ییلاق پایتخت

اوایل اردیبهشت، بهار همیشه برایم دلپذیر بوده بخصوص اگر با باران‌های بهاری همراه باشد. انگار حس می‌کنی بهار از همه چیز؛ گرما، آلودگی هوا و... عصبانی می‌شود، یکهو دگرگون شده و این دگرگونی‌ را با توفان‌ها و باران‌های زیبایش بر سر شهر و مردمان فرو می‌آورد.

پیشنهاد ما در این حال و هوای بهاری به اهل سفر و جاده، آن‌طرف‌تر از تهران است؛ تهرانی که با همه زیبایی‌اش گاهی بسیار خسته‌کننده می‌شود و این پیشنهاد بعد از پشت‌سر گذاشتن اتوبان نسبتا شلوغ صدر از ورودی لشگرک آغاز می‌شود و بعد از طی مسافتی که اگر بی‌ترافیک بگذرانیم، 45 دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد که به جاده زیبای فشم می‌رسیم که با رستوران‌های کنار جاده و هوای خنکش‌ پذیرای مهمانانی‌ است که می‌خواهند تن خسته‌شان را چند ساعتی استراحت داده و روی تخت‌های کنار دریاچه لمی بدهند. تازگی‌ها هم که بعضی از این رستوران‌ها برای راحتی و آسایش مسافران مجهز به آسانسور شده‌اند و بسیاری از مهمانانی که از پله‌های زیادی آن رستوران‌ها گلایه‌مند بودند و به طبقه‌های اول اکتفا می‌کردند و شاید حوصله کنار آب رفتن را نداشتند و عطایش را به لقایش می‌بخشیدند، حالا براحتی می‌‌توانند کنار آب بروند و با آرامش به خوردن شام یا ناهارشان در کنار صدای آرامبخش رودخانه بپردازند. این پیشنهاد زیاد هم دور نیست، فقط کافی است دل بدهیم به جاده‌ای که آرامش دارد و سکوت. پس زودتر تا این حال و هوای بهاری و بوی جاده باران‌خورده را داریم، چمدانتان را ببندید.

فشم یا شهر اوشان ـ فشم ـ ‌میگون یا همان شهر قصران (معرب کوهسران) از شهرهای استان تهران در ایران است. این شهر در بخش رودبار قصران شهرستان شمیرانات قرار دارد و در گفتار عامیانه بیشتر با نام اشون ـ فشم مشهور است.

اوشان ـ فشم ـ‌ میگون (قصران) باغ شهری در 25 کیلومتری شمال شرقی شهر تهران با مرکزیت فشم است. اوشان ـ فشم ـ‌ میگون دارای باغ‌های میوه بسیاری است و عموما شهر کوهپایه‌ای و سردسیری محسوب می‌شود. هوایش در بهار و تابستان معتدل است. در اطرافش 3 پیست اسکی قرار دارد. روستاهای ایگل، آهار و شکراب در مسیر اوشان و همچنین روستاهای امامه در مسیر فشم و پس از آن در مسیر راست از دوراهی فشم روستای زایگان (زاگون)، لالان (لالون)، آبنیک (اونک)، گرمابدر و جانستون و در مسیر چپ از دوراهی فشم روستاهای میگون، شمشک و دربندسر از مناطق تفریحی‌ آن به شمار می‌آیند.

مراسم عروسی: معمولا در تالارها و با سرو شیرینی و شام صورت می‌پذیرد. یک یا دو شب‌پیش از مراسم عروسی، مراسم حنابندان اغلب با ساز و آواز برگزار می‌شود و شرکت در آن برای عموم آزاد است. در این مراسم از مهمانان با سبزی‌پلو یا لوبیاپلو پذیرایی می‌شود. یکی از رسوم حسنه در رودبار قصران این است که مهمانانی که از طرف خانواده داماد دعوت می‌شوند، قبل از خوردن شام، مبلغی پول تحت عنوان هدیه به پدر داماد تقدیم می‌کنند که به آن در اصطلاح «سوالی» می‌گویند. این سوالی‌ها اهدایی از طرف پدر داماد در دفتری ثبت می‌شود تا در مراسم عروسی دیگران معادل به روز آن تقویم خانواده داماد گردد. این موضوع امر ازدواج را بین جوانان راحت‌تر کرده و بیشتر به فکر تشکیل خانواده می‌افتند.

شب‌نشینی: هنوز در میان مردمان فشم مرسوم است که فامیل و آشنایان گرد هم جمع می‌شوند و به گپ و گفت می‌پردازند تا شادی کنند و خستگی را از تنشان بزدایند. این شب‌نشینی‌ها در شب‌های خاص سال، پررنگ‌تر بوده و معمولا در این شب‌ها در خانه بزرگان فامیل گردهم می‌آیند. در گذشته‌های نه‌چندان دور در شب‌های زمستان گرد کرسی‌ها می‌نشستند و از انواع شب‌چره‌ها بهره‌مند می‌شدند؛ از جمله گندم برشته، برگه زردآلو و نخودچی کشمش. گهگاه نیز میوه‌ای را روی بخاری یا آتش زغال کرسی قرار می‌دادند تا پخته شود و آن را تناول می‌کردند. مادربزرگ‌ها هم که بساط سماور نفتی خود را در اتاق پذیرایی راه می‌‌انداختند و با چای از مهمانان پذیرایی می‌کردند و در خانه‌هایشان همیشه به روی مهمانان باز بود.

دریافت سری: جهت هزینه‌های مربوط به اداره شهر و روستاها نظیر هزینه‌های مساجد و تکایا، حمام‌ها و دیگر مکان‌های عمومی مبلغی به صورت سرانه از مردم اخذ می‌شود که به آن سری می‌گویند. به خاطر بافت طایفه‌ای ساکنان مرسوم است بزرگ هر طایفه‌ای، شخصی را مسوول جمع‌آوری سری می‌کند. هر خانواده موظف است به تعداد افراد ذکور خانواده مبلغ سری را بپردازد. مسوول پرداخت سری در هر خانواده، سرپرست خانواده است و به محض این که فرزندان پسر خانواده ازدواج کنند، پدر خانواده دیگر این مسوولیت را نداشته و آن مسوولیت به خود پسر سپرده می‌شود.

بهاره سدیری