گلی که خار چشم می‌شود

آن‌طور که متخصصان می‌گویند عواملی مانند آلودگی هوا، کار کردن در محیط‌های آلوده یا تماس دست آلوده با چشم از جمله عوامل مستعد کننده این بیماری به شمار می‌رود و به همین دلیل به نظر می‌رسد، رعایت بهداشت در ناحیه پلک و مژه‌ها یکی از مهم‌ترین نکات برای پیشگیری از بروز این بیماری است. البته بیماری «بلفاریت» یا التهاب لبه پلک نیز از جمله عوامل مهمی است که باعث بروز گل‌مژه می‌شود.

دکتر محسن بهمنی کشکولی، فوق‌تخصص جراحی پلاستیک چشم در‌باره انواع گل‌مژه به جام‌جم چنین می‌گوید: در علم پزشکی گل‌مژه به دو نوع عفونی و غیرعفونی یا التهابی تقسیم ‌می‌شود که در هردو مورد ممکن است به صورت ورم از طریق پوست بیرون زده یا از داخل رشد کند.

به گفته وی، علت اصلی بروز گل‌مژه بیماری‌ای به نام «بلفاریت» یا التهاب حاشیه‌ای پلک‌هاست.

این بیماری می‌تواند همراه با یک بیماری پوستی دیگر در بدن ایجاد شود یا این‌که بدون وجود این مشکلات بروز کند؛ به‌عنوان مثال، شوره سر ممکن است روی مژه‌ها هم تاثیر بگذارد یا افرادی که در ناحیه صورت با مشکل جوش‌های پوستی روبه‌رو هستند نیز ممکن است دچار این بیماری شوند بنابراین می‌توان گفت تقریبا در تمام موارد، این بیماری زمینه‌ساز ایجاد گل‌مژه است.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت درمان بلفاریت، تاکید می‌کند: در صورتی که درمان لازم برای بلفاریت که بیماری اصلی و زمینه‌ای است انجام نشود، گل‌مژه در مراحلی از این بیماری خودش را نشان خواهد داد.

به گفته این چشم‌پزشک اگر گل‌مژه عفونی باشد، می‌تواند تمام پلک را درگیر کند و گاهی حتی موجب بروز عفونت‌های شدیدی در آن ناحیه نیز می‌شود؛ اما در اکثر موارد، گل‌مژه به صورت غده‌های کوچکی روی پلک نمایان می‌شود.

معمولا تصور می‌شود که گل‌مژه مشکل مهمی نیست و به خودی خود درمان می‌شود؛ در حالی که متخصصان می‌گویند در شرایط خاصی باید توجه بیشتری به درمان گل‌مژه داشته و پیگیری‌های لازم را انجام دهید.

آن طور که دکتر بهمنی کشکولی می‌گوید، گل‌مژه معمولا در سنینی که تغییرات هورمونی رخ می‌دهد مانند سنین بلوغ یا میان بچه‌ها که با دست‌های آلوده چشم‌های‌شان را می‌مالند بروز می‌کند. وی می‌افزاید: آلودگی هوا و کار در محیط‌های آلوده نیز از جمله عوامل مستعد کننده بروز گل‌مژه به حساب می‌آید.

با این توضیحات به نظر می‌رسد گل‌مژه در افراد بزرگسال نباید چندان شایع باشد؛ مگر در شرایط آلودگی هوا، پس از تماس دست آلوده با چشم یا استفاده از مواد آرایشی آلوده و نامناسب.

این عضو هیات علمی دانشگاه در این زمینه یادآور می‌شود: چنانچه در سنین بالا، گل‌مژه‌ها بدون علت زمینه‌ای شناخته‌شده‌ای ایجاد شود، حتما باید به پزشک متخصص مراجعه کنید؛ چراکه بروز گل‌مژه‌های مکرر در این سنین می‌تواند زنگ خطری برای ایجاد سلول‌های بدخیم پوستی در آن ناحیه باشد.

گل‌مژه بیماری شایع و به‌ظاهر ساده‌ای است؛ از این رو خیلی‌ از افراد تصور می‌کنند این مشکل نیازی به درمان ندارد و به خودی خود خوب می‌شود.

در حالی که دکتر بهمنی تاکید می‌کند: برای درمان گل‌مژه، حتما باید به فکر درمان بیماری زمینه‌ای باشید؛ البته نباید انتظار داشت این بیماری طی یک‌روز یا یک هفته درمان شود و بهبود یابد؛ بلکه برای حل مشکل باید ماه‌ها و حتی سال‌ها روند درمان را ادامه دهید.

