باز تُشکش را خیس کرد!

غیر از د لایل عاطفی یا روانی، و نیز صرف‌نظر از مقد ار و بویژه نوع خورد  و خوراک، بویژه نوشید ن مایعات د ر شب، از عواملی که معلوم شد ه د ر شب‌اد راری کود کان د خیل است می‌توان از کمبود  هورمون کنترل اد رار، بروز عفونت، اند ازه کوچک مثانه، ناتوانی د ر منقبض‌کرد ن آن، بیش‌فعالی مثانه، و اختلالات تأخیری رشد  نام برد . به بیان د یگر، متخصصان معتقد ند  که شب‌اد راری بیشتر به سبب عوامل جسمی و ژنتیک رخ می‌د هد .

برای د رمان این مشکلات چه باید  کرد ؟ آیا بلافاصله باید  به د ارو و د رمان از این طریق پناه برد ؟ نه لزوماً. معاینات پزشکان متخصص و د رخواست مشاوره از آنان اولویت د ارد  اما پزشکان مسئولیت‌پذیر بویژه وقتی بیمارشان کود ک و خرد سال است، فقط تجویز د ارو و د رمان تنها از این طریق را راه حل رفع بیماری نمی‌د انند .

اولین راهی که د ر پی شب‌اد راری‌های متوالی به ذهن برخی والد ین می‌رسد  پوشک‌کرد ن فرزند شان برای جلوگیری از د رد سرهای روز بعد  و پس از بید اری اوست. باید  د انست که اولین راه، بهترین راه نیست. د ر کود کی که پوشک شد ه، شب‌اد راری د رمان نشد ه است، فقط از خیس شد ن رختخواب جلوگیری شد ه تا ماد ر و پد ر محترم به زحمت نیفتند ! والد ینی که با این تصورات به پوشک‌کرد ن کود کشان طی شب روی می‌آورند  د ر واقع د ارند  از بیحوصلگی و همچنین ناکافی بود ن توجه خود  به اطلاعاتی پرد ه‌برد اری می‌کنند  که پیش از تولد  کود ک باید ​ سراغش می‌رفتند  تا به عنوان والد ینی مسئول فرزند ی تربیت شد ه بار آورند .

نه‌تنها نوشید ن مایعات د ر ساعات پیش از خواب، بلکه حتی اصرار ماد رانی که برای جلوگیری از بروز شب‌اد راری، کود ک خود  را به د ستشویی برد ه د ر حالی که مثانه وی خالی‌ست وی را به تلاش یا به اصطلاح زور‌زد ن برای تخلیه مثانه وامی‌د ارند  نیز می‌تواند  بر شد ت این اختلالات بیفزاید . بنابراین، د ر صورتی که متوجه شد ید  مثانه کود ک پیش از خواب و د ر د ستشویی همچنان خالی است، اصرار را کنار بگذارید ؛ می‌توان نیمه‌شب او را بید ار کرد  و به د ستشویی برد .

از جمله راه‌های مفید  د یگر برای د رمان شب‌اد راری، آموزش تقویت اراد ه و کنترل اد رار طی روز است. هنگامی که او از لزوم رفتن به د ستشویی آگاهتان می‌کند ، د ر توالت و پیش از اد رار، بهترین موقع برای آموختن عمل منقبض‌کرد ن مثانه و نگه د اشتن اد رار یا مد یریت رها‌کرد ن محتویات مثانه به اوست. ابتد ا فقط به او روش خود  را بگویید  تا بد اند  چطور چنین کاری را انجام د هد . البته چه د ختر چه پسر این کار نباید  با استفاد ه از د ست انجام گیرد  که زمینه‌ساز بیماری‌های د یگری د ر آیند ه و د ر مجاری اد رار شود . به مرور زمان و انجام تمرین‌های بیشتر کود کتان خواهد  آموخت که به چه طریقی می‌توان فرآیند  زمان د ستشویی رفتن را د ر اختیار گرفت.

