لس زتاس عنوان یکی از مخوفترین کارتلهای خلافکاری در جهان است؛ گروهی که نیمی از درآمدش را از مواد مخدر به دست میآورد و نیمه دیگر را از کشتار، اخاذی و آدمربایی. این شبکه به تازهترین سلاحها و پیشرفتهترین ابزار نبرد مجهز است و ارتش مکزیک از سال 2006 تاکنون با آنها مبارزه میکند، جدالهایی که گاه به پیروزی منجر شده و گاه شکست سنگین.
لس زتاس پیشینهای طولانی دارد، اما داستان زمانی به اوج رسید که «اوزیل کاردناس گوئیلن» ریاست باند را به دست گرفت او بعد از کشتن همدست اصلیاش لقب «رفیقکش» گرفت و از آن به بعد هدایت این باند مخوف را عهدهدار شد. او خوب میدانست با دخالت نیروهای نظامی نمیتواند به اهدافش که بزرگترین آن ترانزیت کوکائین از کلمبیا به آمریکا بود، دست یابد برای همین سعی کرد بین نیروهای مسلح برای خودش همکارانی پیدا کند. او در این راه موفق شد و از آن پس با همکاری نیروهایی از پلیس و ارتش، بدون هیچ هراسی به کشتارها و جنایتهایش ادامه داد تا اینکه سال 2003 دستگیر و چهار سال بعد به آمریکا تحویل داده شد. «اوزیل» که به اتهام قتل، قاچاق مواد مخدر، تهدید و پولشویی به 25 سال زندان محکومشده اکنون در زندان به سر میبرد، اما دست پروردههایش همچنان باند را تحت کنترل خود دارند.
«آرتور گازمن» تا پیش از اینکه در 21 نوامبر سال 2002 در درگیری با ارتش کشته شود، دست راست اوزیل بود. او در خانوادهای فقیر به دنیا آمد و بعد از اتمام دبیرستان به ارتش پیوست و به خاطر استعدادش پیشرفتهای زیادی کرد و در کار با مواد منفجره و اقدامات ضدشورش تبحر کسب کرد. او چندی بعد با قاچاقچیان همدست شد و در حالیکه همچنان برای ارتش کار میکرد از آنان رشوه میگرفت. آرتور سال 1997 ارتش را ترک کرد و به صورت رسمی عضو لس زتاس شد. او توانست حدود 30 عضو نخبه ارتش مکزیک را اغفال و وارد باند کند. آنها در برابر گروههای رقیب و هر مانع و سدی نهایت خشونت و بیرحمی را از خود نشان میدادند.
«خورخه ادواردو کاستیلا سانچز» یکی دیگر از سرکردگان این باند مافیایی است که شهریور امسال دستگیر شد. پدرخوانده دیگر به نام «هریبرتو لازکانو» روز 19 اکتبر سال گذشته میلادی در درگیری با ارتش از پا درآمد. آمریکا برای دستگیری این مرد خطرناک که به جلاد شهرت داشت و گفته میشد در بیش از یکصد قتل دست دارد، سه میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود، اما او هرگز زنده به دام نیفتاد و بعد از مرگش نیز همدستانش با یورشی مسلحانه جنازه وی را ربودند و گریختند.
لس زتاس در طول این سالها بر 11 ایالت مکزیک بویژه در مناطق شمال و شرق این کشور حکمفرما شده و اکنون نیز با گروه رقیبش موسوم به «سینالوا» در جنگ است. کشتارهای این باند مسلح سبب شد تا رئیسجمهور مکزیک سال 2006 فرمان نبرد با آنها را صادر کند، به این ترتیب نخستین عملیات با حضور 6500 ارتشی در یازدهم سپتامبر همان سال در ایالت «میچواکان» آغاز شد. این جنگ هنوز به پایان نرسیده و از آن روز تاکنون بیش از 55 هزار نفر جان خود را از دست داده و تعداد زیادی از قاچاقچیان دستگیر و حدود یکصد نفر از آنها به آمریکا تحویل داده شدهاند.
لسزتاس خواب آرام را از مکزیکیها ربوده است و هر از گاهی از جنایتی فجیع که توسط این گروه رقمخورده، خبر میرسد. این باند در یکی از جنایات خود در سال گذشته میلادی 17 نفر را کشت، اجساد را مثله و سپس در بزرگراهی در ایالت «میچواکان» رها کرد در حالیکه خبر این جنایت همه را شوکه کرده بود روز بعد اجساد مثله شده 7 نفر دیگر داخل بستههای پلاستیکی در کامیونتی نزدیک مرز بین ایالتهای میچواکان و گلایسکو پیدا شد.
