مشکل سوءتغذیه کودکان

به گزارش «جام‌جم»، سوءتغذیه در کودکان کمتر از شش سال که به‌واسطه نبود ریزمغذی‌هایی مانند ید، آهن، کلسیم، روی و ویتامین‌های A، D و B6 رخ می‌دهد، نشانه‌هایی همچون کم‌وزنی، لاغری و کوتاه‌قدی دارد و اگر بموقع تشخیص داده نشود، بهره هوشی کودکان را کاهش می‌دهد؛ این کمبودها سبب‌ساز افت تحصیلی است و استخوان‌های کودکان را پوک می‌کند.

اما قرار نیست همه کودکان مبتلا به سوءتغذیه از خانواده‌های فقیر باشند و اتفاقا گاهی خانواده‌های متمولی نیز دقیقا نمی‌دانند کدام دسته از مواد غذایی برای رشد و سلامت کودکان ضروری است.

نیمی از کودکان مبتلا به سوءتغذیه در کشور ما نیز همین وضع را دارند، اما گروهی نیز همان کودکان مناطق محروم هستند که به دلیل شرایط اقتصادی بد خانواده‌هایشان از تغذیه مفید محرومند.

نخستین باری که آماری از کودکان مبتلا به سوءتغذیه در کشور منتشر شد، سال 1377 بود که معاونت سلامت وزارت بهداشت تصمیم گرفت وضع سلامت کودکان سراسر کشور را بسنجد. نتایج این آمار برای بسیاری از کارشناسان در آن زمان نگران‌کننده بود.

این آمارها نشان می‌داد، کشورمان 800 هزار کودک مبتلا به کوتاه قدی متوسط و شدید، 540 هزار نفر مبتلا به کم وزنی متوسط و شدید و حدود 170 هزار نفر نیز لاغر متوسط و شدید دارد.

پس از اعلام این آمار، سازمان بهزیستی با کمک وزارت بهداشت، طرح توزیع یک وعده غذای گرم را در روستامهدهای کشور آغاز کرد البته این طرح در سراسر کشور اجرایی نشد، بلکه فقط در استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان، ایلام، کردستان، بوشهر، آذربایجان غربی، چهارمحال و بختیاری، اردبیل، کرمانشاه و خوزستان به مرحله اجرا رسید که به نظر می‌رسید شمار کودکان مبتلا به سوء‌تغذیه‌شان بیشتر از سایر نقاط کشور است، اما نتایج طرح به حدی امیدوارکننده بود که این سازمان سال 1385 تصمیم گرفت آن را در کل کشور پیاده کند.

پس از اجرایی شدن سراسری این طرح در کشور، آمار کودکان مبتلا به کوتاهی قد به 260 هزار نفر، مبتلایان به کم‌وزنی به 346 هزار نفر و مبتلایان به لاغری به 128 هزار نفر کاهش پیدا کرد.

طرح توزیع یک وعده غذای گرم در روستامهدها اصلی‌ترین راهکاری است که بهزیستی برای بهبود وضع کودکان زیر 6 سال دچار سوءتغذیه در کشور ارائه داده است.

بیشتر مردم با شنیدن نام این طرح، دیگ بزرگی را تصور می‌کنند که قرار است هر روز محتویاتش میان ساکنان کوچک روستامهدها پخش شود، اما فروزنده رب‌دوست، معاون دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزیستی به «جام‌جم» می‌گوید: این طرح صرفا برای تغذیه کودکان نیست، بلکه علاوه بر پخش یک وعده غذای گرم در روستامهدها، کارشناسان بهزیستی الگوی صحیح تغذیه‌ای را نیز به خانواده‌ها می‌آموزند.

همچنین روز گذشته محمد نفریه، معاون اجتماعی سازمان بهزیستی کشور آمار کودکان تحت پوشش این طرح را 154 هزار و 322 نفر اعلام کرد که 7700 روستامهد بهزیستی از این خدمات استفاده می‌کنند.

اگرچه نفریه می‌گوید که قرار است با اعتبار 11 میلیارد تومانی این طرح، پس از پوشش دادن روستامهدها ادامه آن تا مناطق حاشیه‌ای و سکونتگاه‌های غیررسمی نیز برسد، کارشناسان بهزیستی آینده طرح آن را چندان روشن نمی‌بینند.

رب‌دوست در این باره توضیح می‌دهد: آماری که از شمار کودکان تحت پوشش این طرح ارائه می‌دهیم، در واقع شمار همه کودکان مبتلا به سوءتغذیه در کشور نیست و بهزیستی به‌دلیل کمبود اعتبارات حتی نتوانسته است، همه روستامهدهای کشور را پوشش بدهد.

به گفته این کارشناس، نه فقط کودکان ساکن در روستاهای کشور به این طرح نیاز دارند، بلکه در شهرها نیز مناطق محروم فراوانی است که اگر اعتبار طرح افزایش یابد، می‌توان به وضع تغذیه کودکان آن مناطق هم رسیدگی کرد.

فقط بهزیستی نیست که از نبود اعتبار کافی برای حل مشکل سوءتغذیه کودکان در کشور گلایه دارد. هم اکنون علاوه بر بهزیستی، کمیته امداد نیز در برنامه رفع سوءتغذیه کودکان ایرانی با ارائه سبد غذایی به کودکان مشارکت دارد و این نهاد عمومی نیز با کمبود اعتبار برای ادامه اجرای این طرح روبه‌رو شده است.

علی‌محمد ذوالفقاری، معاون حمایت و سلامت کمیته امداد امام خمینی (ره) در گفت‌وگو با ایسنا، با تایید این مطلب، می‌گوید: اعتبار 5.2 میلیارد تومانی اجرای طرح کاهش سوءتغذیه کودکان هنوز در اختیار کمیته امداد امام خمینی(ره) قرار نگرفته و کمیته امداد از محل اعتبارات خود به ادامه اجرای طرح اقدام کرده است.

گفته‌های مسوولان بهزیستی و کمیته امداد گویای آن است که حتی اگر این سازمان‌ها و نهادهای دولتی و شبه‌دولتی، با کمبود اعتبارات کنونی مدارا و طرح یک وعده غذای گرم را در روستامهدها اجرا کنند و به توزیع سبد غذایی میان کودکان محروم ادامه دهند، باز هم شمار زیادی از کودکان مبتلا به سوءتغذیه که شاید در وضع بحرانی از نظر سلامت قرار داشته باشند، تحت پوشش این طرح قرار نمی‌گیرند و اگر دولت دیر بجنبد، شاید اختصاص اعتبار اجرایی کردن این طرح‌ها در سراسر کشور، برای آنها، نوشداروی پس از مرگ سهراب باشد.

مریم یوشی زاده - گروه جامعه