نگاه اسلام آباد به مسکو

بررسی کارنامه روابط روسیه و پاکستان نشان می‌دهد که دو کشور در ماه‌های اخیر روابط رو به گسترشی را تجربه می‌کنند که چندی پیش نیز زرداری برای نخستین بار از روسیه دیدار داشت. با توجه به شرایط منطقه‌ای، دو کشور نگاه ویژه‌ای به توسعه مناسبات دارند و آن را راهکاری برای اهداف داخلی و خارجی خود می‌دانند اولا پاکستان در حالی با چالشهای سیاسی و اقتصادی مواجه است که در حوزه منطقه‌ ای نیز با چالش بزرگ تقابل با آمریکا روبرو است.

هر چند که روابط میان پاکستان و آمریکا روابطی دیرینه است که از سال 2001 تاکنون نیز ابعاد امنیتی گسترده گرفته اما سیاستهای منطقه‌ای آمریکا بویژه تلاش اوباما برای استفاده از مسئله افغانستان به عنوان حربه انتخاباتی موجب شده تا روابط طرفین با چالش‌های بسیاری همراه گردد.

آمریکا به بهانه برقراری امنیت در افغانستان حملات نظامی و سیاسی بسیاری علیه پاکستان صورت داده است. آمریکا از یک سو در عرصه بین المللی و منطقه به دنبال بحران سازی علیه پاکستان است چنانکه برای تحقق این امر گرایش‌های بسیاری به هند داشته است،
 از سوی دیگر با حملات هواپیماهای بدون سرنشین به خاک پاکستان عملاً این کشور را به میدان کشتار مبدل کرده است.

برخی ناظران سیاسی تأکید دارند که آمریکایی‌ها حتی با تحریک گروههای تروریستی به ناامن سازی پاکستان می‌پردازند. در حالی  که از برخی جریانهای سیاسی نیز برای اعمال فشار به دولت و ارتش این کشور استفاده می‌کنند.

در این شرایط پاکستان با رویکرد به چین ،روسیه و جمهوری اسلامی ایران تلاش دارد تا ضمن تأمین نیازهای اقتصادی و امنیتی در برابر حملات نظامی و سیاسی  آمریکا  روحیه خود را تقویت کند . با توجه به این شرایط اسلام آباد توسعه مناسبات با مسکو را مورد تاکید قرار داده و سفر زرداری به روسیه نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود.

ثانیاً روسیه نیز اکنون نگاه ویژه ای به پاکستان دارد. در شرایطی که روابط میان اسلام آباد و واشنگتن تیره گردیده فرصتی برای روسیه ایجاد شده تا با گرایش به اسلام آباد  به نوعی حلقه متحدان خود در برابر آمریکا را تقویت نماید. پاکستان دارای ظرفیتهای بسیاری برای مقابله با آمریکا است بویژه اینکه رد طرح  حضور نظامیان آمریکا در این کشور می‌تواند در کاهش دغدغه‌های مسکو مؤثر باشد. در همین حال مسکو در حالی با برخی ناآرامی‌ها نظیر بحران امنیتی در چچن مواجه است که اسلام آباد با جلوگیری از فعالیتهای گروههای تروریستی می‌تواند  تا حدودی بر فضای امنیتی روسیه تأثیر مثبت داشته باشد.

بسیاری از ناظران سیاسی تأکید دارند که پاکستان از دو جنبه مقابله با امریکا و نیز مبارزه با تروریسم و برقراری امنیت برای روسیه دارای اهمیت است و بر این اساس نیز به توسعه مناسبات با آن روی آورده است. به هر تقدیر می توان گفت که سفر زرداری به روسیه گامی دیگر برای توسعه مناسبات میان طرفین است به نوعی تقویت کننده موقعیت منطقه‌ای و نیز مقابله واحد آنها با امریکا خواهد بود.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین