ریگان؛ زیر شن

 شهرستان ریگان با قرار گرفتن روی کمربند خشک جهان با بارش نزولات آسمانی به میزان کمتر از یک‌چهارم متوسط جهانی مواجه است، به همین دلیل خشکسالی‌های 14ساله اخیر در این شهرستان جنگل‌ها و پوشش گیاهی را در معرض تخریب قرار داده است، به طوری که در این شهرستان 473 هزار و 284 هکتار بیابان وجود دارد که از این مقدار 109 هزار و 895 هکتار جزو کانون‌های بحرانی با اولویت یک محسوب می‌شود.

هم‌اکنون در شهرستان ریگان بیش از 50 روستا در محاصره شن‌های روان قرار دارد که روستای رستم‌آباد علی چارک یکی از این روستاهاست که در حال فرو رفتن در زیر شن‌های روان است.

این روستا با 160 خانوار و 700 نفر جمعیت در گذشته یکی از روستاهایی بود که به دلیل داشتن پرآب‌ترین قنات استان، یکی از قطب‌های مهم تولید خرما و مرکبات و انار محسوب می‌شد.

اما خشکسالی‌های پی‌درپی باعث شده که جنگل بالادست روستا خشکیده و شن‌های روان همانند سیلی به سمت روستا هجوم آورد که این امر باعث مهاجرت نیمی از روستاییان شده است.

شن‌های داغ این روستا، نه‌تنها باعث تاول زدن دست و پای کودکان شده است، بلکه کودکان و افراد مسن را خانه‌نشین کرده است.

همچنین با وزش کوچک‌ترین نسیم یا توفان به دلیل شن‌گرفتگی، درهای منازل روستاییان بسته می‌شود و ساکنان مجبور می‌شوند از پنجره منزل خود بیرون بروند.

محمد عباس‌‌نژادی مهر یکی از ساکنان این روستا می‌گوید: توفان و شن‌های روان همه چیز ما را گرفته و این روستا در حال از بین رفتن است. با از بین رفتن آن ما هم حیران و سرگردان می‌شویم. این شن‌های روان و توفان‌های شدید درهای منازل را به روی ما بسته است و دیگر بیرون بردن شن‌های روان از دست ما خارج است.

حسین روان، یکی از کشاورزان روستا نیز می‌گوید: تمام درختانم که بالای 20 الی 30 سال سن داشتند در حال فرو رفتن زیر شن‌های روانند و تمام زحمت چندین ساله‌ام در حال از بین رفتن است. وی با بیان این که بجز این درختان هیچ درآمد دیگری ندارم، می‌افزاید: مسوولان فقط می‌آیند به این باغ‌ها نگاه می‌کنند، اما در این رابطه چاره‌اندیشی نمی‌کنند.

وی می‌گوید: مالکان، باغ‌های خود را رها کردند و رفتند. دامداری نیز در حال از بین رفتن است. حاصل دسترنج آنها در زیر شن‌ها روان دفن شده است.

فرماندار ریگان، اما درخصوص مشکلات این روستا می‌گوید: شهرستان ریگان با توجه به موقعیت جغرافیایی و وسعت بیش از 8500 کیلومترمربعی، با خشکسالی‌های پیاپی مواجه شده و جنگل‌های اطراف این شهرستان خشکیده و شن‌های روان همانند سیلی به روستا‌ها هجوم می‌آورد.

برزنگ می‌افزاید: هجوم شن‌های روان در روستای رستم‌آباد علی چارک باعث شده که کشاورزی از دست مردم گرفته شود و درختان خرما تا کمر در زیر شن‌ها فرو روند.

وی با بیان این که اگر در این زمینه هیچ اقدامی انجام نشود خیلی از روستاها در زیر شن‌های روان دفن و خالی از سکنه می‌شود، می‌گوید: امیدواریم کارشناسان منابع طبیعی با احداث سیل‌بند در اطراف این روستا و نهالکاری در کنار آن این روستا را مجددا احیا کنند.

برزنگ با بیان این که در این مناطق باید نهال‌هایی کشت شود که بومی منطقه و با این آب و هوا سازگاری داشته باشد، خواستار مالچ‌پاشی در اطراف این روستا‌ها شد.

برزنگ همچنین با بیان این که باغ‌هایی با سن 50 الی 60 سال که اکنون بهترین زمان ثمردهی آنهاست در شن فرو رفته است، خاطرنشان می‌کند: قبلا تعدادی از روستاهای شهرستان ریگان در بخش گنبکی در محاصره شن بود که با اقدامات منابع طبیعی این روستا‌ها اکنون احیا شده‌اند و قطب تولید بهترین محصولات خصوصا مرکبات هستند.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ریگان نیز در این باره می‌گوید: در گنبکی ریگان که 25 روستا در محاصره شن قرار داشت و مردم در حال مهاجرت از این روستا‌ها بودند، با اجرای نهالکاری در 6000 هکتار و کاشت جنگل دست کاشت از هجوم شن‌های روان به منازل و باغ‌ها جلوگیری شد.

ابراهیم زابلی از اجرای طرح بزرگ جف برای اولین بار در کشور در ریگان و خراسان جنوبی خبر داده و می‌گوید: با اجرای این طرح که طرحی بین‌المللی است تعدادی از روستاها از هجوم شن‌های روان در امان خواهد ماند.

به گفته وی، یکی از روستاهای هدف که طرح جف در آن اجرا خواهد شد، روستای رستم‌آباد علی چارک خواهد بود که بزودی از هجوم شن‌های روان در امان خواهد ماند. (مهر)