تحریم؛ فرصتی برای گردشگری

در این میان، صنعت گردشگری که به ظاهر شاید ضعیف‌‌ترین صنعت در مقابل این‌گونه تغییرات باشد نیز دچار فراموشی و فرصت‌سوزی شده و بسیاری از جنبه‌های مناسب و قابلیت‌های آن در زمان حال نادیده گرفته شده. هرچند انکار تاثیرات احتمالی این تحریم‌های یکجانبه علیه ایران در این صنعت بسیار ساده‌لوحانه ‌است، اما بسیاری از کارشناسان این صنعت نوظهور در ایران معتقدند نوسانات غیرطبیعی قیمت ارز و مشکلات ایجاد شده برای ناوگان حمل و نقل هوایی ایران باعث بروز برخی اختلالات در سیستم گردشگری ایران شده، اما هنوز هم این صنعت نوظهور در ایران امکان رشد و ترقی را به پشتوانه قابلیت بسیار قوی گردشگری ایران حتی در این دوران خواهد داشت.

طبق برآورد کارشناسان طی چند ماه ابتدایی این‌گونه اختلالات، درصد سفرهای خارجی گردشگران ایرانی کاهش یافته و آنها ترجیح داده‌اند که تعطیلات امسال خود را داخل مرزهای کشور سپری کنند یا این‌که مقاصد آینده گردشگری خود را شهرها و روستاهای تاریخی ایران انتخاب کنند.

حالا با توجه به نزدیک شدن تعطیلات نوروز این موضوع بسیار مشهود است و باید منتظر شنیدن اعداد و ارقام خیره‌کننده‌ای از نظر تعداد سفرهای داخلی در این روزها باشیم.

شاید این افزایش تورهای داخلی چالشی بسیار جدی برای سیستم گردشگری ایران باشد، اما همین چالش توان تبدیل‌شدن به طلایی‌‌ترین فرصت برای صنعت گردشگری داخلی ایران است و در همین حال می‌توان از تاثیرات مثبت آن بر زیرمجموعه‌های این صنعت نیز سخن به میان آورد.

هرچند تا شروع سفرهای نوروزی فرصت زیادی نمانده و به گمان برخی، فرصت امسال از دست رفته، اما اگر مثل برخی دست‌اندرکاران نخواهیم نیمه‌خالی لیوان را ببینیم، می‌توان با رعایت چند نکته ظریف و قابل اجرا، طوری برنامه‌ریزی کرد که بیشترین بهره را از این فصل برای صنعت گردشگری ایران داشت و با شروع سال نو، فصلی جدیدی هم در این زمینه ایجاد شود. به عنوان مثال می‌توان تدابیری برای ارزان‌سازی سفر گردشگران داخلی بویژه در بحث اسکان آنها اندیشید و با همکاری دو بخش خصوصی و دولتی تخفیف مناسبی برای مسافران نوروزی درنظر گرفت.

البته شاید سنگینی این مسوولیت بیشتر بر شانه بخش خصوصی باشد، اما این بخش با توجه به انعطاف‌پذیری خود، توان ایستادگی و هماهنگی با شرایط را خواهد داشت؛ به شرط آن‌که از سوی مسوولان دولتی صنعت گردشگری حمایت شود. البته منظور از حمایت بخش خصوصی، صرفا مسائل مادی نیست، بلکه می‌توان با ایجاد سازوکارهای مناسب، تدابیر ویژه این حمایت را به حداکثر خود رساند.

هر سال با نزدیک شدن به تعطیلات نوروزی، ستادی در شهرهای مختلف برای اداره امور و تسهیل سفر گردشگران نوروزی تشکیل می‌شود که همین ستاد بهترین امکانات برای این‌گونه حمایت‌ها را دارد، به این ترتیب و با توجه به امکانات شهرها به وسیله برقراری ارتباط با مدیران آژانس‌های مسافرتی، امکانات ویژه‌ای می‌توانند برای برگزاری تورهای ارزان‌قیمت در اختیار آنها قرار دهند تا این گروه از فعالان عرصه گردشگری، توان هدایت و مدیریت درخواست سفر مسافران نوروزی را داشته باشند. همه می‌دانیم شاید تنها درصد بسیار کمی از ظرفیت‌های گردشگری استان‌های ایران معرفی شده و بقیه قابلیت‌‌های گردشگری استان‌ها هنوز سینه به سینه بین افراد و خانواده‌ها منتقل می‌شود، اینجاست که حمایت مسوولان دولتی می‌تواند سرنوشت ساز باشد، به عنوان مثال بیشتر مسافران نوروزی، شهرهای اصفهان، شیراز، مشهد، بندرعباس و تبریز را به عنوان مقصد خود انتخاب کرده‌اند؛ در حالی که شاید در چند کیلومتری اطراف هر یک از این شهرها، تعداد زیادی از امکانات و قابلیت‌‌های گردشگری منطقه برای آنها ناشناخته باقی مانده است.

به عنوان مثال بسیاری از مسافران اصفهان بدون اطلاع از امکانات اطراف این شهر همه آنها را پشت سر می‌گذارند و مستقیم به مرکز استان وارد می‌شوند که این موضوع خود باعث بروز اختلالات بسیاری در زمینه هدایت و مدیریت سفرهای نوروزی این شهر شده و البته گاهی این مسافران با خاطراتی تلخ، این شهر تاریخی را ترک می‌کنند؛ این در حالی است که در 90 کیلومتری شمال شهر اصفهان، روستای «کشه» با امکانات بسیار مناسب گردشگری از جمله مجتمع گردشگری بسیار مدرن خود همچنان از دید بسیاری از مسافران نوروزی پنهان مانده و در مهم‌ترین پیک سفر یعنی نوروز بی رونق روزگار سپری می‌کند. امسال بسیاری از مسافران نوروزی که سال‌های گذشته به دلیل بی‌اطلاعی از قابلیت‌‌های داخلی و قیمت تورهای داخلی تصمیم به گذشتن از مرزهای ایران می‌گرفتند، تصمیم به اقامت در داخل مرزهای ایران گرفته‌اند و به همین دلیل با پیش‌بینی کارشناسان، درخواست سفرهای داخلی بالا خواهد رفت، بنابراین فرصت بسیار مناسب ایجاد شده است تا این ناشناخته‌ها نه به ایرانیان بلکه به جهان شناسانده شود و در رشد و شکوفایی صنایع شهری اطراف مناطق گردشگری خود تاثیرگذار باشد و البته این بهترین آزمون برای رفع مشکلات احتمالی صنعت گردشگری ایران خواهد بود و زمینه‌ساز پیشرفت این صنعت، به طوری که حتی می‌توان با این اتفاق امیدوار بود سرمایه‌های بسیاری در زمینه جذب مناطق گردشگری ناشناخته شود و امکانات اشتغال‌زایی جوانان را فراهم کند. نوروز 91 بهترین و کلیدی‌ترین فرصت را در اختیار صنعت گردشگری ایران قرار خواهد داد و این فرصتی است که نباید مسوولان گردشگری، آن را از دست بدهند.

عماد عزتی