تحریم‌کنندگان ایران غافلگیر شدند

به گزارش خبرنگار ما، از سه ماهه پایانی سال 90 که قیمت جهانی نفت تحت تاثیر کاهش رشد اقتصاد جهان روبه تنزل گذاشت، بسیاری از کارشناسان بین‌المللی هشدارهای ایران برای افزایش قیمت نفت در صورت اجرای تحریم‌ نفتی ایران را یک بلوف تصور کرده و آن را ناشی از نگرانی ایران نسبت به کاهش درآمدهای نفتی خود دانستند.

از سوی دیگر با این‌که برخی کارشناسان منصف و بیطرف غربی، اعلام‌های پی‌درپی کشورهای عربی تولیدکننده نفت بویژه عربستان و امارات مبنی بر جایگزینی نفت ایران با تولید بیشتر یا دور زدن تنگه ‌هرمز به وسیله خط لوله را دست‌کم در بلندمدت غیرقابل اجرا می‌دانستند، اما تصور عمومی آن بود که کاهش عرضه نفت ایران به بازار قابل جبران خواهد بود، اما کمتر از دو ماه بعد از آغاز تحریم رسمی نفت ایران، زمان لازم بود تا درستی اظهارات ایران با افزایش یافتن پی‌درپی قیمت جهانی نفت آشکار شود.

اتحادیه اروپا در هشتم تیرماه رسما تحریم نفتی ایران را با تبلیغاتی پرحجم و پرهیاهو به اجرا گذاشت، اما کمتر از دو ماه بعد،‌ تحریم ایران به همراه عوامل دیگری قیمت جهانی نفت را به حدی بالا برده است که آمریکایی‌ها دیروز مجبور شدند به استفاده احتمالی از ذخایر استراتژیک خود برای کاهش قیمت‌ها اعتراف کنند.

از سوی دیگر آنچه تاکنون مشاهده شده است این‌که عربستان سعودی حتی در کوتاه‌مدت امکان جایگزینی نفت ایران را ندارد و بروز کوچک‌ترین ایراد یا مشکل در تاسیسات نفتی این کشور و سایر کشورهای نفتخیز در خلیج‌فارس کافی است تا قیمت‌های نفت را به سطح غیرقابل کنترلی برساند.

این در حالی است که عربستان در ماه‌های گذشته بسیار تلاش کرده تا صادرات نفت خود را افزایش دهد، حتی خبرگزاری‌ها چند روز پیش از طرح کشورهای عربی برای ارزانفروشی نفت برای کاهش قیمت‌های جهانی خبر دادند، اما روند قیمت‌ها نشان داد که بازار به این تبلیغات واکنشی نشان نداده است.

افزایش قیمت جهانی نفت در حالی رخ می‌دهد که تحریم‌ها نتوانسته جریان تولید و صادرات نفت ایران را متوقف سازد ، لذا با وجود حضور محدود شده آن، نفت ایران در بازار، واکنش قیمت‌ها چنین تند بوده است.

همچنین تحلیلگران بازار نفت توجه دارند که ایران همچنان فروش نفت را به بزرگ‌ترین مشتریان خود نظیر ژاپن، چین، کره‌جنوبی و برخی کشورهای اروپایی ادامه می‌دهد و با این حال باز هم قیمت نفت روند افزایشی را در پی گرفته است و تحولات و شرایط ویژه اقتصاد جهانی نیز به آن دامن می‌زند.

در همین حال تا دیروز ـ جمعه ـ قیمت نفت برنت به مرز 117 دلار در هر بشکه رسید که به این ترتیب در دو روز گذشته حدود سه دلار افزایش یافته است.

سایر شاخص‌های جهانی نفت نیز شاهد افزایش قیمت بود. براساس آخرین قیمت‌گیری‌هایی که عصر جمعه و پیش از بسته شدن بازارهای جهانی به خاطر تعطیلات آخر هفته انجام شد، قیمت نفت برنت دریای شمال به 116 دلار و 90 سنت یعنی به مرز 117 دلار در هر بشکه رسید.

قیمت نفت دبلیو.تی.آی آمریکا (وست تگزاس اینترمدیت) به 95 دلار و 14 سنت و قیمت نفت اوپک به 112 دلار و 11 سنت افزایش یافت.

به گزارش رویترز از نیویورک، بهای هر بشکه نفت خام برنت برای تحویل در ماه سپتامبر با 65 سنت افزایش، به 116 دلار و 90 سنت رسید که از ماه می سال‌جاری میلادی تاکنون، بالاترین سطح قیمت این شاخص نفت خام به شمار می‌آید.

بهای نفت خام دبلیو.تی‌.آی آمریکا برای تحویل در سپتامبر نیز یک دلار و 27 سنت افزایش یافت و در سطح 95 دلار و 60 سنت تثبیت شد تا اختلاف قیمت این شاخص با شاخص برنت، به 21 دلار و 30 سنت برسد.

افزایش تنش‌های ژئوپولیتیک، در خاورمیانه و همچنین اختلال در عرضه نفت خام در دریای شمال سبب شده است در چند ماه گذشته، روند کاهشی بهای نفت خام متوقف شود و بهای این کالا به روزهای اوج خود بازگردد.

