کم و زیاد خودتان را جدی بگیرید

به همین دلیل پیش از هر چیز لازم است هر فردی از وزن خود آگاه باشد و اگر خارج از محدوده وزن طبیعی قرار دارد برای رسیدن به شرایط مطلوب اقدام کند.

BMI

برای محاسبه و تعیین وضع تناسب اندام، شاخص‌های گوناگون و فرمول‌های مختلفی وجود دارد. هریک از این شاخص‌ها بر مبنای خاصی تعریف شده و فرمول ویژه‌ای ارائه می‌کند، اما همه آنها هدف واحدی را دنبال می‌کند و در پی محاسبه و برآورد یک چیز است: آیا وزن فرد در شرایط مناسبی قرار دارد و از روی وزن می‌توان او را در زمره افراد سالم به ‌شمار آورد؟

در این میان یکی از رایج‌ترین شاخص‌ها و در عین حال ساده‌ترین آنها که بسیار هم معروف است شاخص BMI است.

 BMI مخفف عبارت Body Mass Index یا شاخص توده بدنی است که برمبنای نسبت وزن فرد به طول قد او تعریف شده است.

در واقع این شاخص با ارائه فرمولی ساده که برای هر فردی براحتی قابل محاسبه است نشان می‌دهد یک فرد از تناسب اندام برخوردار است یا نه.

حتی براساس آن برای افراد خارج از محدوده تناسب اندام می‌توان محاسبه کرد که برای برخورداری از این تناسب باید وزن خود را در چه محدوده‌ای نگه‌ دارند، به عبارت دیگر محدوده مطلوب وزن هر فردی چقدر است.

البته پرواضح است منظور از تناسب اندام سلامت افراد است، یعنی تناسبی که ضامن برخورداری از وزنی باشد که نشان می‌دهد میزان چربی انباشته در بدن فرد بیشتر از حد لازم یا توده‌های ماهیچه‌ای بدن او کمتر از حد لازم نیست. پس برخورداری از وزن مطلوب، ضامن تناسب ظاهری اندام و برخورداری از هیکلی مناسب نیز خواهد بود.

در این مرحله می‌خواهیم BMI را معنا کنیم. یعنی می‌خواهیم شرح دهیم عددی که در مرحله قبل به‌دست آوردید چه توضیحی درباره وزن‌تان می‌دهد و آیا با توجه به طول قد، شما از وزن مناسبی برخوردارید یا نه.

برای این منظور لازم است طبقات مختلف BMI را بشناسید تا بتوانید درباره وضع خود نظر دهید.

به‌طور کلی BMI مطابق جدول طبقه‌بندی می‌شود. این جدول بخوبی نشان می‌دهد هرچه BMI فرد از عدد 18.5 کمتر باشد فرد دچار لاغری ناهنجار و غیر‌طبیعی است که می‌تواند مشکلاتی را به ‌بار آورد.

چنین فردی باید برای افزایش وزن و رسیدن به وزن متناسب حتما به پزشک متخصص مراجعه کند.

در مقابل هر‌چه BMI فرد از 24.9 بالاتر باشد، فرد به اضافه‌ وزن و حتی چاقی مبتلاست و باید برای کاهش وزن خود و رسیدن به وزن مطلوب اقدام کند.

حال به مثال فوق برگردیم. فرد مذکور در آن مثال دارای BMI معادل 28.36 است. اگر نگاهی به جدول بیندازید براحتی متوجه خواهید شد او در ناحیه اضافه ‌وزن قرار دارد و البته به عدد 30 یعنی به مرز چاقی نزدیک‌تر است.

این فرد باید برای کاهش وزن خود و سوزاندن چربی‌های اضافی بسرعت اقدام کند تا وارد مرحله چاقی نشود. شما نیز به همین طریق وضع خود را بسنجید!

در این بخش به شما خواهیم گفت چگونه می‌توانید شاخص توده بدنی یا همان BMI خود را محاسبه کنید. برای این کار لازم نیست اطلاعات عجیب و غریبی درباره خودتان داشته باشید. صرفا دانستن دو عدد درباره جسم‌تان کافی است؛ قد و وزن.

طبیعی است بیشتر افراد تقریبا همیشه این دو عدد را می‌دانند. مطمئنا شما نیز این دو عدد را در ذهن دارید! شک ندارم دست‌کم طول قدتان را می‌دانید، اما به یاد داشته باشید اندازه‌گیری درست قد و وزن در محاسبه BMI بسیار موثر است.

برای محاسبه قد حتما باید کاملا راست بایستید و قد خود را بدون احتساب موها اندازه بگیرید. وزن خود را نیز باید به ‌طور خالص و بدون احتساب لباس اندازه‌گیری کنید.

اکنون با دانستن این دو عدد بسادگی می‌توانید BMI را محاسبه کنید. فرمول BMI عبارت است از: وزن (بر حسب کیلوگرم) تقسیم بر طول قد (بر حسب متر) به توان دو یا به عبارت دیگر:

‌²(قد (متر)‌)‌ /‌ وزن (کیلوگرم)= ‌BMI

مثالا فرض کنید قد یک نفر 183 سانتی‌متر و وزنش 95 کیلوگرم است:‌

1. محاسبه طول قد بر حسب متر:

عدد طول قد بر حسب سانتی‌متر (در این مثال 183) را بر عدد 100 تقسیم می‌کنیم. برای فرد مذکور طول قد عبارت است از:

1.83=100÷183

2. عدد طول قد بر حسب متر را به توان دو می‌رسانیم یا به عبارت ساده‌تر عدد به‌دست آمده از بند قبل را در خودش ضرب می‌کنیم:

3.35=1.83×1.83

3. اکنون عدد وزن را بر این عدد تقسیم می‌کنیم:

28.36=3.35÷95

به این ترتیب پس از طی سه مرحله فوق به شاخص توده بدنی این فرد دست پیدا کردیم. به عبارت دیگر برای فردی با وزن 95 کیلوگرم و طول قد 183 سانتی‌متر یا 1.83 متر:

28.36=BMI

اکنون با استفاده از مثال فوق و البته قد و وزن خودتان به محاسبه BMI خود بپردازید و برای مطالبی که پس از این می‌آید این عدد را حساب کنید:

?=BMI

اکنون برای کسانی که اضافه ‌وزن دارند، چاق هستند یا لاغر غیرطبیعی به ‌شمار می‌روند، ممکن است این سوال پیش آید که چگونه می‌توان وزن متناسب یا دقیق‌تر بگوییم محدوده وزنی متناسب را مشخص کرد؟ اگر بتوانیم به این سوال جواب دهیم، خواهیم فهمید چند کیلوگرم وزن اضافه یا کم داریم و برای رفع مشکل چه عددی را باید هدف خود قرار دهیم.

برای حل این مشکل دوباره به مثال قبل برمی‌گردیم. دیدیم فرد مذکور به اضافه وزن مبتلا بود. حال می‌خواهیم بدانیم بر اساس BMI او چند کیلوگرم وزن اضافی دارد تا بتواند این کیلوگرم‌های اضافی را کم کند.

به این منظور هر فردی باید قد خود را معیار قرار دهد و از فرمول زیر استفاده کند: