نگاه
گردشگریجنگ بابویصلح
تقریبا پس از جنگ جهانی دوم بود که زمزمههای گردشگری جنگ سر زبانها افتاد. ایدهای که وقتی مطرح شد، هدفی جز رونق دوباره مناطق جنگزده و بهبود وضعیت اقتصادی این مناطق نداشت، اما بعد از مدتی وجهه تاریخی آن قوت گرفت و با بهبود وضعیت مناطق جنگزده، به حاشیه دنیای گردشگری رانده شد.
خاک ، خرابه و آوار تنها هدیهای است که دنیای گردشگری جنگ به بازدیدکنندگانش میدهد تا با نشان دادن فجایع انسانی عواطف بشردوستانه و جنگستیزی و کمک به همنوع را در آنها بیدار کند. گردشگری جنگ با تمام بهرهای که نصیب دولتها میکند، چیز زیادی برای گردشگران ندارد.
اما همین شاخه گردشگری وقتی به مرزهای ایران میرسد، رنگ و بوی دیگری میگیرد. تاریخ، معنویت و حماسه دستاوردهایی هستند که گردشگران جنگ در ایران، از آوار مناطق جنگی نصیب میبرند تا این شاخه تلخ گردشگری در ایران، جلوه تازهای پیدا کند.
در دوران جنگ تحمیلی که سه استان خوزستان، ایلام و کرمانشاه به طور جدی درگیر جنگ بودند، آسیبهای زیادی به این مناطق وارد آمد و حتی گذشت زمان هم کمک چندانی به بهبود وضعیت این مناطق جنگزده نکرد.
این مهمترین بهانه رونق گردشگری جنگ در سالهای اخیر بود که منسجمترین فعالیت مربوط به آن در چارچوب کاروانهای راهیان نور تعریف میشد؛ کاروانهایی که با عبور از این سه استان، مناطق جنگزده و آثار مادی و معنوی برجا مانده از دوران دفاع مقدس را به بازدیدکنندگان معرفی میکردند. این در حالی است که موزه شهدا هم از دیگر زیرمجموعههای گردشگری جنگ است که نمونههای آن کم و بیش در شهرها و استان های دیگر کشور نیز دیده میشود. همدان، کرمانشاه، زنجان، قزوین، شهرکرد، اصفهان، زاهدان، بیرجند، تنکابن، تبریز ،خرمشهرو مسجد جمکران قم هر کدام یک موزه شهدا دارند و فرصت خوبی برای شناخت بیشتر حماسهسازان دفاع مقدس به گردشگران میدهند. البته در تهران این موزه چند شعبه دارد که در خیابان طالقانی، بهشتزهرا، امامزاده علی اکبر چیذر، ورامین و کرج قرار گرفتهاند که عمده ترین آن در بلوار شهید حقانی میباشد.
گردشگری جنگ میتواند کارکردهای اجتماعی و فرهنگی گوناگونی در جامعه داشته باشد که تسهیل در جریان هویتبخشی به جامعه بویژه جوانان از مهمترین این کارکردهاست.
این نوع از گردشگری از شاخههای تخصصی و بااهمیتی است که با نشان دادن ویرانیهای ناشی از جنگ علاوه بر بیدار کردن حس جنگستیزی و عواطف انساندوستانه در گردشگران به حفظ تاریخ معنوی و حماسی کشور کمک میکند. هنوز در کوچه پسکوچهها و خیابانهای خرمشهر خانههایی وجود دارد که بر چهره خود سند هشت سال دفاع مقدس را دارند، اما برخی تصور میکنند این خانهها خرابههایی هستند که فقط چهره شهر را زشت کردهاند و باید تخریب و نوسازی شوند و نمای شهر را باید از وجود این خانهها پاک کرد! در حالی که این خانهها نمادی از هشت سال مقاومت ودفاع مقدساند که اتفاقا میتوان با بازسازی و رسیدگی به آنها زمینه راهاندازی تورهای گردشگری جنگ به شهرهایی مانند آبادان و خرمشهر، هویزه، بستان و... را فراهم کرد.
گفت و گو
