سلامتی جانماند

این مورد که همیشه بدون توجه در منزلمان جا می‌ماند سلامت است؛ مهم‌ترین موضوع زندگی که شور و هیجان پیش از سفر آن را کاملا از ذهنمان پاک می‌کند. سفر باعث تغییر بسیاری از عادت‌های ما می‌شود؛ خوراک، میزان خواب، مطالعه و بسیاری موارد دیگر تحت تاثیر این جابه‌جایی دستخوش تغییراتی می‌شوند که به عقیده کارشناسان تغذیه و سلامت، این تغییرات برای انسان مفید نخواهد بود.

معمولا در طول سفر گردشگران برنامه مشخصی برای استراحت یا خوراکشان ندارند. به همین سبب اضافه وزن، فشار خون یا عوارض گوارشی امراضی ناشی از این تغییرات برای آنهاست، بنابراین گردشگرانی که سلامتی خود را هنگام بستن بار سفر در منزل جا گذاشته‌اند پس از بازگشت سوغاتی بجز امراض یاده شده را همراه نخواهند داشت.

شاید در ذهن خود بگویید که یک شب هزار شب نیست و سفر من که فقط 3 روز خواهد بود و پس از آن دوباره طبق روال اصلی زندگی خواهم کرد، گرچه به نظر می‌رسد حق با شما باشد، اما به هر حال و همه وقت باید به فکر سلامتی خودتان باشید. آنهایی که سفر جزئی از زندگی روزانه آنهاست هنگام سفر باید بیشتر از دیگران به فکر سلامتی خود باشند.

طبق تحقیقات منتشر شده در مجله سلامتی و بهداشت سفر، با توجه به زندگی صنعتی قرن 21 بسیاری از افراد به اجبار کارشان مدت‌های طولانی از خانه و کاشانه خود دور و در سفر هستند. رانندگان، خلبانان، ملوانان، مهمانداران هواپیما و قطار، خدمه کشتی‌های تفریحی و البته تجار گروه کوچکی از این افراد هستند که به گفته کارشناسان تغذیه باید بیشتر از دیگران به سلامتی خود در سفر اهمیت دهند.

الیزابت پولیتی، متخصص تغذیه در مقاله خود ^* خطر ابتلا به چاقی و فشار خون این گروه از افراد راتقریبا 50 درصد بیشتر از دیگران عنوان کرده است. این متخصص تغذیه عنوان می‌کند که 20 روز بی‌برنامگی در خوراک و خواب هر گردشگر باعث بروز امراض یاد شده می‌شود و البته عوارض جبران‌ناپذیری به سلامتی آنها وارد می‌کند.

به گفته پولیتی بیشتر مسافران به دلیل اختلال در برنامه روزانه خود دچار مشکلات تغذیه می‌شوند؛ به عنوان مثال اگر به عنوان یک بازرگان در سفر هستید و درگیر مسائل تجاری، هرگز نمی‌توانید ساعت ناهار یا شام خوردن خودتان را طبق برنامه روزانه و قبل از سفر خود تنظیم کنید؛ بنابراین مدت زیادی گرسنه خواهید ماند و در نهایت یک وعده غذایی را از دست می‌دهید و در وعده بعدی بدون توجه به نیاز بدنتان با اشتهای بسیار زیاد غذا می‌خورید؛ اینجاست که زنگ خطر برای سلامتی شما به صدا در می‌آید و متوجه می‌شوید که سلامتی خود را در منزل جا گذاشته‌اید.

از سوی دیگر حتی اگر مراقب غذا خوردن خود باشید، ولی به ساعت خواب مفید خود بی‌توجهی کنید دوباره دچار مشکل می‌شوید؛ این مورد یعنی بی‌خوابی که در بیشتر مسافرت‌های طولانی به نام جت لگ jet lag شناخته شده و به دلیل تغییر ساعت مبدا سفر با مقصد ساعت طبیعی بدن شما دچار اختلال می‌شود و نیاز به چند روز زمان هست تا بدن بتواند با شرایط جدید عادت کند. اگر در این فاصله به زمان خواب خود بی‌توجهی کنید یقین داشته باشید که با سوءتغذیه یا پرخوری مواجه می‌شوید و دوباره همان مشکلات یاد شده به سراغ شما می‌آید. به هر حال جزو هر گروه از گردشگران که هستید و بارسفر بسته​اید به عقیده الیزابت پولیتی اگر به سلامتی خود هنگام سفر اهمیت می‌دهید خالی از لطف نیست که این چند نکته را مورد توجه خود قرار دهید.

