این نشست در حالی برگزار میشود که بسیاری از ناظران سیاسی و اقتصادی آن را تکرار وعدههای پوشالی برای افغانستان میدانند که دستاوردی برای آن ندارد. چنانکه نشستهای پیش از این که در ترکیه، آلمان، اسپانیا و ... برگزار شده است نتوانسته تحقق بخش خواستههای افغانستان باشد.
بررسی کارنامه اجلاس برگزار شده درباره افغانستان چند نکته اساسی را آشکار می سازد.
نخست آنکه در اکثر این نشست ها به جای توجه به مطالبات مردمی و شرایط حاکم بر افغانستان به خواستههای اشغالگران پرداخته شده بگونهای که در نهایت اجلاس به توجیه حضور اشغالگران پرداخته و کمکهای صورت گرفته نیز به جیب آنها رفته است. البته بسیاری از وعدهها هرگز محقق نشده و در حد شعار و حرف باقی مانده است.
دولت و مردم افغانستان بارها تاکید کردهاند که از این نشستها دستاوردی نداشته و حتی به عامل تشدید درد و رنج آنها منجر شده است.
دوم آنکه میزبانی این نشستها به کشورهایی واگذار شده که نزدیکی و همگرایی چندانی با افغانستان نداشته و بعضاً با مشکلات آن آشنایی ندارند. کشورهای فرامنطقهای که از نظر امنیت و ثبات و اجرای خواستههای مردم و دولت افغانستان حس مسئولیتی ندارند در حالی که کشورهای همسایه با نگاهی ویژه به این امر می پردازند.
تفاوت این دو دیدگاه را در نتایج اجلاس منطقهای و فرامنطقهای برگزار شده درباره افغانستان میتوان مشاهده کرد. جهانیان اذعان دارند نشستهای سه جانبه میان ایران، افغانستان و پاکستان و یا چهار جانبه با افزودن تاجیکستان به این گروه دستاوردهای بسیاری به همراه داشته در حالی که اجلاس بین المللی فرامنطقهای که تنها کارکرد چندانی نداشته بلکه به تشدید مشکلات افغانها منجر شده است.
سوم آنکه در این نشستها به اصلی ترین مسئله یعنی اخراج بیگانگان از افغانستان پرداخته نمیشود. جهانیان اذعان دارند که حضور بیگانگان اصلی ترین چالش افغانستان است که با خروجشان صلح و ثبات را به افغانستان باز میگردد. در هیچ کدام از اجلاسهای برگزار شده تاکنون به این مهم پرداخته نشده بلکه در نهایت به مکانی برای توجیه اشغالگری و جنایات آنها منجر شده است.
در نهایت میتوان گفت که با این شرایط اجلاس توکیو نیز نمیتواند دستاورد چندانی برای مردم افغانستان به همراه داشته باشد چرا که افغانیزه کردن تحولات افغانستان با همگرایی منطقهای و اخراج بیگانگان تنها راه پایان چالشهای این کشور است که در هیچ کدام از اجلاس به آن توجه نشده است.
قاسم غفوری-جام جم آنلاین