مهمان مهمانان خدا

اول به سه‌راه آذری می‌روم و بعد ماشینی تا 20 ‌متری شمشیری می‌گیرم. سه‌راه آذری را که رد می‌کنم، اتوبوس شمشیری را می‌بینم که تصویری نمادین از برنامه بر آستان جانان را روی بدنه‌اش تبلیغ کرده است و هلال رمضانی بر گوشه‌ای از شیشه آن خودنمایی می‌کند.

به بوستان شمشیری که می‌رسم، حال و هوای فرهنگی خاصی دارد. ردیف وسط پارک به غرفه‌هایی اختصاص پیدا کرده است که جنبه فرهنگی دارد و در انتهای بوستان، جمعی به استقبال برنامه آمده و در آن شرکت کرده‌اند، عقیل منصوری، مدیر فرهنگی هنری منطقه 9 و رییس فرهنگسرای رویش می‌گوید: حدود 2000 نفر را هر شب در این بوستان پذیرایی می‌کنیم. این برنامه هر سال در هر یک از بوستان‌های مناطق اجرا می‌شود. اما تا به حال در این بوستان برگزار نشده بود.

از آنجا که قرار بود برنامه معنوی‌تر، مذهبی‌تر و آیینی‌تر باشد، تصمیم گرفته ‌شد قبل از افطار برگزار شود. استقبال مردمی بیش از انتظار بود. کمبود جا و صندلی داشتیم. این نشان می‌دهد مردم علاقه‌ای به این برنامه‌ها دارند و حاضرند در این گرما در برنامه شرکت کنند.

به سمت غرفه‌ها می‌روم؛ این غرفه‌ها شامل کتاب، بیداری اسلامی، سنت‌های رمضان، سلامت روزه‌داری، آشپزی رمضان، نجوم، تشکل‌ها و کانون‌های مردمی، صنایع دستی، مشاوره مذهبی و کامپیوتر برای کودکان است.

سومین سال است که برنامه‌ای با این شکل و نام در مناطق بیست و دوگانه تهران و پارک‌های هر منطقه در شهر، پیش و پس از اذان و افطار اجرا می‌شود.

اما پس از دو سال اجرای برنامه، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران تصمیم گرفت امسال با همکاری شبکه تهران و هماهنگی با این سازمان، برنامه‌اش را پوشش تلویزیونی بدهد.

سروش، تهیه‌کننده برنامه بر آستان جانان درباره اجرای تلویزیونی شدن برنامه می‌گوید: با برنامه‌ریزی، بخش‌های تلویزیونی‌تری برای امسال تدارک دیده شده است که در طول ماه مبارک رمضان پیش از اذان مغرب از شبکه پنج پخش می‌شود.

این تهیه‌کننده ادامه می‌دهد: تقسیم شدن برنامه تلویزیونی میان این برنامه‌ها در مناطق بیست و دوگانه شهر تهران به این شکل است که نه و ده منطقه مراسم را پیش از افطار یعنی ساعت 18-21 اجرا و دوازده سیزده منطقه مراسم را پس از افطار یعنی ساعت 21-24 برگزار می‌کنند. آیتم‌ها شادند و وجه جشن بودن ماه مبارک رمضان مدنظر قرار گرفته شده است.

وی ادامه می‌دهد: برنامه تولیدی است و با یک شب تاخیر پخش می‌شود. از بوستان‌ها و پارک‌هایی که برنامه پس از اذان را اجرا می‌کنند، گزارش‌هایی نیز تهیه می‌شود و در حد اطلاع‌رسانی میان برنامه‌ها،‌ پیش از اذان برای مردم از شبکه تهران پخش می‌شود.

وی در پایان اضافه می‌کند: برای شب‌های احیا در فرهنگسرای اندیشه مستقر می‌شویم و برنامه‌هایی متناسب با شب‌های شهادت برنامه‌ریزی شده است و پس از آن نشست‌های شاد مردمی مجدد در بوستان‌ها تا پایان ماه رمضان ادامه پیدا خواهد کرد.

اما در این برنامه، مجری ثابت محمدحسین مولایی است و هر شب در هر منطقه یک مجری به صحنه اضافه می‌شود. برنامه به شکل ثابت در همه پارک‌ها بخش کارشناسی مذهبی، اجرای گروه‌های حرفه‌ای تواشیح، دعوت از خوانندگان شناخته شده صدا و سیما، پانتومیم، نمایش و... دارد.

تفاوت در این بوستان نسبت به دیگر بوستان‌ها وجود رادیو رویش است. رادیو رویش برنامه‌ای کاملا مردمی است که زیر نظر فرهنگسرای رویش انجام می‌شود.

رادیو رویش شبکه رادیو پارک است که برنامه‌های ویژه این پارک را به شکل رادیویی محلی پخش می‌کند و از آنجا که توسط مردم نیز اداره می‌شود، خرج آنچنانی ندارد. کانون‌هایی نیز در این بوستان فعال هستند و عضو می‌گیرند و نقش اطلاع‌رسانی دارند.

از دیگر اتفاقات جالب، پیدا شدن سر و کله یک مجری در زمان بی‌حوصلگی مردم حین سخنرانی‌ها میان آنهاست. این مجری سوال مردم را به صحنه منتقل می‌کند و به بهترین سوال به جای بهترین جواب جایزه داده می‌شود.

محمدصادق دهنادی، مدیر روابط عمومی فرهنگسرای رویش، هدف این برنامه را رمضانی کردن شهر می‌داند و معتقد است همه برنامه‌ها باید محتوای ماه‌‌رمضانی داشته باشد.