به گفته وی، درمان اصلی این مشکل رعایت بهداشت و تمیز نگه‌داشتن محل رویش مژه‌ها و روی پلک‌هاست که پس از تعیین نوع بلفاریت توسط چشم‌پزشک دستورات لازم به بیمار ارائه می‌شود. همچنین از دست زدن و مالیدن چشم‌ها خودداری کرده و با توجه به این‌که بلفاریت بیماری مزمنی است، روند طولانی مدت درمان را به طور کامل ادامه دهید.

دکتر کشکولی در مورد درمان بیماری می‌افزاید: گاهی لازم است برای درمان از کرم‌های مخصوص استفاده شود یا برای کاهش التهاب و تنظیم غدد چربی، نیاز به مصرف کپسول‌های آنتی‌بیوتیک باشد که برای مدتی طولانی باید از آنها استفاده کرد.

این چشم‌پزشک تاکید می‌کند: چنانچه به هر دلیلی گل‌مژه‌ای عفونی یا غیرعفونی ایجاد شود، باید به فکر درمان بیماری اولیه یا همان بلفاریت باشید. اما اگر پس از درمان، گل‌مژه همچنان باقی ماند، در مورد آن نیز باید تصمیم‌گیری شود. درمان اصلی این گل‌مژه‌ها جراحی است که معمولا از داخل انجام می‌گیرد و نیازی به برش پوستی نخواهد بود؛ بنابراین بیماران نیز نباید نگران این موضوع باشند. گاهی هم می‌توان با تزریق مواد ضدالتهابی در داخل ضایعه، به این نتیجه رسید، اگرچه که ممکن است عوارضی در برداشته باشد.

این عضو هیات علمی دانشگاه خاطر نشان می‌کند: نکته بسیار مهم این است که حتی پس از جراحی گل‌مژه هم افراد باید درمان بلفاریت را ادامه دهند تا از عود گل‌مژه در همان محل یا سایر نقاط پیشگیری شود.

با توجه به ضرورت رعایت بهداشت در ناحیه مژه‌ها و پلک‌ها برای پیشگیری از بروز این مشکلات، به نظر می‌رسد استفاده از لوازم آرایش نیز نقش موثری در این زمینه دارد.

دکتر بهمنی کشکولی در این‌باره می‌گوید: یکی از عوامل بسیار مهم در ایجاد گل‌مژه، آلودگی چشم‌ها و پلک‌هاست؛ در بچه‌ها تماس دست آلوده با چشم و در بزرگسالان هوای آلوده یا قرار گرفتن در محیطی آلوده می‌تواند زمینه‌ساز بروز این مشکل شود؛ اما یکی از مواردی که به صورت مستقیم ممکن است آلودگی را به چشم‌ها انتقال دهد، استفاده از لوازم آرایشی و بخصوص مداد چشم است.

این عضو هیات علمی دانشگاه برای کاهش مشکلات، چنین توصیه می‌کند: خانم‌ها حتما باید از لوازم آرایش و بخصوص مداد چشم‌های استاندارد که چشم‌شان به آن عادت کرده است، استفاده کنند. همچنین به هیچ وجه نباید لوازم آرایش را به صورت مشترک با دیگران مورد استفاده قرار داد.

وی با اشاره به تاتو و ضمن بیان این‌که معمولا تاتو کردن در ناحیه ابروها و خط چشم انجام می‌شود، در این‌باره می‌گوید: نباید فراموش کنید تاتو در ناحیه ابروها محدودیت‌هایی را برای شما ایجاد می‌کند و باعث می‌شود اگر در آینده بخواهید تزریق یا جراحی روی صورت انجام دهید، این کار برای شما قابل انجام نباشد. علاوه بر این، پاک کردن تاتو هم دردسرساز است و براحتی انجام نمی‌شود. با این حال، اگر تصمیم به این کار گرفته‌اید توصیه می‌شود حتما به مراکزی مراجعه کنید که نکات بهداشتی را به صورت دقیق و کامل رعایت می‌کنند.

دکتر بهمنی می‌افزاید: تاتو در ناحیه خط چشم اصلا توصیه نمی‌شود؛ چراکه این ناحیه نسبت به هرگونه ماده خارجی بسیار حساس است بنابراین باید دقت بسیار بیشتری برای انتخاب نوع ماده مصرفی داشته باشید و تاجایی که ممکن است این بخش را دستکاری نکنید.