تداعی آوای جنگل در موسیقی

در مجموعه تلویزیونی کوچک جنگلی، علیرضا مجلل نقش میرزا کوچک‌خان را بازی کرد و دیگر بازیگران این فیلم مهدی هاشمی، جمشید گرگین، صدرالدین حجازی، عنایت‌الله شفیعی، جهانگیر الماسی، اکبر سنگی و... بودند.

موسیقی تیتراژ این سریال که یکی از تیتراژهای ماندگار تلویزیون به حساب می‌آید و هنوز هم پس از گذشت سال‌ها در ذهن مخاطبان مانده، بازخوانی و بازسازی یک ترانه بومی گیلکی است که بخوبی با فضای تاریخی، حماسی و تا اندازه‌ای حزن‌انگیز سریال سازگار است.

ملودی اصلی، نغمه‌ای محزون در مایه دشتی است که تم غالب موسیقی ناحیه شمال به شمار می‌رود. روند حرکت ملودی مانند سایر نغمه‌های محلی، ساده و بی‌پیرایه است و البته حزنی درونی و سوزی نهان در آن هست که به مرثیه‌ای تاثیربرانگیز شبیه است.

بازسازی این اثر با تنظیم سیدمحمد میرزمانی صورت گرفته و از آنجا که مقام دشتی از فواصلی تشکیل شده که با حذف ربع پرده، هویت آن دگرگون نمی‌شود، قابلیت دارد برای ارکستر سمفونیک تنظیم شود و میرزمانی نیز از همین ویژگی مقام دشتی بهره گرفته و مقدمه‌ای کوتاه به ملودی اصلی افزوده است. روند حرکت جمله‌های این مقدمه و سایر جمله‌های رابط حرکت‌های آرپژوار و اغلب شامل نت‌های مایگی دشتی است و از ملودی خاصی برخوردار نیست و پاساژها به صورت سکانس‌وار ارائه می‌شوند.

فضایی که آوای کر به عنوان پد در زیر زمینه صدای خواننده ایجاد می‌کند فضای مه‌آلود جنگل‌های گیلان و همچنین روایت‌های مه‌آلود پیرامون داستان قیام جنگل و میرزا کوچک‌خان را تداعی می‌کند. مهم‌ترین بخش این بازسازی، اجرای پراحساس و عمیق و توام با شناخت و درک استاد ناصر مسعودی است. اجرای جمله‌های موسیقی به صورت دقیق و با رعایت ریزه‌کاری‌های جمله‌بندی موسیقی آوازی و تحریرهای ویژه او، لطافت و زیبایی ملودی آوازی را چند برابر کرده است.

موسیقی سریال میرزا کوچک‌خان نیز یکی از موسیقی‌های دهه 60 است که بیشتر به واسطه جذابیت ملودی محلی و اجرای آگاهانه ناصر مسعودی مانند سایر ترانه‌های منطقه گیلان همچون گل پامچال در ذهن مخاطبان ماندگار شده است.