حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
چرا درد سیاتیک به وجود میآید و چگونه میتوان آن را تشخیص داد؟
شایعترین علت بیماری سیاتیک، بیرون زدگی دیسک بین مهرهای و فشار آن روی ریشههای عصبی است که به آن فتق دیسک بین مهرهای نیز گفته میشود. اغلب سابقه کمر درد در این نوع بیماران دیده میشود، اما بیشترین علامت این بیماری درد در ناحیه اندامها یعنی پاهاست. معمولا به دنبال برداشتن یک بار سنگین یا حرکت ناگهانی، امکان خارج شدن دیسکهای بین مهرهای به سمت راست و چپ و فشار وارد آوردن به عصب سیاتیک (عصب طبیعی داخل بدن) و انتشار درد از ناحیه دیسک به سمت پا وجود دارد. بنابراین اگر ناگهان دچار دردی شدید که از قسمت باسن یا پشت ران شما شروع شده و تا ساق پا ادامه مییابد به احتمال زیاد دچار این عارضه شدهاید.
عوامل مستعدکننده درد سیاتیک کدام است؟
جنس: این بیماری معمولا در مردان به علت انجام کارهای سنگین بیش از زنان دیده میشود.
سن: تحلیل رفتن دیسکهای بین مهرهای در هر سنی ممکن است رخ دهد اما معمولا این درد بین گروه سنی 25 تا45 ساله بیش از سایر گروههای سنی دیده میشود.
شغل: اشخاصی که شغلشان به چرخش مکرر کمر نیاز دارد و افرادی که بارهای سنگین حمل میکنند بیش از سایر افراد دچار بیماری سیاتیک میشوند.
زندگی بدون تحرک: این گونه زندگی کردن نیز موجب ضعیف شدن عضلات کمر و شکم شده و کمر ناپایدار میشود. در نتیجه احتمال افزایش پارگی دیسک بین مهرهای وجود دارد.
فعالیتهای فیزیکی: کسانی که برای مدتهای طولانی مینشینند یا یک زندگی راکد و کمفعالیت دارند نسبت به افراد فعالتر بیشتر مستعد ابتلا به بیماری سیاتیک هستند.
بلندکردن نادرست اجسام: وقتی جسم سنگینی بلند میکنید، اگر به جلو خم شوید و جسم را بردارید خود را در معرض پارگی دیسک قرار میدهید. همچنین چرخیدن کمر هنگام بلند کردن اجسام احتمال پارگی دیسک را زیاد میکند.
آیا چاقی با دیسک کمر رابطهای دارد؟
اضافه وزن باعث بیرون زدگی دیسک یا سیاتیک نمیشود، اما یکی از راههای درمان بیماران سیاتیک کاهش وزن است. در واقع کم کردن وزن، فشار وارد شده به ناحیه درد را کمتر میکند.
آیا فاکتورهای ژنتیکی در به وجود آمدن این درد دخیل است؟
معمولا بیماریها به دو نوع ژنتیکی و فامیلی تقسیمبندی میشوند. گاهی در اذهان عموم مردم این دو نوع به اشتباه گرفته میشود. بیماریهای ژنتیکی از ژن پدر و مادر به فرزند منتقل میشود، در صورتی که این نوع بیماری ژنتیکی نبوده و ارتباط معنادار مشخصی بین این دو موضوع وجود ندارد. معمولا این درد به علت ضعف عضلات یا بیماریهای شغلی ایجاد میشود؛ به عنوان مثال ممکن است پدری کارگر به علت برداشتن باری سنگین دچار این بیماری شود و فرزند او نیز به علت ادامه کار پدر و برداشتن اجسام سنگین به درد سیاتیک مبتلا شود.
چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟
درد خفیف سیاتیک معمولا با کمی صبر و حوصله خود بهخود از بین میرود، اما اگر بیماری شما با کارهایی که انجام دادهاید بهبود نیافت باید به پزشک مراجعه کنید.
