند که پیاده صدها سال قبل این مسیر را می پیمودند چندین پژوهشگر و کویرشناس و همچنین زمین شناسان حضور داشته اند و قرار است مسیر پیموده شده به زودی ثبت شود.این جاده در حقیقت شهداد – بیرجند و- مشهد را در گذشته به هم وصل می کرده است.

امروز اعضای این اکیپ از مشاهداتشان می گویند از اجساد حیواناتی که در عمق کویر پیدا کرده اند از اینکه کویر لوت عاری از هر گونه دست اندازی بشر است و مکانی است فرا بشری.

مردگانی که راه را نشان می دهند

کشف قبرهای کاروانیانی که پیش از این مسیر را پیموده اند و در میانه راه تاب نیاورده اند و هم اکنون قبرهایشان در اعماق کویر شده است نشانی از گذشتگان در اعماق کویر مکانی که صدهای کیلومتر آن سو تر حتی یک انسان نیز وجود ندارد اما این مردگان پس از صدها سال مسیر راه گذشتگان را نشان می دهند.
 
کویر با تمام ناملایمت هایش اما رودخانه شور را هم دارد رودخانه ای که در برخی مکانها جاری است و آب را به سادگی می توان دید اما در برخی مکانها نیز سخاوت خود را از دست می دهد و تنها به مسیری سفید رنگ تبدیل می شود که همچون ماری در اعماق کویر خرامیده است.
 
حتی در کویر مکانهایی از خاک رس است که تنها با کندن نیم متر می توانی به آب برسی و در همین کویر نیز مکانی هست به نام گندم بریان که اگر در فصل تابستان در آن گام برداری تنها چند دقیقه نمی گذرد که به سرنوشت همان مردمانی دچار می شوی که قبرهاشان در عمق کویر بر جای مانده است.
 
گفته می شود دمای گندم بریان در برخی فصول سال آنچنان بالا می رود که به بیش از 70 درجه سانتیگراد می رسد.

وجه تسمیه اسم این منطقه نیز بر این داستان استوار است که کاروانهایی که از این مسیر می گذشتند و بار گندم داشتند از شدت گرما مشاهده می کردند که گندمهاشان برشته می شود.

مردی که به دنبال آرزوهایش به کویر رفت 

وی ابراز امیدواری می کند که شاید نخستین گام این اکیپ علمی بتواند نگاه گردشگران و به خصوص گردشگران علمی را به اعماق کویر پر رنگ تر کند و این زیست بوم ناشناخته بتواند به قطبی برای جذب گردشگر تبدیل شود و جذابیتها در این مناطق آنچنان بالا رود که حتی جلوی مهاجرت بی رویه از کویر به سمت مناطق دیگر را بگیرد.

اینکه آیا این اهداف ایزدی محقق شود یا نه را باید به آینده موکول کرد اما با نگاهی به این مسیر کویری ما کرمانیان بار دیگر باید غبته بخوریم که چرا تاکنون دانشگاهیان کرمان و یا مسئولان استان نگاه خود را تغییر نداده اند و سعی نکرده اند کویر کرمان را با نگاهی دیگر ببینند و چرا باید محققان سایر مناطق کشور پیشگامان این عرصه باشند.
 
چرا نباید کویر لوت را به عنوان یک ژئوپارک ثبت کنیم و این ثروت خدادادی را به مکانی برای گردشگری تبدیل کنیم.
 
نکته تاسف بار اینکه نه تنها اینگونه تفکراتی وجود ندارد بلکه در کمال تعجب می توان بی برنامگی را در کویر نرودی و گردشگری کرمان به صورت پر رنگ نیز در برخی اقدامات مسوولان نیز دید که می توان به تعطیلی کمپ کویری شهداد در اوج سفرهای کویر نوردی به خصوص به منطقه گندم بریان نیز جستجو کرد و تاسف خورد و این سوال را بارها در ذهن مطرح کرد که ما در گردشگری کرمان به کدام سو می رویم.
 
چرا از استانی که تمام اقلیم های آب هوایی از آب هوای مدیترانه ای ،جنگلهای انبوه، تالاب جازموریان، کویر سوزان و مناطق کوهستانی و جنگلهای انبوه انار شیطان و جنگلهای انبوه بادام و چشمه ها و رودخانه جاری در سایه سارش دل بیننده را می برد، فقط باید استانی معرفی شده باشد کویری و بدون آب و گرم.
 
بدون شک دلیل این امر این است به جای اینکه ما از داشته هایشمان بگویم صبر کرده ایم که دیگران بیایند و به صورت گزینه ای مکانی را انتخاب کنند و آن را به مردمان دیگر مناطق کشور معرفی کنند و بار دیگر این سوال را مطرح کنیم که تاکنون برای گردشگری کرمان چه کرده ایم آیا منتظریم بار دیگر ایام تعطیلات سال جدید بیاید و چند بروشور را منتشر کنیم و آمارهای مختلف را در صفحات نشریات منتشر کنیم؟ (مهر)