وقتی همه چیز تلخ است

غیر از آن حس معمول چشایی که پس از خوردن خوردنی‌ها یا داروهای تلخ‌مزه پدید می‌آید، بروز چنین حسی دلایل گونه‌گون دارد: برخی بیماری‌ها، اختلالات، عادت‌ها، و... حتی مسمومیت‌ها هم به احساس تلخی موقت یا مداوم دهان می‌انجامد و به همین دلیل، بهترین کار معاینه پزشک و کشف دقیق منشأ تلخی است؛ اما اطلاع از آگاهی‌های پی‌آمده ممکن است مفید باشد:

- مشکلات عادتی همچون کشیدن سیگار و استفاده از دخانیات بخصوص قلیان، عادت نداشتن به نوشیدن گاه‌به‌گاه آب و در نتیجه کم‌آبی بدن و خشکی زبان و حلق، مسواک نزدن، بد مسواک زدن، نفس کشیدن از مسیر دهان به جای بینی که سبب خشکی زبان و دهان می‌شود، حتی عادت فراگیری مثل تند و با عجله خوردن غذا، مزه دهان برخی افراد را تلخ می‌کند. ببینید آیا جزو این افرادید؟ در این صورت، برخلاف باور عمومی: «ترک عادت موجب بهبود است»!

- مشکلات دهان و دندان مثل التهاب، عفونت یا خونریزی لثه، زبان یا غدد بزاقی، خرابی یا افساد دندان حتی اگر ناحیه ریزی از سطوح مینای دندان را دچار کرده باشد، اختلال عصب‌های چشایی، رفلکس یا بازگشت مقداری از اسید معده تا ناحیه انتهایی زبان یا حتی بخش بیشتری از دهان، مشکلات معدوی، گوارشی، کبدی، صفراوی، التهابات ناحیه بالایی گلو مثل ورم یا چرک، کمبود ویتامین B12، سرماخوردگی، تحریک سینوس‌ها و مانند اینها نیز ممکن است باعث چنین حسی شود. چاره کار را نتیجه معاینه متخصصان پزشکی معلوم می‌کند.

-در بسیاری موارد، تکثیر و تجمع باکتری ها هم سبب تلخی دهان می‌شود. اگر لایه‌ای نازک و سفید در انتهای زبانتان می‌بینید، از این پس با مسواکی نرم، پرزهای چشایی روی زبانتان را به آرامی مسواک بزنید تا این لایه از بین برود. باکتری‌های یادشده گاهی به جای سفیدی متمایل به زرد یا چرک رنگ است. در صورت رفع مزه تلخ پس از پاک شدن باکتری‌ها، منشأ اصلی را یافته و آن را درمان کرده‌اید.

- غم، ناراحتی‌های عصبی، افسردگی، ترس، نارضایتی از زندگی یا مسأله‌ای تکرار شونده و مانند آن هم اثرات روانی خود را بر جسم می‌گذارد و زندگی که تلخ شود، کام هم تلخ می‌شود!

- حوزه‌های دندانپزشکی، روان‌شناسی، گوارش، حلق و بینی و... پیشرفت‌های بسیار کرده‌است. نزد متخصصان مجرب بروید تا بسادگی از منشأ آن مطلع و از درمانش بهره‌مند شوید.

رشید حسام / جام‌جم