قهرمانی یا جوانگرایی

آسیا با برپایی بازی‌های متعدد علاوه بر درآمدزایی به فکر توسعه بسکتبال کشورهای قاره کهن است. برگزاری کاپ آسیا یا کاپ جونز در همین راستاست، همین طور کاپ ABA.

در بسکتبال غرب آسیا که رویکرد تیم‌ها از سال‌های قبل به بسکتبال بیشتر و بهتر بوده لیگی موسوم به WABA زمینه پیشرفت تیم‌های منطقه را فراهم کرده است تا فاصله بسکتبال غرب با شرق در دهه گذشته به کمترین حد خود برسد.

بازی‌های کاپ جونز سال‌های زیادی است که در چین تایپه برگزار می‌شود. تیم ملی بسکتبال در ادوار اخیر برگزاری این جام سه بار پی‌درپی قهرمان شد.

این بازی‌ها ویژگی‌های خاصی دارد. معمولا در سال‌های قبل از برگزاری جام ملت‌های آسیا، محک خوبی برای تیم‌هاست و در سال‌هایی که جام ملت‌ها برگزار نمی‌شود، تیم‌ها ترکیب‌های جوان خود را ارزیابی می‌کنند.

بعد از کاپ جونز، از سال 2004 کاپ آسیا در تقویم فیبا ـ آسیا قرار دارد. این مسابقه‌ها در سال‌هایی که جام ملت‌ها برگزار نمی‌شود در بین تیم‌های آسیا جاافتاده است.

کاپ آسیا هر دو سال یک بار برگزار می‌شود تا در سال‎های زوج که رقابت‌های مردان آسیا برگزار نمی‎شود، باعث رونق بسکتبال در سطح قاره شود. البته برگزاری این رقابت‎ها پس از دوره نخست، با یک وقفه مواجه اما بعد از آن به طور منظم پیگیری شد.

تاکنون سه دوره از مسابقات بسکتبال قهرمانی کاپ آسیا برگزار شده است. بانی اصلی بازی‌ها «کارل چنگ» رییس سابق کنفدراسیون بسکتبال آسیاست و سه دوره ابتدایی این مسابقات با نام جام «استانکوویچ» برگزار شد، اما همنامی این رقابت‎ها با مسابقات جام استانکوویچ که زیرنظر فدراسیون بین‎المللی بسکتبال (فیبا) برگزار می‏‎شود، باعث تغییرنام آن شد. بر این اساس رقابت‎ها از امسال با نام کاپ آسیا برگزار می‎شود.

بسیاری معتقدند کاپ آسیا یک جام ملت‌های کوچک است. هر چند در جام ملت‌ها تعداد 16 تیم حضور دارند، اما با 10 تیمی که کاپ آسیا را برگزار می‌کنند می‌توان نام جام ملت‌های کوچک را به کاپ آسیا نسبت داد. اهداف تیم‌های شرکت‌کننده در این رقابت‌ها کاملا مشخص است؛ بازسازی تیم‌های ملی و ارزیابی نیروهای تازه وارد.

به عنوان مثال در همین دوره‌ای که این روزها در توکیو در حال برگزاری است چینی‌ها در جهت اهداف بازی‌ها، تیمی جوان را روانه ژاپن کرده‌اند.

بزرگ‌ترین بازیکن آنها 22 سال سن دارد و این در حالی است که قهرمان بسکتبال آسیا به نسبت بازی‌های المپیک لندن تنها یک بازیکن خود را رهسپار توکیو کرده است. آنها به همراه برخی تیم‌های آسیایی با نگاه به آینده وارد بازی‌های کاپ آسیا شده‌اند.

اولین دوره رقابت‎های بسکتبال کاپ آسیا سال 2004 برگزار شد و پس از وقفه در سال 2006 مـــجددا به صورت دو سال در میان پیگیری شد.

تیم ملی بسکتبال ایران در حالی در چهارمین دوره رقابت‎های قهرمانی کاپ آسیا شرکت کرده است که هیچ سابقه‎ای از قهرمانی در این رقابت‎ها ندارد.

سابقه بسکتبال ایران در کاپ آسیا به لحاظ قهرمانی مانند کاپ جونز نیست. ایران در دوره آغازین این رقابت‎ها شرکت نداشت و در دوره گذشته هم که به میزبانی بیروت لبنان برگزار شد، با تیم «ب» به عنوان پنجم رسید.

تیم‎های برتر شرکت‌کننده در سه دوره ابتدایی رقابت‎های کاپ آسیا عبارتند از:

2004 چین تایپه

1 ـ قطر 2 ـ کره جنوبی 3 ـ چین تایپه

1 ـ لبنان 2 ـ ژاپن 3‌ ـ قطر

ایران اما امسال با تیمی متفاوت وارد بازی‌ها شده است.

