درنگی بر گزارشگری ورزشی در ایران
گزارشگر خوب کم داریم
در اینترنت که جستجو کنید، فیلم گزارشهای اولیه عادل فردوسیپور را پیدا میکنید. بازیهای تنیس، هندبال و... اولین گزارشهای کسی بود که حالا در عرصه گزارشگری دارای اسم و رسم خاص خودش است. فردوسیپور آن موقع جوانی پرشور بود با دریایی از اطلاعات، چنان که در بازی تنیسی که گزارش میکند تقریبا تمام تاریخچه تنیس را بررسی میکند! حالا حکایت گزارشهای تلویزیونی، انگار حکایت همان روزهاست.
گزارشگر حرفهای ورزش کم داریم. بازیهای ورزشی متمرکز مثل بازیهای آسیایی یا المپیک که شروع میشود، این زخم قدیمی از نو سر باز میکند؛ فقدان گزارشگر تخصصی در بسیاری از رشتههای ورزشی و استفاده از برخی افراد که حتی فن بیان خوبی هم ندارند، چه برسد به تخصص در مورد رشته و مهارت در اجرا. سرمایه تلویزیون در این بخش اندک و محدود است و در عمل یک بیژن خراسانی داریم که تقریبا همه رشتهها را گزارش میکند! خراسانی استعدادی شگرف دارد در پر کردن تصاویر با ارائه اطلاعاتی که گاهی هم بیربط یا سوخته است. مثلا وقتی قایقرانی را گزارش میکند، بدون اشاره به هرگونه مساله حاشیهای وقت را صرفا با گفتن ویژگیهای ورزشکار ایرانی یا... پر میکند. تقصیری هم ندارد بنده خدا! قرار نیست او مثل رایانه همه ورزشها را بشناسد و...
با راه افتادن شبکه ورزش که قرار است به شکلی تخصصی برنامههای ورزشی را بررسی و ارائه و پخش کند، حالا این نیاز بیش از همیشه رخ نمایی میکند. درواقع اگر قرار باشد این شبکه به شکلی هدفمند و همه جانبه در وظایف خود موفق باشد، نیازی مبرم به حضور گزارشگرانی ورزیده و کاربلد دارد تا بتواند رشتههای ورزشی مختلف را به شکل تخصصی و هوشمندانه پوشش دهد و دین خود را به ورزش کشور ادا کند. حال آن که واقعیت تلخ موجود و فقدان گزارشگر مناسب، شرایط را دشوار و تلخ میکند. اما شبکه ورزش میتواند با تکیه کردن بر جوانان این مشکل را حل کند، چنان که در بازیهای المپیک در بسیاری از رشتهها، این کار را کرده و مثلا در گزارش وزنهبرداری کیانوش رستمی و سهراب مرادی، ترکیب متناسب زارعیان بهعنوان یک ورزشکار ـ متخصص با حمید محمدی به عنوان یک مجری باهوش و کم حرف، بسیار خوب جواب داده بود و زارعیان به شکلی عالی اطلاعاتی بینقص را درباره مسابقه میداد.
تربیت نیروی تخصصی برای گزارش، یک نیاز بسیار ضروری برای سازمان صدا و سیماست. سالها پیش بود که فراخوانی برای گزینش مجری ـ گزارشگر در شبکه سه داده شد و نتیجه آن کشف چهرههایی نظیر عادل فردسیپور و مزدک میرزایی بود. جای آن دارد که شبکه ورزش هم با فراخوانی مشابه، جوانانی نخبه و کاربلد را شناسایی و تربیت کند تا از بابت مجری ـ گزارشگر خیالش راحت شود.
برای درک کامل نقش مهم گزارشگر در یک برنامه گزارش ورزشی، کافی است افتتاحیه المپیک امسال را بازبینی کنیم. اجرای سرد، آشفته و غیرموجز مجری تقریبا تمام زیباییهای مراسم را از بین برد. کاش میدانست موقع پخش موسیقی عظیم رکوییم موتزارت نباید درباره مسائل حاشیهای حرف بزند و لذت شنیداری را نابود کند.
تربیت گزارشگر، کار سختی نیست. به شرط آن که باور کنیم گزارش تخصصی برای رشتههای مختلف ورزشی در کشوری با جمعیتی جوان مثل ایران، تفنن و حاشیه نیست، بلکه یک امر لازم است.
حمید سلیمی
گفت و گو
