به بهانه پخش مجموعه «کمیسر مونتالبانو» از شبکه 3

کلیشه‌ به سبک ایتالیایی

طی این چند سال اخیر حضور سریال‌های ایتالیایی در تلویزیون ما چشمگیر بوده است و با توجه به این‌که بخش اعظمی از سریال‌های خارجی که از تلویزیون ما پخش می‌شوند به ژانر محبوب و پرطرفدار پلیسی تعلق دارند، طبیعی است بخش اعظم این سریال‌های ایتالیایی هم پلیسی باشند. البته تجربه ثابت کرده است بندرت پیش می‌آید آثار پلیسی ایتالیایی از حد متوسط فراتر رود و ماندگار شود. با این حال بد نیست به بهانه پخش سریال «کمیسر مونتالبانو» نگاهی کوتاه به این مجموعه پلیسی داشته باشیم.

کد خبر: ۴۷۳۵۹۳

مجموعه تلویزیونی کمیسر مونتالبانو سریالی 7 قسمتی محصول کمپانی RAI ایتالیاست که پخش آن از پنجشنبه، 14اردیبهشت آغاز شده است. داستان این سریال درباره کمیسر مونتالبانو، مامور مبارزه با مفاسد اجتماعی، مواد مخدر، قتل، سرقت و سایر جرایم است که در هرقسمت درگیر ماجرایی پلیسی می‌شود.

کارگردانی این مجموعه را آلبرتو سیرونی به عهده داشته و بازیگرانی چون لوکا زینگارتتی، پپینو ماتزوتتا، آنجلو روسسو و چزار بوچچی در این اثر تلویزیونی ایفای نقش کرده‌اند. سریال در کشور ایتالیا با استقبال فراوانی روبه‌رو شد و جزو پربیننده‌ترین آثار پلیسی ایتالیا در چند سال اخیر به شمار می‌رود.

از نکات مثبت سریال می‌توان به بازی‌های نسبتا خوب آن اشاره کرد. بازیگرها بخوبی از پس نقش‌هایشان برآمده‌اند و حتی تاحدودی از نقش‌شان نیز درخشان‌تر ظاهر شده‌اند. همچنین اصول اخلاقی که شخصیت اصلی به آن پایبند است و وجدان کاری منحصر به فردی که دارد می‌تواند جنبه‌های آموزشی قابل اعتنایی داشته باشد. ضمن آن که سریال در تلطیف فضا و حال و هوای جدی داستان‌ها بخوبی عمل کرده و گاهی با گنجاندن موقعیت‌های کمیک، ریتم سریال را جذاب‌تر می‌کند. اتفاقا این صحنه‌های کمیک گاهی ظرافتی بهتر و دقیق‌تر از صحنه‌های پلیسی و اصلی سریال دارند و این نشان از ناتوانی سازندگان آن در خلق فضاهای پلیسی و معمایی دارد و پاشنه آشیل این مجموعه تلویزیونی دقیقا به همین برمی‌گردد.

در شخصیت‌پردازی‌های سریال همانند بیشتر آثار پلیسی ایتالیایی از برخی کلیشه استفاده شده است که هیچ‌گونه جذابیت و برتری ویژه‌ای نسبت به یکدیگر ندارند. البته در کل استاندارد قابل قبولی دارد و در حد یک مجموعه تلویزیونی می‌تواند مخاطب را جذب کند. اما هیچ برتری نسبت به سایر مجموعه‌های پلیسی ندارد. شخصیت کمیسر نیز تک‌بعدی است و عمق و نگاه ویژه‌ای هنگام نگارش فیلمنامه به آن داده نشده است.

این معضل را در داستان‌های مجموعه نیز می‌توان دید. داستان‌ها به هیچ‌ وجه آن گره‌افکنی و گره‌گشایی‌های جذاب و هیجان‌انگیز داستان‌های پلیسی را ندارند و براساس برخی کلیشه‌هایی که باز هم در سریال‌های پلیسی ایتالیایی به چشم می‌آیند، نگارش شده‌اند. در صورتی که یک فیلم یا سریال پلیسی اگر هر ضعف و ایرادی داشته باشد معمولا با داستانی قوی و پرتعلیق سعی در پوشاندن آن می‌کند؛ چیزی که به‌هیچ‌وجه در کمیسر مونتالبانو اتفاق نمی‌افتد. این در حالی است که مجموعه کمیسر مونتالبانو براساس مجموعه کتاب‌های آندره‌آ ساخته شده است. نویسنده‌ای که آثارش از جمله کارهای پرخواننده و پرطرفدار ادبی و پلیسی ایتالیا به شمار می‌آیند.

همه این موارد باعث شده است تا این مجموعه نتواند به اثری ماندگار تبدیل شود، برخلاف برخی آثار خارجی که حتی با گذشت چند سال از پخش ابتدایی‌شان هنوز میان مخاطبانشان طرفدار دارند و مردم شخصیت‌های اصلی‌شان را بخوبی به یاد می‌آورند.

کمیسر مونتالبانو به هرحال یک مجموعه پلیسی است که جذابیت‌های خاص خودش را دارد و می‌تواند اوقات سرگرم‌کننده‌ای برای مخاطبانش به ارمغان بیاورد، اما در قیاس با آثار موفق و پرمخاطب این ژانر دوست داشتنی حرف خاصی برای گفتن ندارد و در حد یک مجموعه تلویزیونی متوسط باقی می‌ماند.