بی‌پناه در برابر زلزله

به عقیده علیرضا یعقوبی رییس دانشگاه علوم پزشکی تبریز عمر بالا و فرسودگی این بیمارستان‌ها بویژه در شهر تبریز موجب شده که چه از لحاظ کاربری و چه از نظر مقاومت در برابر حوادث غیرمترقبه‌ای چون زلزله توانمندی لازم را نداشته باشد و قادر به ارائه خدمات درمانی ویژه نباشد.

معاون فنی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز با اشاره به فرسوده بودن بیشتر بیمارستان‌های تبریز می‌گوید: اکنون 25 بیمارستان اعم از دانشگاهی و غیردانشگاهی در سطح شهر تبریز به خدمات درمانی مشغول‌ است که از این تعداد فقط بیمارستان امام رضا (ع) طبق ضوابط و معیارهای اصولی ساخته شده است.

اسدالله مقدم می‌افزاید: به طور کلی 70 درصد بیمارستان‌های فعال تبریز بیش از 40 سال عمر دارد و متاسفانه در سه چهار دهه اخیر توجه چندانی نسبت به ایمنی و مناسب‌سازی آنها صورت نگرفته است.

به گفته وی، در صورت ادامه این روند، در آینده نه‌چندان دور هنگام مواجهه با حوادث و سوانح غیرمترقبه با کمبود شدید مراکز درمانی در شهر تبریز مواجه خواهیم شد و به طور حتم بیمارستان‌های فعلی قادر به ارائه خدمات امدادی به شهروندان و بیماران نخواهد بود.

معاون فنی دانشگاه علوم پزشکی تبریز احداث حـدود پنج بیمارستان مجهز را ضروری می‌داند و می‌گوید: در صورتی که این پنج بیمارستان مجهز در این شهرستان احداث شود، بتدریج بیمارستان‌های قدیمی از رده خارج شده و تا حدودی نیاز درمانی بیماران حل می‌شود.

مقدم با بیان این که در این رابطه احداث یک بیمارستان 540 تختخوابی تصویب شده، می‌افزاید: اکنون در مرحله تعیین پیمانکاریم که پس از انتخاب پیمانکار، ساخت بیمارستان توسط وزارت راه و شهرسازی آغاز خواهد شد.

ورود تجهیزات و وسایل پیشرفته پزشکی به دنیای امروزی از یک سو و طراحی و ساخت فضای فیزیکی بیمارستان‌ها متناسب با این تجهیزات و نیازهای فعلی از سوی دیگر نشان می‌دهد ساخت بیمارستان‌های جدید مقرون به‌صرفه‌تر از مقاوم‌سازی بیمارستان‌‌های فرسوده است.

علیرضا یعقوبی، قائم‌مقام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز آن را تائید کرده و می‌گوید: براساس تحقیقات صورت گرفته، مقاوم‌سازی و بهسازی مراکز درمانی فرسوده و قدیمی نیازمند صرف هزینه‌های هنگفت است، به همین دلیل ساخت بیمارستان جدید با حفظ اصول معماری و آیین‌نامه‌ای مقرون به‌صرفه‌تر است تا نوسازی آن.

مقدم به مشکلات بیمارستان‌های قدیمی اشاره می‌کند و می‌افزاید: با توجه به این که فضای بیمارستان‌های فرسوده موجود متناسب با نیازهای آن دوران طراحی شده است، با ورود تجهیزات و وسایل پزشکی پیشرفته، کادر درمانی در امدادرسانی و خدمات‌رسانی به بیماران عملا با مشکل مواجه می‌شود. همچنین نبود آرامش فکری کادر درمانی و مراجعه‌کنندگان به واسطه قدیمی بودن ساختمان و نبود امنیت کافی در مواقع بروز زلزله حتی با قدرت کم از مهم‌ترین مشکلات این بیمارستان‌ها به شمار می‌رود.

وی با بیان این ‌که اکنون 3800 تخت در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تبریز اعم از دولتی و خصوصی به بیماران خدمات ارائه می‌دهد، می‌گوید: از این تعداد 600 تخت در بیمارستان امام رضا(ع) و بقیه در بیمارستان‌های دیگر تبریز قرار دارد و با توجه به این که 84 درصد بیمارستان‌های تبریز به جایگزین فوری نیاز دارد، بنابراین می‌توان گفت که عملا بخش زیادی از تخت‌ها در بیمارستان‌های فرسوده و در معرض تهدید است.

گرچه سیاست دولت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در بخش خدمات درمانی روی تمرکززدایی و احداث بیمارستان و مراکز درمانی در شهرستان‌ها و درمان بیماران در شهرها و روستاهای اطراف محل زندگی خود بوده است، اما شواهد نشان می‌دهد این سیاست بنا به دلایل مختلف آن طور که باید موفق عمل نکرده و باوجود احداث بیمارستان در شهرهای دیگر باز خیل عظیمی از بیماران به منظور دستیابی به خدمات درمانی بهتر به سمت مراکز استان‌ها روانه می‌شوند.

معاون فنی دانشگاه علوم پزشکی تبریز درباره علت این مساله می‌گوید: هرچند بیمارستان‌های ساخته شده در شهرستان‌ها جدیدالاحداث بوده و این بیمارستان‌ها تقریبا با رعایت ضوابط و مطابق با استانداردهای بین‌المللی ساخته شده است، اما به دلایل متعدد چون نبود اعتماد روستاییان به خدمات درمانی ارائه شده در شهرستان محل اقامت خود یا نزدیک بودن برخی شهرستان‌ها چون بستان‌آباد به مرکز استان و رغبت بیماران به مراجعه و بستری شدن در بیمارستان‌های تبریز بیشتربیماران ترجیح می‌دهند به بیمارستان‌های این شهر مراجعه کنند که این مساله باعث ایجاد مشکلات زیادی چون ازدحام بیماران و پایین آمدن کیفیت خدمات‌رسانی به آنها می‌شود.

سعیده دلال علیپور - جام‌جم تبریز