چندی بعد پلیس شهر مرزی «نوئوو لاردو» در شمال شرق مکزیک جسد 23 نفر را پیدا کرد که اجساد 9 نفر از مقتولان از زیر پلی آویزان و سر 14 نفر از آنها از بدنشان جدا شده بود. تحقیقات نشان داد لس زتاس این جنایت را انجام داده است. حمله به رستورانی در چیهوهوای از دیگر کشتارهای این باند در سال گذشته میلادی بود. در این قتلعام ده نفر ملبس به لباس پلیس سوار بر خودرو جلوی رستورانی توقف کردند و بدون مقدمه همه را به رگبار بستند. قتل هفت نفر از اعضای یک خانواده از جمله سه کودک سه، هفت و 9 ساله در شهر «وراکروز» از جمله جنایتهای دیگر این شبکه مخوف است.
جنایتهای این باند سبب شده آمار قتل در مکزیک بشدت افزایش یابد به گونهای که موسسه ملی آمار مکزیک اعلام کرد میزان قتل بین سال 2005 تا سال 2011 در این کشور سه برابر شده است. سال 2011، دستکم 27 هزار و 199 نفر در این کشور در خشونتهای باندهای قاچاق مواد مخدر کشته شدند. این رقم سال 2005 در مجموع 9921 نفر بود و سرانجام دولت مکزیک ثبت رسمی قتلهای مرتبط با جنایات سازمان یافته را متوقف کرد.
اقتصاد کثیف
قاچاق موادمخدر و جرایم دیگری که لسزتاس انجام میدهد پول کلانی را نصیب این گروه میکند و آنها با سرمایهگذاری مبالغ به دست آمده به پولشویی اقدام میکنند. وزارت امنیت عمومی مکزیک اعلام کرده است سازمانهای تبهکار این کشور بازاری به ارزش 64 میلیارد دلار را در کنترل دارند. در حالیکه تبهکاران حسابهای بانکیشان را پررونقتر میکنند دولت مکزیک مجبور است هزینههای زیادی را صرف مبارزه با آنان کند. طوری که بنا به آمار رسمی این کشور در 6 سال گذشته بیش از 14 میلیارد و 500 میلیون دلار در این راه متضرر شده است در همین مدت 114 تن کوکایین، حدود 11 هزار تن ماری جوانا و بیش از 75 تن متامفتامین، بیش از یکصد هزار دستگاه خودرو، 515 فروند قایق و 578 فروند هواپیما و بیش از یک میلیارد دلار وجه نقد از باندهای قاچاق مواد مخدر کشف و ضبط شده است.
اکنون فعالیت قاچاقچیان مکزیکی فقط به ترانزیت کوکایین از کلمبیا به آمریکا محدود نمیشود و آنها به تولیدکنندگان بزرگ تبدیل شدهاند. چندی قبل پلیس این کشور 31 تُن مواد اولیه مورد استفاده در تولید مواد مخدر را در بندری در حاشیه اقیانوس آرام کشف و ضبط کرد. این مواد «کلرین متیل آمین» بود که برای تولید «مِت افِتامین» کاربرد دارد.
سود حاصل از صادرات ماریجوانا، حشیش و مواد مخدر مصنوعی مانند هروئین، که در مکزیک تولید میشود، به سالانه بیش از 10 میلیارد دلار میرسد.
همدستی پلیس با تبهکاران
گروه لسزتاس برای اینکه برنامههایش را بدون مانع و مزاحمتی پیش ببرد، همیشه از همکاری نیروهای پلیس سود برده است. مامورانی که با دریافت رشوه راه را بر کامیونهای حامل مواد مخدر باز میگذارند یا چشم بر جنایات مردان مسلح میبندند همیشه همدستان خوب و مردان باارزش این باند محسوب شدهاند. آنها گاه اخبار برنامهها و عملیات پلیس را پیش از اجرا به قاچاقچیان اطلاع میدهند و به همین دلیل نیز بسیاری از اقدامات ماموران مبارزه با موادمخدر در این کشور بیحاصل میماند. در یکی از تازهترین اقدامات ارتش، 35 مامور پلیس این کشور در دو عملیات به اتهام همکاری با لس زتاس دستگیر شدند. این متهمان که چهار نفر از آنها زن بودند، در ساختمان شورای امنیت دولتی ایالت وراکروز کار میکردند و جاسوس لسزتاس بودند. پیش از این نیز تعداد زیادی از رشوهگیران شناسایی و زندانی شدند. بیشتر آنها بعد از آزادی همکاری رسمی خود را با کارتلهای مخوف آغاز میکنند.
ترجمه: سارا لقایی
عکس: هرالد تریبون