هر وقت قصد سفر دارید و مشغول جمع کردن لوازم شخصی خود هستید، مطمئن شوید بسته کوچکی از خشکبار یا بیسکویت را همراه داشته باشید. دیوید کاتز، مدیر مرکز تحقیقات «یاله گریفین» مثال ساده‌ای در این باره دارد. او می‌گوید: هنگامی که قصد سفر دارید اگر مقصد شما کشوری سردسیر باشد، حتما لباس‌های گرم و مناسب به همراه داشته باشید یا اگر به کشوری بارانی سفر می‌کنید یقینا چتر جزو وسایل شما خواهد بود، اما کمتر کسی به این موضوع توجه کرده که بدن در هر شرایطی همیشه به غذای سالم و کافی نیاز دارد، بنابراین بدون توجه به مقصد باید همیشه مقداری خشکبار یا لقمه‌ای کوچک همراه داشته باشید.

این محقق می‌گوید: بهترین توصیه ما قبل از سفر برای شما گردشگران این است که متناسب با رژیم غذایی خود مقداری خوراکی غیر قابل فساد همراه داشته باشید تا دچار دردسر نشوید، بنابراین حداقل یک بسته خشکبار را کنار لوازم شخصی خود داخل چمدان بگذارید.

هنگامی که احساس گرسنگی می‌کنید تنها کسی که می‌تواند شما را به بهترین روش سیر کند، خودتان هستید نه ماشین‌های فروش ساندویچ‌های بسته‌بندی یا فروشگاه‌های فست فود کنار جاده که قصد دارند با هر شیوه ممکن مشتری را به سمت خود جلب کنند.

معمولا حفظ برنامه غذایی منظم روزانه هنگام سفر و گردشگری از سخت‌ترین کارهاست، اما بسیاری از کارشناسان تغذیه حفظ این برنامه را کلیدی‌ترین روش برای کنترل وزن و حفظ سلامت گردشگران می‌دانند.

انتظار در سالن ترانزیت فرودگاه یا تاخیر هواپیما از عوامل بسیار ناراحت‌کننده در سفر برای گردشگران است و اصلی‌ترین عامل در برهم ریختن برنامه منظم غذایی آنهاست که مستقیما سلامتی شما را هدف گرفته است. اینجاست که خستگی ناشی از انتظار و گرسنگی دست به دست یکدیگر می‌دهند و شما را به سمت یکی از فست‌فودهای داخل سالن هدایت می‌کنند، اما اگر به سلامتی خود قبل از سفر اهمیت داده باشید و مقداری خشکبار همراه داشته باشید از دام این تهدید به سادگی رها می‌شوید.

به هر حال حفظ برنامه منظم خواب و خوراک هنگام سفر از مهم‌ترین کارهای گردشگران است که هرگز نباید بی‌تفاوت به آن سفر کنند. الیزابت پولیتی در این باره می‌گوید: مهم نیست که چقدر غذا می‌خورید یا این که چطور می‌خورید، اما توجه داشته باشید که هرگز زمان خوراک خود را تغییر ندهید؛ چون با کنترل زمان خوراک خود از پرخوری جلوگیری کرده‌اید!

تصور کنید در شرایط عادی همیشه ساعت 7 بعدازظهر شام میل می‌کنید، اما در سفری طولانی و تجاری ساعت شام شما تا ساعت 3 بامداد به تاخیر می‌افتد، خستگی و خواب آلودگی باعث انصراف شما از خوردن شام می‌شود؛ صبح روز بعد با اشتهایی دو برابر شرایط عادی صبحانه میل می‌کنید، پس اگر همان ساعت 7 شب حتی لقمه‌ای کوچک خورده بودید، هرگز صبح روز بعد بیش از میزان مورد نیاز بدنتان صبحانه نمی‌خوردید.

