مسمومیت با غذای آلوده

مسمومیت مواد غذایی می‌تواند به طرق مختلفی رخ بدهد. گاهی عامل بیماری‌زا در غذا رشد کرده، تولید سم می‌کند. گاهی نیز خود عامل بیماری‌زا وارد دستگاه گوارش شده و درون بدن اقدام به تولید سم می‌کند. آسیب‌های ناشی از تولید سم درون بدن نسبت به تولید سم در خارج از بدن، دیرتر شروع می‌شود و برای درمان گاهی نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک است.

هفته قبل به مسمومیت غذایی ناشی از تولید سم در خارج از بدن پرداختیم. این هفته به سراغ مسمومیت با مواد غذایی می‌رویم که عامل بیماری‌زای آلاینده درون بدن اقدام به تولید سم می‌کند. انواع رایج این نوع مسمومیت شامل:

ـ غذاهای دریایی بخصوص صدف خام می‌تواند مولد اسهال شدیدی به نام وبا یا شبه‌وبا باشد که در فصل گرم سال شیوع دارد. در این نوع مسمومیت به دلیل اسهال شدید و آب فراوان که از طریق مدفوع از دست می‌رود، گاهی بیمار تا حد مرگ پیش می‌رود. پزشکان باید با مشاهده موارد وبا، مراکز بهداشتی را در جریان گذاشته تا برای پیشگیری و درمان اقدامات لازم را به عمل بیاورند. پس از یکی دو روز از مصرف، علائم شروع شده و بسته به عامل بیماری‌زا از یک روز تا یک هفته ادامه دارد. علائم شامل اسهال غیر خونی، تب، درد شکمی، تهوع و استفراغ است. در این نوع از اسهال علاوه بر جایگزینی مایع از دست رفته باید از آنتی‌بیوتیک برای ریشه‌کن‌کردن عامل مولد ساکن در روده استفاده کرد.

تمام افراد مبتلا به ایدز، بیماران سرطانی یا تحت درمان برای سرطان، بیماری‌های مزمن همچون نارسایی کبد یا کلیه باید از مصرف صدف خام اجتناب کنند. در اثر مصرف محصولات غذایی مولد این نوع مسمومیت، مرگ در نیمی از بیماران دیده شده است.

ـ اسهال مسافران که عموما ناشی از آب یا غذای آلوده است در افرادی رخ می‌دهد که از آب یا غذاهای غیربهداشتی طی مسافرت استفاده می‌کنند. استفاده از آب در شکل بسته‌بندی شده همچون آب معدنی میزان این نوع از مسمومیت را کاهش داده است. استفاده از رستوران‌های مجاز و بهداشتی و سرکشی مسوولان بهداشتی به این محل‌ها می‌تواند عامل مهمی در کاهش این نوع از مسمومیت باشد.

درمان: برای درمان تنها کافی است که علائم (اسهال و استفراغ) را با دارو کنترل کرد. اگر علائم بیمار طولانی یا شدید باشد باید آب و ترشحات دفعی با محلول‌های تزریقی (سرم) جایگزین شود. در صورت درخواست آزمایش مدفوع و رویت عامل مولد در آزمایش، استفاده از آنتی‌بیوتیک مفید است. فراموش نکنید تمام موارد اسهال نیازمند دارو بر ضدعامل بیماری‌زا (آنتی‌بیوتیک) نیست. بسیاری از موارد اسهال با تجویز آنتی‌بیوتیک سیرشان تغییر می‌کند و ممکن است جان بیمار در خطر بیفتد.