از سوی دیگر، گزارش‌های مختلف نشان می‌دهد آمار بیکاری در آمریکا در هفته گذشته افزایش داشته، خانه‌سازی در این کشور کاهش یافته و شاخص فعالیت تجاری در ایالت فیلادلفیا آمریکا برای چهارمین ماه پیاپی دچار رکود شده است.

این اخبار ناامیدکننده اقتصادی در مرحله اول سبب شد بهای نفت خام آمریکا کاهش یابد اما بتدریج با شدت گرفتن این امیدواری که بانک مرکزی آمریکا دور تازه سیاست‌های تشویقی اقتصادی را آغاز می‌کند، روند افزایشی بهای نفت از سر گرفته شد.

همچنین براساس محاسبات دبیرخانه اوپک قیمت روزانه سبد نفت اوپک،‌ متشکل از نفت خام 12 کشور،‌ چهارشنبه هفته گذشته 110 دلار و 65 سنت بود که نسبت به روز پیش از آن 0.5 درصد افزایش داشت.

به گزارش ایرنا و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی اوپک، بهای هر بشکه نفت این سازمان سه‌شنبه گذشته 110 دلار و ده سنت بود.

الجزایر،‌ آنگولا، اکوادور، ایران، عراق،‌ کویت،‌ لیبی،‌ نیجریه، قطر،‌ عربستان سعودی، امارات و ونزوئلا اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) هستند.

با این حال دیروز عصر قیمت سبد نفتی اوپک به یکباره 46/1 درصد افزایش یافت و با عبور از مرز 112 دلار به 112 دلار و 11 سنت رسید.

در همین حال رویترز اعلام کرد دولت آمریکا برای کنترل قیمت نفت که در اثر تحریم ایران بشدت افزایش یافته است طرح آزاد کردن ذخایر استراتژیک خود را در دست بررسی قرار داد.

به گزارش فارس، یک منبع آگاه دولت آمریکا گفت، کاخ سفید طرح قبلی خود برای تزریق نفت به بازار به منظور بی‌اثر کردن تاثیر تحریم‌های ایران بر قیمت نفت را مجددا احیا می‌کند. با این حال معلوم نیست ورود این ذخایر تا چه مدت بتواند قیمت جهانی نفت را کنترل کند و سرنوشت قیمت‌ها در آینده چه خواهد شد.

این منبع آگاه افزود: مقامات آمریکایی وضع بازار را در هفته‌های آینده رصد خواهند کرد تا ببینند که آیا قیمت بنزین همچون سال‌های گذشته پس از تعطیلی روز کارگر در سوم سپتامبر پایین خواهد آمد یا خیر.

وی اضافه کرد، هنوز خیلی زود است که بگوییم در صورت تزریق احتمالی نفت از محل ذخایر استراتژیک آمریکا و سایر ذخایر بین‌المللی به بازار، قیمت تا چه حد پایین خواهد آمد.

آمریکا و هشت کشور دیگر تزریق احتمالی نفت از محل ذخایر استراتژیک خود به بازار را در فصل بهار مورد بررسی قرار دادند، اما این طرح با کاهش قیمت نفت به دست فراموشی سپرده شد. اکنون با افزایش مجدد بهای نفت، مقامات آمریکایی در حال جمع آوری اطلاعات از بازار در مورد نیازهای احتمالی، معاملات صورت گرفته، میزان تولید کشورهای تولید کننده و آمار صادرات نفت ایران هستند.

آمریکا هنوز در مورد این اقدام با شرکای بین‌المللی خود گفت‌وگو نکرده است. این منبع آگاه ادامه داد، کشورهای انگلیس، فرانسه، آلمان و سایر کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی چند ماه قبل، زمانی که شرایط مشابه وضعیت فعلی بود، این پیشنهاد را پذیرفته بودند.

این کشورها نگران تاثیر افزایش قیمت نفت بر اقتصاد جهانی و سپس موضوع ایران بودند، که این نگرانی‌ها در شرایط فعلی نیز پابرجا هستند.

از نظر داخلی، تزریق نفت به بازار می‌تواند انتقادات جمهوری‌خواهان را در آمریکا به دنبال داشته باشد که معتقدند این اقدام، حرکتی سیاسی برای تضمین پیروزی باراک اوباما در انتخابات ششم نوامبر است.

سخنگوی کاخ سفید از اظهارنظر در این خصوص خودداری کرد.

یک سخنگوی وزارت انرژی انگلیس دیروز جمعه گفت لندن آماده است از آژانس بین‌المللی انرژی بخواهد برای مقابله با افزایش قیمت نفت وارد عمل بشود، اما این وزارتخانه و شرکای بین‌المللی آن هنوز تصمیمی برای آزاد کردن ذخایر نفتی خود نگرفته‌اند.

به گزارش رویترز از لندن، این سخنگو گفت: ما و شرکای بین‌المللی همچنان سرگرم رصد کردن بازار نفت هستیم و آماده‌ایم از آژانس بین‌المللی انرژی بخواهیم اقدامات مقتضی را در پیش بگیرد. در این مرحله هیچ تصمیمی برای آزاد کردن ذخایر اتخاذ نشده است.

وی افزود وزارت انرژی انگلیس تحولات بازار نفت را زیرنظر دارد و برای نشان دادن واکنش مناسب با کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده به طور مرتب در تماس است.

این سخنگو همچنین گفت: عرضه در بازار همچنان اندک است و این بر قیمت نفت و در نتیجه بر بهبود اقتصادی جهان تاثیر گذاشته است.