سریال‌هایی که فیلم می‌شوند

سریال چک برگشتی نوروز امسال از شبکه یک به روی آنتن رفت و نظر بسیاری از مردم، مسوولان و منتقدان را به سوی خود جلب کرد.

حالا هم قرار است کوتاه شده این سریال در قالب یک فیلم روی آنتن برود. هفته گذشته هم شبکه 3 سیما فیلم «ریحانه» را پخش کرد.

چند سال پیش سریال ریحانه از تلویزیون پخش شد و هفته گذشته خلاصه آن به صورت یک فیلم روی آنتن این شبکه رفت.

سریال ریحانه را هم چند سال پیش سیروس مقدم با موضوع مبارزان دوره محمدرضا شاه برای شبکه 3 سیما کارگردانی کرده‌ بود.

تبدیل یک سریال به یک فیلم و پخش آن می‌تواند حسن‌ها و معایبی داشته باشد. اولین حسنش این است که آنتن تلویزیون را از آثاری که در زمان پخش مورد توجه مردم قرار گرفته‌، پر می‌کند.

از طرفی برخی از مردم، سریالی مانند ریحانه را یا اصلا ندیده‌اند یا داستان یا محور آن را از یاد برده‌اند و وقتی این سریال در قالب فیلم روی آنتن می‌رود، می‌تواند مخاطبان جدیدی پیدا کند، اما نکته‌ای که در این میان آزاردهنده است، زمان طولانی است که این‌گونه فیلم‌ها به خود اختصاص می‌دهد.

وقتی مثلا سریالی 30 قسمتی برای تبدیل شدن به یک فیلم تدوین مجدد می‌شود، به فیلمی با زمانی حدود سه یا چهار ساعت تبدیل می‌شود که تماشای این فیلم برای بیننده خسته‌کننده است.

اما درباره «چک ‌برگشتی» یک اتفاق خوب رخ داده است. سریال چک برگشتی در ایام نوروز روی آنتن رفت. زمانی که نشریات مکتوب تعطیل بود و نمی‌توانستند درباره این سریال مطلب منتشر کنند، اما بعد از تعطیلات، نقدها و گفت‌وگوهای زیادی از این سریال منتشر شد که همه آنها نشان می‌داد چک‌ برگشتی یکی از آثار خوب تلویزیون است که شاید خیلی‌ها در تراکم برنامه‌های روزانه و شخصی نوروز، تعدد برنامه‌های تلویزیون در این ایام و به دلایل دیگر موفق نشده‌اند این سریال را تماشا کنند.

حالا همین مخاطبان می‌توانند، فیلم چک برگشتی را که خلاصه‌ای از سریال است در یک زمان فشرده تماشا کنند. البته باید دید که در تدوین مجدد این سریال 13 قسمتی، تدوینگر و کارگردان چه تمهیداتی اندیشیده‌اند که زمان فیلم چک برگشتی آنقدر طولانی نشود که در حوصله مخاطب نگنجد.

تبدیل سریال‌های تلویزیونی به فیلم‌ و پخش آن، یکی از طرح‌های مرکز سیمافیلم را یادآوری می‌کند. چند سال پیش در این مرکز طرحی تصویب شد که از برخی فیلم‌های سینمایی یک مجموعه تلویزیونی هم تدوین شود.

با این طرح سازندگان فیلم باید از ابتدای تصویب طرح فیلمنامه و آغاز نگارش به فکر تدوین مجموعه آن هم بودند و فیلمنامه‌ای که می‌نوشتند، ظرفیت تبدیل به یک مجموعه را هم می‌داشت و در زمان تصویربرداری نیز نماهای مربوط به سریال را هم در نظر می‌گرفتند. از آثاری که سریال‌های آن از تلویزیون پخش شد، می‌توان به فیلم‌های لیلی با من است و سفر به چزابه اشاره کرد.

این طرح خیلی زود به دلایل خاص سیما فیلم تعطیل شد، ولی تلویزیون به این فکر افتاد که سریال‌هایش را می‌تواند تبدیل به فیلم کند.

با این حال در شرایطی که به دلیل تعدد شبکه‌های تلویزیونی، یک سریال از شبکه‌های مختلف بازپخش می‌شود، شاید تبدیل یک سریال به فیلم و پخش آن و نمایش دوباره سریال از یک شبکه دیگر، برای بیننده خسته‌کننده باشد و او را حتی از آثار خوب تلویزیونی دلزده کند.

طاهره آشیانی -  دبیر گروه رادیو و تلویزیون