سیاهی کیستی...؟

ابتدا با پوسترهای رنگی آغاز شد، کانادا درای، پرتقال کنار نوشابه‌اش می‌گذاشت که یعنی عصاره خالص در نوشابه است و سوپرکولا از صحنه‌های شاد برای جلب‌توجه مشتریان استفاده می‌کرد. کمی بعد پای استخر هم به میان آمد که تابستان بود و گرما؛ نوشابه و استخر هم دشمن عطش و حرارت هوا هستند.

اما خاطره بعدی به تشتک‌های پشت در نوشابه بازمی‌گردد. تبلیغی که مشتری را ترغیب می‌کرد به امید این‌که پلاستیک متفاوتی با سایر نوشابه‌ها، پشت در نوشابه خود ببیند و صاحب جوایز ارزنده شود، نوشابه خریداری کند.

در همین دوره تبلیغات ساسان برای نشان تجاری پارسی‌کولایش و تبلیغات زمزم سخنان متفاوتی آفرید. محمد بابایی، متخصص نوشابه در این باره می‌گوید: شرکت ساسان نام محصول اصلی خود را پارسی‌کولا گذاشت و بلافاصله با ترجیع بند «پارسی کولا، دلچسب و گوارا» به طور گسترده تبلیغات تلویزیونی‌اش را شروع کرد، اما گروه زمزم دست به ابتکارات و تبلیغات و طراحی‌های درخور توجهی زد. در اولین سری آگهی‌های تلویزیونی‌اش، از مدرسه موش‌ها ـ برنامه محبوب بچه‌ها ـ استفاده کرد. شعار آن «ذائقه ایرانی، نوشابه ایرانی» بود. هم استفاده از مدرسه موش‌ها مورد انتقاد قرار گرفت و هم شعار آن با ادعای نوشابه برای صادرات، در تعارض بود. بعداً این شعار به «نوشابه ایرانی، ذائقه جهانی» تغییر یافت.

خاطره بعدی را باید در تبلیغی جستجو کرد که عبارت سیاهی کیستی را به ادبیات عامیانه آورد؛ استفاده از ادبیات و فرهنگ قدیم این بار برای شناخت یک برند نوشابه البته با چاشنی طنز. اما جنجال‌های تبلیغات نوشابه در خارج از کشور هم وجود داشته است. جنجال تبلیغات ضد اسلامی کوکاکولا یکی از آنهاست. تبلیغاتی که در یکی از آنها آرم کوکا روی گنبد مسجد‌الاقصی نقش بسته بود و در یکی دیگر پشت لباس تعدادی نمازگزار. کوکاکولا هر دوی این تبلیغات را غیرواقعی خوانده و اعلام کرده که یک شرکت جهانی با مدیریت و بازاریابی محلی است کنایه از این‌که ممکن است تبلیغی به مذاق عده‌ای خوش بیاید و به مذاق عده‌ای دیگر نه. به همه اینها باید ممنوعیت تبلیغ نوشابه را هم افزود. در برخی کشورها چون آمریکا تلاش برای ایجاد چنین محدودیتی آغاز شده است، در برخی کشورها مقرراتی برای تحدید تبلیغ این نوشیدنی وجود دارد و در برخی کشورها چون ایران، تبلیغ نوشابه در کنار 14 کالای دیگر تحت عنوان کالاهای آسیب‌رسان به سلامت طبق آیین‌نامه موضوع ماده 37 برنامه پنجم توسعه، ممنوع شده است.