وی غرفه‌های ویژه این ماه را مثل غرفه سنت‌های رمضان، ترکیب اینفوگرافی و بازی می‌داند و می‌گوید: ترتیبی داده شده تا بچه‌ها با سنت‌های ماه رمضان آشنا شوند و در این غرفه دوز بازی ‌کنند. در کنار این کارها، ایران‌شناسی نیز در این غرفه به صورت میدانی ارائه شده و از شکل تحقیقی خود درآمده است.

دهنادی دیگر ویژگی‌ غرفه‌ها را خدمات دیجیتال آن می‌داند. به نظر وی در همه جا ممکن است غرفه غذا و مشاوره سلامت و روزه‌داری برپا باشد، اما متناسب با آن خدمات، متممی برای همه غرفه‌ها درنظر گرفته شده است.

مثلا کسی که به غرفه غذاهای ماه رمضان می‌رود در حین خرید با دستور چند غذا به شکل آنلاین آشنا می‌شود یا در غرفه سنت‌های رمضان تصاویر جغرافیای ماه رمضان در دنیا به مردم ارائه می‌شود و در این بوستان، حتی ختم قرآن ماه رمضان اجرا می‌شود که مردم با خواندن یک آیه، می‌توانند قرآن را ختم کنند.

این مدیر روابط عمومی اضافه می‌کند: در اصل برنامه‌ها ساندویچ‌سازی و کوچک‌سازی خدمات فرهنگی است که افراد مانند یک فست‌فود فرهنگی از آن می‌توانند استفاده کنند و آثار لحظه‌ای آن به لحاظ رسانه‌ای در ذهن‌شان می‌ماند.

محمدصادق دهنادی باور دارد در این بوستان بحث ذائقه‌سازی رعایت شده و به این شکل، هماهنگی خاصی میان اجرای برنامه‌ها وجود دارد: به نحوی که افراد خسته نشوند و در عین‌ حال نیز برنامه‌ها سبک و جلف نباشد. در اصل از فکرهای تکراری، برنامه‌های نو ساخته می‌شود.

در بوستان شمشیری در کنار فعالیت‌هایی که کانون‌ها دارند، کانون‌های خیرین و بانوان برای افطاری دادن به مردم و جمع‌کردن کمک مردمی و... نیز همکاری کرده و با مردم ارتباط می‌گیرند.

بیشتر مردم معتقدند چنین مراسمی باید بیشتر در این محله‌ها اجرا شود تا بچه‌های این مناطق با محیط‌های فرهنگی آشنا شوند و به آن گرایش پیدا کنند.

اذان که گفته می‌شود، غرفه‌ غذاهای رمضانی شلوغ می‌شود و کانون‌ها، افطاری‌هایی میان مردم پخش می‌کنند. با اتوبوسی که تبلیغ برنامه را برای اطلاع‌رسانی به مردم محله برخود دارد، به سه‌راه ‌آذری می‌روم.

صفا و صمیمیتی که این مردم دارند هنوز با من است و چه خوب است تلویزیون و شهرداری با همکاری هم این جشن‌ را میان مردم آورده‌اند و مهمان مهمانان خدا شده‌اند.

چهره به چهره با مردم

وقتی محمدحسین مولایی صحنه را برای اجرای خواننده‌ای خالی می‌کند، به سراغش می‌روم و با توجه به این‌که مجری ثابت برنامه است، درباره بر آستان جانان و جابه‌‌جایی‌شان از این محل به محل‌های دیگر تهران می‌پرسیم.

وی نیز برنامه بر آستان جانان را نسبت به دیگر برنامه‌ها متفاوت می‌داند و اضافه می‌کند: با توجه به این‌که ماه مبارک رمضان ماه مهمانی خداست، معتقدم وقتی به مهمانی می‌رویم باید شاد باشیم.

مولایی می‌گوید: هر شب برای شب‌های بعد برنامه‌هایی ضبط می‌کنیم و شب بعد برنامه پخش می‌شود. به چند نکته در این برنامه باید توجه کرد، ما با مردم چهره به چهره‌ایم و برنامه نیز متکلم وحده نیست. اینجا مردم خود برنامه را می‌چرخانند. آیتم‌های مختلفی نیز دارد و کمک می‌کند همه ذائقه‌ها با نگاه‌های مختلف از این شب‌ها بهره‌مند شوند.

مولایی می‌گوید: تهران را در این شب‌ها چرخیدیم؛ پارک فدک، پارک شهر، شکوفه،... و حالا شمشیری. استقبال در همه مناطق خوب بود، اما فدک چون مرکزیت بیشتری داشت تعداد بیشتری هم شرکت کرده بودند. اما همه مردم با دید مثبتی به این مساله نگاه می‌کنند و نگاهشان پرامید است. با خانواده می‌آیند تا زمان خوبی را بگذرانند.

او ادامه می‌دهد: درباره هماهنگی با مجریان باید بگویم قبل از برنامه با آنها هماهنگ شده و از آنجا که برنامه چارچوب دارد، زود با هم هماهنگ می‌شویم. مجری برنامه بر آستان جانان می‌گوید: مشکل این است که رسانه‌های ما مجری محور شده‌اند و برنامه‌ها را نیز بر دوش این مجریان سوار کرده‌ایم. در صورتی که مجریان نیز جزئی از برنامه هستند؛ مانند صدابردار، کارگردان و منشی صحنه.

محمدحسین مولایی اضافه می‌کند: درباره خودم نیز پیشنهاد دادم که گردشی باشم، اما چون باید برنامه شخصیت ثابتی می‌داشت، قبول نکردند. مردم در این برنامه سهیم هستند و هر شب می‌توانند آن را در تهران رصد کنند و بیایند و پیدایمان کنند و در برنامه بدون هیچ دعوت‌خواهی و آفیشی شرکت کنند. به تمامی محله‌ها سر خواهیم زد. (جام جم - ضمیمه قاب کوچک)