چرا همکاری نمی‌کنند؟!

بارها دیده‌ایم و شنیده‌ایم که مسئولان دولتی در زمان پخش یک سریال از آن گلایه داشته یا این که اثر را متهم به ارائه یک تصویر نادرست از قومیتی خاص کرده‌اند. اغلب این مخالفت‌ها در حد گفت‌وگو با رسانه‌ها بوده و گاه ماجرا به نهادهایی مثل مجلس شورای اسلامی هم کشیده شده است. اما این بار با نامه‌ای طرفیم که حکایت از یک رویارویی جدی و نامهربانانه دارد. این دفعه مخالفت‌هایی که معلوم نیست چه پشتوانه‌ای دارد، می‌خواهد سرنوشت یک سریال را تغییر بدهد. یعنی دیگر مخالفت‌ها از مرحله حرف و اظهار‌نظر گذشته و با ابزارهایی عملی وارد میدان شده است. بد نیست یک بار دیگر محتوا و ساختار سریال «پایتخت» را مرور کنیم و ببینیم کدام بخش آن به قول نامه مورد اشاره مصداق «کوچک شماری فرهنگ اصیل مازندرانی» بوده است؟

خط اصلی قصه ماجرای زندگی خانواده‌ای مهربان را نشان می‌دهد که در سخت‌ترین شرایط در کنار یکدیگر می‌مانند. پدر خانواده آرامش همسر و فرزندانش را به هر چیزی ترجیح می‌دهد و زیر بار مشکلات کمر خم نمی‌کند. ارسطو، بابا پنجعلی، نقی، گلرخ و... هر کدام شخصیت‌هایی هستند که اصلی‌ترین ویژگی‌شان سختکوشی، مهربانی و فداکاری است.

در کنار این شخصیت‌ها بد نیست به این نکته اشاره کنیم که سریال لهجه شیرین مردم مازندران را به گونه‌ای بازتاب داد که واقعی و باورپذیر به نظر می‌رسید. همچنین استفاده از سازهای بومی این منطقه همانند کمانچه و دوتار در ساخت موسیقی متن سریال، جلوه دیگری از علاقه کارگردان به هنر‌مازندران را نشان داد. در اثبات ادای دین سریال به مردم آن منطقه می‌توان به نکات دیگری همچون ارائه نماهای زیبا از طبیعت آنجا و نمایش آداب و رسوم مردمش اشاره کرد.

آیا منصفانه است با کارگردانی که این همه تلاش در جهت بازنمایی زیبایی‌های یک فرهنگ داشته، این‌گونه برخورد شود؟ تا کی قرار است دوربین سریال‌سازان در چارچوب تنگ آپارتمان‌های تهران بماند و فضاهای تکراری را تحویل بیننده بدهد؟ پس جذابیت‌های گوشه و کنار کشورمان چگونه و از چه مسیری باید در سریال‌ها نمایش داده شود؟

اگر در بر همین پاشنه بچرخد، این پرسش‌ها جوابی نخواهد داشت. شاید مرحله بعدی این باشد که ادارات ساکن در شهر تهران هم نامه بدهند و بگویند چرا شخصیت منفی فلان فیلم و سریال با لهجه تهرانی صحبت می‌کند. آیا منظور کارگردان این بوده که خدای ناکرده تهرانی‌ها همه‌شان شبیه به فلان شخصیت هستند؟ امیدواریم این شوخی هیچ گاه رنگ واقعیت به خود نگیرد!