محمدصمد نیکخواه بهرامی، حامد آفاق، اوشین ساهاکیان، آرن داوودی و اصغر کاردوست به عنوان بازیکنان ملی‌پوش باتجربه تیم را همراهی می‌کنند.

از سویی حضور محمد جمشیدی و روزبه ارغوان به عنوان بازیکنان جوان باتجربه که در دو سال گذشته میدان‌های بین‌المللی فراوان دیده‌اند، در کنار فرید اصلانی، سجاد مشایخی، امیر صدیقی، صالح فروتن و بهنام یخچالی باعث ارزیابی دقیق‌تر مهمد بچیروویچ سرمربی اسلوونیایی تیم ملی می‌شود.

50 درصد تیم بازیکنان زیر 24 سال هستند و در کل میانگین سنی تیم ایران 23 سال است.

اگرچه این بازی‌ها فرصتی برای مهمد بچیروویچ هم به شمار می‌رود چون او هنوز از بسکتبال آسیا شناختی ندارد و قرار گرفتن در کوران بازی‌ها در کاپ‌های مختلف ازجمله کاپ آسیا باعث آشنایی بیشتر او با بسکتبال آسیا می‌شود.

ترکیب تیم ایران در کاپ آسیا دو ذهنیت متفاوت را به وجود می‌آورد. با آن که کادر فنی قبل از سفر اعلام کرده به دنبال نتیجه نیست، اما ترکیب تقریبا ثابت تیم ملی (به استثنای حامد حدادی و مهدی کامرانی) گویای این نکته است که بچیروویچ نگاهی به نتیجه‌گیری در کاپ آسیا هم دارد.

استفاده از سه بازیکن تیم بسکتبال جوانان ایران در ترکیب تیم ملی، روشی است که سرمربی اسلوونیایی برای افزایش تجربیات این بازیکنان تا رسیدن به بازی‌های جهانی چک که سال آینده برگزار می‌شود برگزیده است، والا این بازیکنان در تیم ملی امسال و حتی سال آینده در جام ملت‌های آسیا نقش و حضور مطمئنی ندارند.

با این تفاسیر و از آنجا که تیم قهرمان کاپ آسیا به طور مستقیم وارد بازی‌های جام ملت‌های 2013 آسیا می‌شود، یک چشم بچیروویچ به سوی قهرمانی است و چشم دیگر، جوانگرایی در تیم ملی را دنبال می‌کند و این که جوانان ایران برای بازی‌های سال آینده جمهوری چک بیشتر ساخته شوند.

برای گرفتن سهمیه شرکت در رقابت‎های مردان آسیا فرصت دیگری هم وجود دارد، چون می‎توان این سهمیه را از شرکت در رقابت‎های منطقه‎ای هم به دست آورد.

امسال هم مانند ادوار قبلی تیم‌های لبنان، قطر، چین، ژاپن و فیلیپین مدعیان کاپ آسیا هستند و در این میان تیم ملی بسکتبال هم با شرایطی که دارد و در مجموع با شرایط بازی‌ها، یکی از مدعیان است.

در این دوره چین کاملا تغییر کرده است و مفهوم کامل جوانگرایی را در این تیم باید پیدا کرد. تیم لبنان قهرمان دوره قبل با تیمی نسبتا کامل تر وارد بازی‌ها شده است.

فادی الخطیب ستاره پا به سن گذاشته لبنانی‌ها در 33 سالگی به توکیو آمده است تا مانند محمد صمد نیکخواه بهرامی در تیم ایران که در آستانه 30 سالگی است، جوانان را در ترکیب تیم‌های ملی دو کشور راهنمایی کند. لبنان با فادی و تامسون بازیکن تبعه 32 ساله‌اش میانگین تیم را 27 سال کرده است.

قطری‌ها با تابعیت دادن به یک بازیکن جدید، باز همان ترکیب ده سال گذشته را به ژاپن آورده‌اند. داوود موسی، یاسین اسماعیل، هاشم زیدان و احمد باکر را دیگر تمام بسکتبال آسیا می‌شناسند.

آنها با این نفرات به تمام جام‌های آسیا از جام باشگاه‌ها و کاپ جونز گرفته تا جام ملت‌ها و کاپ آسیا «نه» نمی‌گویند.

فیلیپین مانند قطر منتها کمی جوان‌تر در بازی‌ها حضور دارد و ژاپن بدون دوقلوهای تاکایاشی بازی می‌کند تا بلکه ستاره‌های جدیدی را با میانگین 25 سال در این بازی‌ها پیدا کند.