درد سیاتیک چگونه درمان میشود؟
در هر درد سیاتیکی ناشی از دیسک کمر اولین درمان پیشنهادی و موثرترین آنها درمان غیرجراحی است. اگر درمان غیر جراحی نتواند در مدت مقرر مشکلات بیمار را کاهش دهد و سبب بهبود یا تسکین علائم شود، نیاز به عمل جراحی پیدا میشود. اما بیشتر دردهای سیاتیکی ناشی از دیسک کمر به درمانهای غیرجراحی جواب میدهند. این درمانها نسبت به درمانهای جراحی کم خطرتر، ارزانتر و با عوارض احتمالی کمتری هستند. همچنین درمان بیماران نیز به نوع بیرون زدگی دیسک آنان بستگی دارد. بیرونزدگی دیسک شامل پنج مرحله خفیف تا پیشرفته است. اگر چنانچه دیسکهای بین مهرهای از محل خود خارج شده و فشاری که روی عصب وارد میکنند در مرحله اول تا سوم باشد میتوان این نوع دیسک را با درمانهای غیرجراحی مانند مصرف دارو، استراحت، فیزیوتراپی، کاهش وزن، برنداشتن بارهای سنگین و انجام ندادن حرکتهای ناگهانی برطرف کرد، اما اگر شدت بیرونزدگی دیسک شدید (مرحله چهار تا پنج) باشد، بهطوری که روی ریشههای عصبی فشار قابل توجهی وارد کند، باید از طریق جراحی برطرف شود. در عمل جراحی، محل دیسک شناسایی شده و با خارج کردن دیسک بیرون زده و همچنین آزاد کردن عصب سیاتیک و برطرف کردن فشار غیرطبیعی روی عصب، درد ناحیه کمر یا پای بیمار کم میشود.
آیا منعی برای انجام ورزش و فعالیتهای بدنی بیمارانی که عمل جراحی کردهاند، وجود دارد؟
گاهی برخی به اشتباه تصور میکنند بیماران مبتلا به دیسک کمر از انجام هرگونه فعالیت بدنی معاف هستند. درصورتی که بیمارانی که دچار درد و التهاب هستند تنها تا زمان بازیافتن مجدد سلامت خود از انجام هرگونه فعالیت بدنی شدید وسنگین منع میشوند و ورزشهایی مانند شنا و نرمشهای ملایم و نرم برای این افراد مانعی ندارد. در ضمن انجام ورزشهای وزنهبرداری و پرتاب دیسک به علت انجام حرکتهای چرخشی و برداشتن اجسام سنگین و تشدید درد منع شده است.
7 گام برای پیشگیری از سیاتیک
برای اینکه دچار درد عصب سیاتیک و انواع دیگر کمردرد نشوید، توصیههای زیر را به کار ببرید:
1ـ اگر اضافه وزن دارید وزن خود را متعادل کنید.
2ـ با کمک ورزشهای مناسب میتوانید عضلات شکم و کمر خود را تقویت کنید.
3ـ اشیای سنگین را بسرعت و با یک حرکت سریع و ناگهانی از روی زمین بلند نکنید.
4ـ وضعیت بدنی مناسبی داشته باشید.آگاهی از اینکه چگونه درست بایستید و نیز آشنایی با صحیح بلند کردن اجسام سنگین، تاثیر زیادی در حفظ و نگهداری کمر شما دارد.
5 ـ کفش مناسب بپوشید. بهترین کفش برای پیشگیری از کمردرد، کفشهایی با پاشنه 3ـ2 سانتیمتر است. کفشهای پاشنهدار یا تخت هر کدام به نحوی موجب کمردرد میشود.
6 ـ درست بخوابید. روش صحیح درست خوابیدن میتواند درد سیاتیک و کمر را کاهش دهد. به عنوان مثال اگر به پهلو میخوابید پاهای خود را 10 تا20 درجه خم کنید و بین دو زانو بالش کوچکی قرار دهید یا اگر به صورت طاق باز میخوابید زیر زانوی خود بالشی بگذارید تا پاهای شما خم نگه داشته شود.
7ـ در نهایت باید توصیه کرد کمردرد را از بروز نخستین علائم جدی بگیرید و آن را پیگیری کنید حتی اگر سیاتیک نباشد.
فرزانه صدقی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....