دیوید کاتز متخصص تغذیه می‌گوید، بیشتر مسافران تشنگی را با گرسنگی اشتباه می​گیرند و به جای نوشیدن مایعات و آب به سراغ غذا می‌روند. به عقیده وی زنان گردشگر در شرایط عادی باید روزانه 9 لیوان ومردان باید 13لیوان آب بنوشند. گردشگران باید به این موضوع توجه داشته باشند که هرگز مایعات دیگر را جایگزین آب شرب نکنند.

گرچه کم آبی در مناطق گرمسیری می‌تواند بسیار خطرناک‌تر از شرایط عادی باشد و ماجراجویی در مناطق گرمسیری قانون ویژه به خود را دارد، اما در مسافرت‌های معمولی طبق تحقیقات علمی عدم کنترل میزان آب در بدن باعث ایجاد مشکلاتی چون سنگ کلیه به دلیل تغییر میزان املاح بدن و اشتهای کاذب می‌شود که مورد دوم نیز پس از چند روز باعث اضافه وزن گردشگران می‌شود، بنابراین بهترین راه برای جلوگیری از بروز مشکلات به دلیل کمبود آب بدن، نوشیدن کافی آب برای آنهاست.

هنگام سفر اگر به امید رستوران‌های بین راه یا غذاهای بسته‌بندی داخل هواپیما هستید، یقین داشته باشید که میزان زیادی کالری و مواد افزودنی را وارد بدن خود خواهید کرد. وقتی برای غذا خوردن وارد رستوران می‌شوید، می‌خواهید چیزی را که در منزل نمی‌خوردید سفارش دهید، بنابراین بهترین روش برای حفظ سلامتی خودداری کردن از خواندن منوی رستوران برای شماست. اگر دقت کرده باشید منوی رستوران‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شده که ابتدا وعده اصلی غذا و پس از آن انواع دسر یا نوشیدنی و در نهایت سالادها و سوپ در معرض دید مشتری باشند، بنابراین شما که احساس گرسنگی دارید بی‌توجه به غذاهای کم​کالری و مفید، غذایی پر از چربی‌های اشباع‌شده را سفارش خواهید داد که درنهایت این غذا به صورت چربی اضافه در بدن شما ذخیره و سلامتی شما را تهدید خواهد کرد. پس باتوجه به این تله هر وقت به رستوران بین راه رسیدید و گرسنه بودید بدون توجه به منوی غذا یک کاسه سوپ و یک ظرف سالاد سفارش دهید.

اما اگر از آن دسته گردشگران یا تجار هستید که با هواپیما سفر می‌کنید به یاد داشته باشید امروزه بسیاری از خطوط هواپیمایی، اختیار انتخاب غذا، طبق رژیم غذایی مسافر 24ساعت قبل از پرواز را به او داده‌اند پس با توجه به رژیم غذایی مفید برای بدنتان هنگام رزرو بلیت غذای خود را نیز سفارش دهید تا با پیروی از برنامه غذایی معمول خود سفر خوبی داشته باشید.

سفر هرگز مانع انجام حرکات ورزشی روزانه شما نیست. همه می‌دانیم حداقل 20 دقیقه تمرینات ورزشی سبک می‌تواند تاثیر بسیار مفیدی بر سلامت ما داشته باشد، بنابراین اگر از این برنامه پیروی می‌کنید هنگام سفرهای تفریحی یا تجاری خود هرگز این عادت را ترک نکنید. اگر قصد سفری تجاری یا تفریحی را دارید سعی کنید تا حد امکان هتل محل اقامت خودتان را به گونه‌ای انتخاب کنید که دارای امکانات ورزشی باشد در غیر این صورت سعی کنید با پیاده‌روی در محوطه و فضای سبز هتل، این مهم را عملی کنید تاکالری‌های اضافه بدن خود را بسوزانید. اما اگر در سالن ترانزیت فرودگاه منتظر پرواز هستید به جای این‌که به خوردن فکر کنید، بهترین روش برای سوزاندن کالری اضافه بدن شما قدم زدن و بازدید از غرفه‌ها و فروشگاه‌های داخل سالن ترانزیت است، البته اگر می‌توانید خودتان را کنترل کنید و ولخرجی نکنید.

به هر حال جزو هر گروه از گردشگران هستید، سعی کنید دنباله‌روی این جمله باشید که می‌گوید: «سفر می‌کنم تا شرایط عادی زندگی خودم را تغییر دهم».

مترجم: عماد عزتی