بلایی که برسریونان آمد

این قروض با مخارج فزاینده و کنترل ناپذیر برگزاری المپیک افزایش یافته است. مخارج قبلا محاسبه شده ، حداقل دو برابر شده اند و دولت محافظه کار با نخست وزیری کاستاس کارامانلیس که از عمرش مدت زیادی نمی گذرد، اعتراف کرده است که نمی داند مخارج نهایی میزبانی المپیک به چه حدی می رسد.
برخی تحلیلگران معتقدند تصمیم دولت یونان در زمینه رویکرد به سرمایه های عمومی و پرهیز از رجوع به بخش خصوصی اثر عکس بخشیده و مشکل ساز شده است. یک مساله دیگر چگونگی استفاده از تاسیسات المپیک پس از اتمام مسابقه ها است.
این اماکن درون شهر و اطراف آن تا حد زیادی پخش شده است و حفظ و نگهداری آن بودجه ای عظیم را می طلبد که دولت توان تامین آن را ندارد.
بدتر این که رونق عظیم اقتصادی که قرار بود با هجوم چشمگیر گردشگران به یونان شکل گیرد، جامه عمل نپوشیده است و هر چند گردشگران بیشتر شده اند اما شرکت اقتصادی موردنظر اصلا حاصل نیامده است. یونان به خودی خود و بدون کمک المپیک پانزدهمین کشور پر گردشگر سطح جهان محسوب می شود و هرساله به طور متوسط 14میلیون مسافر و گردشگر دارد، اما در اوج گرمای المپیک نیز بعضی هتلهای این کشور حتی تا 60درصد نیز پر نبوده اند.
برای آنها چاره ای نماند جز این که نرخ خود را حداقل 30درصد پایین بیاورند، اما این هم موجب حل قضیه نشد.


در معرض تردید

امید یونانی ها این بوده است که میزان گردشگری در کشورشان بر اثر موج المپیک تا سال 2010تا 60درصد بالا برود و پای چیزی حدود 20میلیون نفر را به کشورشان باز کند، اما اینها نیز اکنون در مظان و معرض تردید اساسی قرار دارد.
برخی می گویند دولت یونان از فرصت عظیم موجود برای تبلیغ و بازاریابی برای این کشور در ارتباط با المپیک سود نجسته و این فرصت عالی را تا حدی بر باد داده است.
برعکس تبلیغات بد و منفی بسیاری نیز شامل حال یونانی ها شده و از آن جمله بوده تاخیر گران آنها در ساخت و تحویل استادیوم ها و نبود برخی امکانات رفاهی لازم در سطح شهر آتن ، وقتی بر اثر تعجیل برای رساندن استادیوم ها 13کارگر جان باختند، قضیه بیشتر گره خورد و تصویر موجود از یونان تیره تر شد.


ضعف ماندگار

با این که جیانا آنجلو پولوس به عنوان رئیس کمیته سازماندهی بازیها طی 4سال گذشته تاخیر شدید گذشته را تا حدی جبران کرد و باعث شد یونانی ها به بازیها برسند و از یک سقوط بد رهایی یابند.
اما اثر تبلیغات بسیار منفی ای که نتیجه ضعف در کار تشکیلاتی یونانی ها بوده ، هنوز باقی و ماندگار است و زرق و برق و زیبایی های المپیک آن را اصلا زایل نکرده است.
اگر حرفهای آنجلو پولوس را بیش از حد جانبدارانه و توام با خوشبینی بینگاریم ، باید توضیح بدهیم که فانی پالی پترالیا یک مقام ارشد دیگر کمیته سازماندهی بازی ها معترف است برگزاری المپیک در آتن یک طرح بیش از حد هزینه ساز و یک ناکامی آشکار اقتصادی بوده است.


