اخاذی در لباس جدید

نمای اول: زن اتومبیل خود را بسختی میان دو خودرو پارک می‌کند و پیاده می‌شود. ناخواسته در کمال کم توجهی دستمال کاغذی مچاله شده‌ای را در گوشه باغچه پیاده رو می‌اندازد.«چه کار می‌کنی خانم؟» مردی با صدای بلند از پشت سر او را مورد خطاب قرار می‌دهد: «خانم اینجا جای آشغال انداختن نیست». زن یکه خورده؛ می‌گوید: «ب...بله درست میگید» اما مرد دست بردار نیست: «شما مثل این که عادت دارید توی خیابون آشغال بریزید». زن دندان‌ها را به هم می‌ساید و محکم‌تر می‌گوید: «من که گفتم درست می‌گید، اصلا به شما چه مربوطه؟» «حالا که اینطور شد، شماره ماشین شما رو برداشتم و...» زن می‌گوید: «حالا که چی؟» و مرد ادامه می‌دهد که شما جریمه می‌شوید، اگر می‌خواهید این موضوع گزارش نشود، باید 5000 تومان پرداخت کنید تا موضوع همین‌جا فیصله پیدا کند!»

نمای دوم: ارباب رجوع بعد از یک ماه رفت و آمد و این‌طبقه و اون طبقه رفتن، میان لنگه در اتاق ایستاده است. وقتی اتاق کاملا خالی می‌شود، کارمند از پشت میز می‌گوید: «اگر می‌خواهید پرونده شما به مرکز نرود، باید کمی هزینه کنید...» و دو انگشت اشاره و شست را به نشانه پول به هم می‌ساید، ارباب رجوع چهره‌اش از این همه دوندگی خسته و عاصی است. به زور لبخند می‌زند و می‌گوید: «باشه مشکلی نیست، لطفا شماره حساب یا شماره موبایلتان را بفرمایید». کارمند بلافاصله می‌گوید: «نیازی به شماره حساب و شماره موبایل نیست. همین‌جا در خدمتتان هستیم و...» توصیه‌های همیشگی پلیس این است: «مجرمان همیشه در لحظاتی به سراغ طعمه‌های خود می‌روند که قربانی انتظار آن را ندارد.» یعنی باجگیرها این روزها شکل و شمایل دزدهای کارتونی را ندارند، بزرگ‌ترین هنرشان این است که از نبود تمرکز مردم برای عمل مجرمانه استفاده می‌کنند.

یکی از انواع جرایم شهری که در این غفلت انجام می‌شود، اخاذی است. این جرم همراه با افزایش جمعیت شهری و پیچیدگی در روابط اجتماعی افزایش یافته، معمولا از انواع جرایم مالی مشهود همانند کیف‌قاپی، خفت‌گیری و دزدی است. پلیس توصیه می‌کند که مردم فریب تهدید باجگیرها را نخورند، چون معتقد است این گونه جرایم وقتی کاهش می‌یابد که مردم نسبت به حقوق شهروندی، مقررات عمومی و کارکرد نهادهای نظارتی اطلاع داشته باشند. روش‌های برخورد با خواسته‌های نامعقول و غیرمنتظره نیازمند آمادگی بیشتر است، اما چقدر ما و اعضای خانواده ما نسبت به روش‌های متداول اخاذی در پوشش‌های مشروع مطلعیم؟

کوشا نیک‌بین / جام‌جم