شب‌اد راری کود کان از آن نوع بیماری‌هاست که به شرط د ر نظر گرفتن رژیم خاص غذایی بویژه پرهیز از خورد ن مایعات د ر ساعات نزد یک به خواب و رفع عوامل شد ت‌د هند ه به ترس و اضطراب د ر ذهن کود ک، آرام آرام و با افزایش سن وی د رمان می‌شود . هرچند  د ر برخی کود کان این نقیصه ممکن است به سن بلوغ و حتی هجد ه سالگی هم اد امه یابد  اما د ر واقع نیازی نیست که والد ین با بروز نگرانی بیش از حد ، عوارض و خطرات مصرف د اروهای شیمیایی را برای خرد سالان ناد ید ه بگیرند  (حتی د رمان‌های گیاهی هم با افزایش سطح و مقد ار عناصر شیمیایی بد ن خالی از عارضه نیستند ) و بلافاصله به سمت د رمان با د ارو گام برد ارند . د ر موارد  زیاد ی گزارش شد ه که د رمان د ارویی بویژه د ر این زمینه احتمال بازگشت شب‌اد راری را پس از قطع مصرف د ارو به د نبال د اشته است. معاینه کود ک از سوی پزشکی متخصص می‌تواند  شما را مطمئن کند  که زمینه این عاد ات، جسمی است یا روانی. د ر برخی کود کان کافی‌ست زمینه‌های روانی، عاطفی یا ترس به حد اقل رسد  تا د فعات خیس‌کرد ن رختخواب هم کاهش یابد . مثلا برای د رمان کود کی که ترس از تاریکی باعث شب‌اد راری او می‌شود  بهتر است چراغ د ستشویی روشن بماند  یا او مطمئن شود  با کمک خواستن از براد ر و خواهر بزرگ‌تر یا صد ا‌کرد ن یکی از والد ین می‌تواند  براحتی به د ستشویی رفته و با خیال راحت و بد ون نگرانی پس از اد رار به رختخواب خود  باز گرد د . گاهی ممکن است حساسیت به خورد ن غذایی خاص مسبب بروز چنین مشکلی باشد . مثلا بعضی کود کان با خورد ن شیر گاو د چار شب‌اد راری می‌شوند . می‌توان با د ر نظر گرفتن نوع غذا د ریافت که او به چه خورد نی‌ها و نوشید نی‌هایی حساسیت و آلرژی د ارد  و با کاهش یا تغییر ساعت مصرف آنها به این اختلال خاتمه د اد .

برخی والد ین هم به د لایل گوناگون اعم از آموزش ناکافی یا حتی بی‌اطلاعی به روش‌های تنبیهی با امید  به ایجاد  حساسیت د ر کود ک روی می‌آورند  تا به خیال خود  این نقیصه را د ر آنها د رمان کنند  غافل از این که سرزنش و دعوا‌ کردن وی می‌تواند  سبب افزایش یا حتی زمینه‌ساز تد اوم شب‌اد راری برای سال‌های طولانی‌تر و تکرار آن حتی د ر د وران فاصله گرفتن از خرد سالی و آغاز سنین نوجوانی شود . د ر این حالت نیز اگرچه کوتاهی اصلی از سوی والد ین بود ه است، همچنان کود ک اکنون بزرگ‌تر شد ه است که نگاه‌ها و حرف‌های سرزنش‌آمیز را تحمل می‌کند  و عامل روانی تقویت شده، ممکن است شب‌اد راری او را تا سال‌های جوانی یا حتی بعد  از آن هم بکشاند .

بنابراین لازم است والد ین با آرامش، پرهیز از تضعیف روحیه و افزایش اعتماد  به نفس با استفاد ه از راه‌های تشویقی مثل جایزه د اد ن، آگاهانه و د لسوزانه جلوی ماند گار شد ن شب‌اد راری را د ر مراحل بالاتر رشد  فرزند شان بگیرند . باید  به یاد  د اشت که د ر این مواقع حوصله و گذشت زمان، گزینه بهتری است زیرا افراط د ر راه‌های تشویقی نیز اگرچه نه به اند ازه روش‌های تنبیهی، ولی د ر حد  خود  می‌تواند  همانند  افتاد ن از سوی د یگر بام تلقی شود .