در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بنا بر آمارهای سازمان هواشناسی، پربارانترین شهر در ایران شهر ساحلی بندر انزلی است که در گیلان قرار دارد و از نخستین و بزرگترین بندرهای حاشیه دریای مازندران است. انزلی همچون جزیرهای مابین بزرگترین دریاچه جهان و یکی از بزرگترین مردابهای دنیا میدرخشد. این بندر یکی از مهمترین بندرهای تجاری ساحل دریای خزر است که در کنار تجارت، به جهت داشتن ساحل ماسهای، منطقهای مناسب برای جذب گردشگر و مسافر است.
آب و هوای این شهر معتدل، مرطوب و ساحلی است که در فصلهای مختلف هوایی مناسب سفر دارد و شما میتوانید در هر زمانی که دوست دارید به این شهر سفر کرده و از دیدنیهای آن لذت ببرید.
این بندر به واسطه مرداب انزلی که یکی از بزرگترین مردابهای دنیاست شهرت دارد. مرداب انزلی قدمتی چند هزار ساله دارد که بنا به بررسیهای واژه شناختی، ممکن است انزلی از واژههای یونانی انزلیوس و انزلیا گرفته شده باشد که به معنای مرداب است.
علاوه بر مرداب، این شهر به خاطر جاذبههای طبیعی خود ازجمله دریا، ساحل و چمنزارهای بسیار زیبایش شناخته شده است که همه اینها در کنار هم چشماندازی بینظیر را آفریدهاند تا گردشگران و مسافران را از داخل و خارج از کشور به تماشای خود بکشانند. درختهای نارنج و پرتقال، چهره شهر را زیبا و عطرآگین کرده است و هر مسافری را جذب خود میکند.
منطقه حفاظت شده سیاکشم، منطقه حفاظت شده سرخانکل از دیگر اماکن طبیعی دیدنی شهرستان بندرانزلی هستند که بسیار دیدنی بوده و به دلیل داشتن گونههای مختلف گیاهی و جانوری در منطقه نقش مهمی ایفا میکند.
نماد بندر انزلی برج ساعت آن است که براساس منابع تاریخی و سفرنامههایی که از آن سخن گفتهاند، توسط خسروخان گرجی حاکم گیلان در 1194 خورشیدی از آجر بنا شده است. هدف از ساخت این بنا دیده بانی از دریا و کاربری فانوس دریایی بود تا دریانوردانی که شب هنگام راه را گم کردهاند با دیدن روشنایی خود را به ساحل برسانند. سال 1307 خورشیدی این برج را مرمت کردند و در چهارسوی آن ساعتهایی که از کشور آلمان خریداری شده بود، کار گذاشتند.
از دیگر دیدنیهای این بندر دو پل انزلی و غازیان است که رفتوآمد از انزلی به غازیان را آسان کرده است. درگذشته وسیله رفتوآمد بین این دو بخش توسط قایق بود.
دوستداران اشیای قدیمی و باستانی نیز میتوانند به موزه شهر که در کاخ میان پشته قرار گرفته، بروند و از آن دیدن کنند. در این موزه که یک موزه نظامی است گونههای مختلف سلاحهای گرم و سرد از زمان صفوی تا امروز به نمایش گذاشته شده است.
کاخ میان پشته در میان باغی بسیار زیبا با درختهای نارنج و سرو قرار دارد که سال 1310 به دستور رضاخان و به دست مهندسان ایرانی ساخته شد. این کاخ با مجسمههای کوچک گچی و نیز گچبریهای نفیسی تزئین شده است. این کاخ از سال 1367 به موزه نظامی تبدیل شد. در نگاه نخست چند تانک و توپ و سلاحهای سنگین و نیمهسنگین در حیاط موزه جلب توجه میکند که گردشگران را برمیانگیزد تا به داخل رفته و به تماشای اشیای دیگر موزه بپردازند. تفنگهای بزرگ قلعهای، تفنگهای سنگ چخماق، سپر، کلاهخود و نیزه از سلاحهای قدیمی است که در این موزه دیده میشود.