کمک هنگفت اسپانسرها

با این حال ، این گمانه زنی نیز نتوانسته است المپیک آتن را از کسب عنوان پولسازترین دوره بازی ها باز دارد. شرکت هایی بزرگ مثل کوکاکولا، مک دونالد و سامسونگ چیزی حدود 3/1 میلیارد دلار پرداخته اند، تا بازی ها را حمایت و هدایت کنند و اسپانسر و بازاریاب آن باشند. نایجل کوری ، مدیر آژانس بازاریابی ورزشی G.E.Mمی گوید: شرایط آتن هم از سیدنی بهتر است.
منظورم ویژگی های جغرافیایی و زیستی آن است. در المپیک سیدنی این مزایا را نداشتیم و به دلیل تفاوت عظیم زمانی اقیانوسیه با سایر قاره ها آن رقابت ها به درد بسیاری قاطبه ها و طبقات مختلف مردم در امریکا و اروپا نمی خورد.
بازی ها در ساعات بدی به وقت این دو قاره انجام می شد و صاحب حرفه های مختلف به این سبب از سرمایه گذاری روی آن ابا داشتند، چون مثل یک پول دور ریخته می ماند. شبکه های تلویزیونی در این کشورها از پخش مسابقات در ساعات نامناسب بهره ای نمی بردند و تماشاگران کم بودند و طبعا صاحبان حرفه های مختلف از این ساعات برای تبلیغ کالاهای خود چندان استفاده نمی کردند.
در یونان این مشکل با ابعاد بسیار کمتری وجود دارد. ساعت این کشور مثل بقیه اروپاست و بهتر و راحت تر می توان آن را با امریکا وفق داد تا سیدنی ای که در آن یک نیمکره واقع و از زمین و زمان دور است.


در دراز مدت

این چنین است که بهره مالی آتن را از پخش تلویزیون این المپیک چیزی حدود 5/1 میلیارد دلار تخمین زده اند که این هم یک رکورد تازه است و خیلی ها براساس این رقم امیدوارند که آتن در نهایت بابت میزبانی این المپیک بهره قابل توجهی را خواهد برد.
لوید بارتون یک کارشناس امور اقتصادی اروپا که در شرکت پرایس واترهاوس فعالیت می کند، می گوید: من معتقدم که نه حالا و نه در آینده نزدیک بلکه در درازمدت اقتصاد یونان از برگزاری این بازی ها بهره خواهد برد.
استن از نوسازی خود و ایجاد همه تاسیسات جدید طی سالهای اخیر به منافعی خواهد رسید و میزان گردشگری نیز افزایش خواهد یافت و این را هم نمونه های گذشته به ما می گوید و هم برآوردهای اقتصادی جدید.


یک قدرت

تحت هر شرایطی یونان هنوز یک قدرت پیشرو در صنایع کشتی سازی در گستره اروپا محسوب می شود و در تولید سیمان و مصالح ساختمانی نیز از پیشروان است و مقامهای این کشور معتقدند باید از این پس روابط اجتماعی و اقتصادی و سیاسی خود را با کشورهای بالکان وسعت بخشند و با نادیده گرفتن قسمتی عمده و تند از تاریخ ، با ترکیه هم کنار بیایند.
پس از سالها جنگ بیرحمانه اکنون یک ثبات شکننده در منطقه بالکان جریان دارد و پس از مدتها صنایع یونان سرانجام به مرحله بهره دهی -ولوکوچکی رسیده اند و با مشکل حذف سوبسیدهای دولتی نیز کنار آمده و راه حل هایی یافته اند.
یونان همین حالا نیز یکی از بزرگ ترین خرج کنندگان و سرمایه گذاران در کشورهای بالکان است ، ولی در عین حال یک گزارش اخیرا تنظیم شده و هشدار دهنده و تاسف بار که جامعه اروپا بر تهیه آن نظارت داشته است ، یونان را چنین توصیف می کند: در این کشور فساد مالی و اداری گسترده است و ماموران دولتی به طور وسیعی دست به خلاف می زنند و همین مساله و سودجویی های داخلی ، میزان رویکرد خارجی ها را به یونانی ها و امکان همکاری آنان را کاهش داده است.
در یونان بدون رشوه دادن کارتان پیش نمی رود و اختلاس در بالاترین سطح جامعه نیز امری مرسوم و عادی است.

وصال روحانی
منبع: آبزرور/ 17 آگوست 2004