یخچال‌، چاله‌ یخ نیست

بهتر است مواد خوراکی را فقط به مقدار مورد نیاز و بر اساس نیمه‌ تاریخ انقضا خریداری و مصرف کرد. نیمه‌ تاریخ انقضا، نصف زمانی است که هر ماده‌ خوراکی را می‌توان از تاریخ تولید تا نهایی‌ترین زمان انقضای آن مصرف کرد.

هوا هر چه سردتر باشد، در لایه‌های پایین‌تر قرار می‌گیرد؛ یعنی حتی درون یخچال هم این قانون فیزیک ساری است: هر طبقه از یخچال دمای خاصی دارد. مولکول‌های هوا هر چه به منبع سرما نزدیک‌تر باشند، به انجماد نزدیک‌تر است؛ یعنی هوای طبقات تعبیه‌شده بر در یخچال گرم‌تر از هوای نزدیک به لوله‌های سردکننده است. سعی کنید دمای سردترین بخش را همواره بین صفر تا 5 درجه نگه دارید. بر این اساس، بهترین مکان برای نگهداری گوشت تازه، کشوهای پایین‌تر با دمای صفر تا 3 و میوه‌های مناطق سردسیر و سبزیجات، طبقه‌ بالای گوشت‌هاست.

دمای یخچال را همواره ثابت نگه دارید. ثابت نگه داشتن یعنی این‌که حتی‌الامکان از باز و بسته شدن مداوم در یخچال جلوگیری کنید و اگر عادت دارید در یخچال را باز گذاشته و تازه فکر کنید که «خب، چه می‌خواستم؟!» یا «فلان چیز را کجا گذاشته‌ام؟» حتماً هر چه زودتر این عادت را ترک کنید، زیرا هم به اقتصاد خود لطمه زده‌اید، هم به سالم نگه داشتن مواد دیگر درون یخچال. انواع لبنیات، تخم‌مرغ و آنچه را از غذای وعده‌ قبل باقی‌مانده، در طبقه‌ بالاتر نگه دارید. سس‌ها، نوشیدنی‌ها و محصولاتی از این دست را هم می‌توانید در طبقات تعبیه‌شده روی در نگهداری کنید. طبقات در یخچال را از مواد و بسته‌های سنگین پر نکنید تا هزینه‌ تعمیر افتادگی در به فهرست مخارج‌تان اضافه نشود.

میوه‌ها را در کنار هم قرار ندهید. نگهداری سیب، گوجه، هلو و زردآلو در کنار کیوی، خربزه و طالبی سبب آزاد شدن بیشتر گاز اتیلون و سرعت نرم‌شدن و رسیدگی میوه‌هایی چون کیوی و در نتیجه، کم‌شدن مدت ذخیره‌سازی آن می‌شود. برخی میوه‌ها مثل انگور و توت‌فرنگی سریع‌تر می‌رسد. بعضی دیگر مثل خیار و مرکبات مقاوم‌تر است و مدت بیشتری می‌توان آنها را نگه داشت​. بهترین راه آن است که هر میوه را در لفافی پلاستیکی بپیچید و حواستان باشد که هر چند وقت یک بار بررسی کنید تا اگر لک یا خرابی‌ای دید، آن را از باقی میوه‌ها جدا کنید.

یخچال‌ها، چاله‌هایی برای ریختن و انباشتن هر چه به دستتان می‌رسد نیست؛ فضای یخچال را زیاد پر نکنید تا هوای خنک براحتی بین مواد غذایی و خوراک ذخیره شده گردش داشته باشد. در این صورت در دمای صفر درجه، بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات را می‌توان حتی تا 2 هفته در شرایط بهینه نگهداری کرد. خوب است از هر خوراک فسادپذیری که باید در یخچال نگهداری شود، به اندازه‌ مصرف در کوتاه‌مدت خریداری کرده، برای پرهیز از نرسیدن مواد مغذی به بدن و ابتلا به سوءتغذیه به رغم مناسب بودن خورد و خوراکتان، عادت اضافه خریدن و انباشت مواد را کنار بگذارید. به عنوان مثال، سبزیجات را فقط به مقدار مصرف 2 یا 3 روز خود و خانواده بخرید تا با قرار دادنشان در ظرف دردار و میان پارچه یا کاغذ بهداشتی هم طراوت و تازگی آنها را حفظ کرده باشید، هم از حداکثر فیبر و مواد مغذی آن بهره ببرید.

پنیرهای سفت ماناتر از پنیرهای نرم است و اگر اصل پرهیز از انباشت را رعایت کنید تا 3 هفته می‌توان آنها را در یخچال نگه داشت. حتماً قبل از مصرف خوراکی‌هایی مثل پنیر، رب و سس دقت کنید که کپک‌نزده باشد. برخی کپک‌ها بخوبی دیده نمی‌شود، بو و مزه‌ خاصی ندارد و ممکن است شما را مسموم کرده یا حداقل بر افساد خوردنی‌های دیگر اثرات نامطلوب بگذارد.

افزایش مدت نگهداری هر ماده‌ای به جا و شرایط ویژه‌ خاص همان ماده بستگی دارد. به عنوان نمونه تخم‌مرغ را نباید در قفسه‌های بالایی یا طبقات روی در نگه دارید؛ دمای این قسمت بیشتر از قسمت‌های دیگر یخچال است و هر ساعتی که تخم‌مرغ در هوای گرم نگه داشته شود، مواد مغذی بیشتری را از دست می‌دهد. هویج، چغندر و مانند آن را به جای نگهداری درون یخچال، با فاصله‌ای مناسب در صندوقی کوچک و در جایی تاریک گذاشته، روی آنها را با شن نرم بپوشانید تا ماندگاری بیشتری داشته باشد، اما اگر می‌خواهید آنها را در یخچال نگه دارید، حتماً برگ‌هایشان را چیده، دور بریزید. با اضافه کردن یک ساقه‌ کرفس به درون کیسه‌ نان و نگهداری آن در یخچال یا فریزر، ماندگاری نان بیشتر می‌شود. در شیشه‌ آبلیمو را همواره پس از مصرف محکم کنید تا بوی آبلیمو بر مواد دیگر اثر نگذارد و عمر یخچال، بخصوص لاستیک دور در نیز کاهش نیابد. قارچ را درون یخچال و پیچیده در پاکت‌های کاغذی نگه دارید، نه درون کیسه‌های پلاستیکی. غذاهای مانده از وعده‌های پیشین را بیش از 3 روز درون طبقات یخچال نگه ندارید؛ اغلب این غذاها پس از زمان یادشده خاصیت خود را از دست داده و فقط تفاله‌هایی محسوب می‌شود که اگر خطر مسمومیت را در پی نداشته باشد، با پر کردن بیهوده‌ معده‌‌تان، سوءهاضمه را نصیبتان می‌کند.

کلام آخر این‌که نگهداری مواد غذایی فوت و فن‌هایی دارد که اگر آنها را بدانید و رعایت کنید، مانایی خوراک و سلامت غذایی خود را تا حدود زیادی تضمین کرده‌اید.