طبقه دوم کاخ هنوز فرم و شکل کاخ بودن خود را حفظ کرده است. در این طبقه مبلمان، قفسههای چوبی زیبا، شمعدانها و ساعتهای برنزی و ظروف چینی و کریستال متعددی وجود دارد. برخی از این اشیا از سوی سران کشورهای خارجی به رضاخان هدیه شده بود. یکی از جالبترین آثار به نمایش درآمده در این موزه، رادیو ضبط مبلهای است که هیتلر به رضاخان هدیه داده بود. تابلوی کبک آویز اثر کمالالملک و تابلوی نقاشی کار ناصرالدین شاه ازدیگر آثار زیبا و شناخته شده این موزه است. در این موزه همچنین لوستری وجود دارد که از چوب یکپارچه تراشیده شده و بر سقف یکی از اتاقها نصب شدهاست. این کاخ دارای پنجرههای بزرگی است که تماشای طبیعت زیبای پیرامون کاخ را برای بازدیدکنندگان میسر میکند و شما میتوانید از دیدن آن لذت ببرید.
اگر به انزلی سفر کردید بازدید از شنبه بازار را فراموش نکنید که تجربهای خاص را در بر دارد. دستفروشان از اطراف به خیابان کنار رودخانه جنوبی شهر میروند تا اجناس خود را به فروش برسانند. قدمت این شنبه بازار به 100 سال پیش برمیگردد که امروز همچنان پررونق برقرار و پابرجاست. اگر خرید را دوست دارید گشت و گذار در این بازار را در برنامه سفر خود به انزلی قرار دهید. سوغاتی هم یادتان نرود.
گروهی از مردم کوشا و زحمتکش بندر انزلی به کارهای کشاورزی و ماهیگیری مشغول هستند که از شغلهای سنتی منطقه به حساب میآیند. در انزلی میتوانید از نزدیک به تماشای مزارع برنج و شالیکاران بپردازید. تماشای ساقههای برنج که پای در آب و سر در آتش دارند، بسیار جالب و شگفتانگیز است.
در گذشته رسم مردم انزلی همانند دیگر شهرهای استان گیلان این گونه بود که اصلیترین خوراک آنها برنج بود و مردم در وعدههای صبحانه، ناهار و شام برنج میخوردند و اگر زمانی آبگوشت درست میکردند و دوست داشتند که آن را با نان بخورند، پدر خانواده مجبور بود نان را مخفیانه به خانه بیاورد تا مبادا کسی ببیند و بگوید فلانی وضعش خوب نیست و بناچار نان میخورد.
سرد پلا یا پلوی سرد یکی از غذاهایی بود که بیشتر در وعدههای چاشت (مابین صبحانه و ناهار) یا عصرانه خورده میشد و همیشه در کنار این پلوی سرد، مغز گردو، پیاز، سیر، باقلای مازندرانی تازه و اشپل ماهی شور صرف میشد. کشاورزان بیشتر از این غذا استفاده میکردند و امروزه در برخی خانوادهها هنوز دیده میشود.
یکی از بهترین رسمهای دیرینه در شمال و جنوب کشورمان، خوردن ماهی است. در همه فصلها در انزلی و شهرهای دیگر شمال کشور ماهی وجود دارد و مردم این رسم را کماکان حفظ کردهاند. از ماهیهای بندرانزلی میتوان به ماهی سفید، سوف، کپور، کنال، اردک ماهی، کولی، کولمه و ماهی اوزون برون اشاره کرد. در کنار ماهی، مشهورترین غذاهای محلی این منطقه عبارتاند از باقالاقاتق، سبزیقورمه، آلومسما، قیمه، ترشیتره، میرزاقاسمی، مرغترش، سیرقلیه و... .
گونههای مختلف ماهیان خزری، سبزیجات محلی، زیتون، سیر، برنج و ترشیجات محلی از سوغات منطقه است. فراموش نکنید آنها را تهیه کرده و به عنوان سوغات به شهر خود ببرید. ماهی را میتوانید از بازار ماهی فروشان تهیه کنید.
در کنار این خوراکیها شما میتوانید سری به بازارهای صنایع دستی شهر نیز بزنید و از صنایعدستی این شهر ازجمله صنایع چوبی و مرواریدبافی آن برای خود تحفه و یادگاری ببرید. سبدبافی، حصیربافی و سفالگری از دیگر صنایع دستی این شهر است که کاربرد بسیار دارد. سبد، کلاه، حصیر، زیرانداز و کفپوش از محصولات حصیربافی است که میتوانید در شنبه بازار تهیه کنید.
آرش کیوانی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: