تهدیدات شوم ناشی از افزایش گرمایش جهانی بر امنیت غذایی سیاره زمین سایه افکنده است

چتر دانش برای زمین

پیامدهای تغییرات آب و هوایی آنقدر گسترده است که دیگر نمی‌توان چشم بر یکی از بدیهی‌ترین آنها که تاثیر برامنیت تامین مواد غذایی در جهان است، ببندیم. انتشار دی‌اکسیدکربن از سوختن زغال سنگ، نفت و گاز در طول چند دهه گذشته در حال افزایش بوده و این حجم گاز همچون پتویی زمین را پوشانده و آن را همچنان داغ و داغ‌تر می‌کند، با ادامه این روند، این نگرانی وجود دارد که تب زمین بالاتر رفته و همه ساکنانش را هم بیمار کند. این موضوع، بحرانی به راه خواهد انداخت که آثار فاجعه‌باری به دنبال دارد.

کد خبر: ۴۶۰۷۳۸

در این میان، بی‌شک برخی نقاط از جهان بیشتراز مناطق دیگر تحت تاثیر قرار خواهند گرفت، محققان معتقدند مناطق استوایی، برخی از کشورهای جنوب آفریقا، هند و مناطقی از جنوب شرق آسیا به دلیل حساسیت و آسیب‌پذیری بالا و برخوردار نبودن از ساز و کارهای لازم در این زمینه بسیار آسیب‌پذیر خواهند بود. به این ترتیب، دانشمندان تمام تلاش خود را به کار گرفته‌اند و راه‌های متفاوتی را برای کاهش گرمایش جهانی و دمای زمین امتحان کرده‌اند. آنها بتازگی تلاش کرده‌اند با کمک مدل‌های آب و هوایی بررسی کنند و ببینند که آیا می‌شود برای زمین چتری بسازند تا از تابش آفتاب به زمین جلوگیری کند و با دور کردن انعکاس نور خورشید به زمین، این سیاره را خنک سازد.

این تحقیقات جدید به سرگروهی جولیا کارنگی از دانشگاه استنفورد، در زمینه بررسی اثرات بالقوه مهندسی زمین و تغییرات آب و هوایی بر تولید مواد غذایی در جهان مورد بررسی قرار گرفت، درواقع دانشمندان می‌کوشند با این روش، سایه‌بان امنی برای زمین بسازند و شرایط امروز تهدید امنیت غذایی را بهبود بخشند. در این طرح، آنها برای کمک به سیستم خنک‌کننده سیاره زمین، استفاده از هواپیماهای بلند پرواز را بررسی کرده‌اند. این هواپیما می‌تواند یک لایه از ذرات ‌ریزی را در استراتوسفر پراکنده کند. امید می‌رود که این کار منجر به انعکاس نور خورشید به فضا ‌شود. اما تحقیقات بیشتر نشان داد چنین کاری می‌تواند عواقب ناخواسته‌ای نیز بر مدل‌های آب و هوایی و بخصوص الگوی بارش به دنبال داشته باشد. البته دخالت در انتشار پرتوهای خورشید هم می‌تواند بر تولید غذای میلیاردها انسان تاثیرگذار باشد. در این زمینه دانشمندان با استفاده از 2 مدل آب و هوایی مختلف، شرایط آب و هوایی را شبیه‌سازی کردند، در مدل اول دی‌اکسیدکربن در سطحی شبیه آنچه امروز موجود است، قرار دارد و در مدل دوم میزان دی‌اکسیدکربن به دو برابر سطح کنونی ارتقا یافت که این شرایط می‌تواند با ادامه روند فعلی انتشار کربن ناشی از سوخت‌های فسیلی در جو، در چند دهه آینده محقق شود.

در مدل سوم با عنوان «چتر آفتابی» فرض دو برابری دی‌اکسیدکربن، با در نظر گرفتن لایه‌ای از ذرات معلق سولفات در استراتوسفر که به انحراف حدود 2 درصدی از نور خورشید ورودی به زمین منجر می‌شود، بررسی شده است، به این ترتیب، مدل‌های تغییرات آب و هوایی شبیه‌سازی شد، سپس وضعیت تولید محصول و امنیت تامین مواد غذایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیقات این گروه از دانشمندان نشان داد که در مدل چتر آفتابی افزایش عملکرد در تولید محصولات در مقایسه با 2 مدل دیگر تغییر آب و هوایی با میزان متفاوتی از دی اکسید کربن رخ می‌دهد و اگرچه به دلیل وجود این سایه‌بان، شاهد کاهش دمای زمین هستیم اما این اقدام بر کاهش میزان دی‌اکسیدکربن در جو تاثیری ندارد. به این ترتیب، با این‌که در برخی موارد، افزایش تراکم دی‌اکسیدکربن باعث تحریک رشد محصولات کشاورزی می‌شود اما میزان اثر و غلظت دی‌اکسیدکربن بر این افزایش، موضوعی بحث‌برانگیز است. این در حالی است که کارشناسان تحت‌تاثیر قرار گرفتن محصولات زراعی دربرابر تنش‌های دمایی و به دنبال آن، بروز استرس و کاهش بازده محصولات را اثبات شده می‌دانند.

حتی اگر بتوان به کاهش مواد غذایی و ایجاد امنیت در تولید محصولات کمک کرد به‌طور کلی، مدل‌های تغییرات آب و هوایی پیش‌بینی می‌کنند که بعضی از مناطق می‌توانند همچنان شکننده باشند و از اجرای این طرح‌ها آسیب ببینند.

علاوه بر این، در این روش چالش دیگری که در رابطه با اسیدی شدن اقیانوس‌ها بر اثر تولید گازهای گلخانه‌ای و دی‌اکسیدکربن وجود دارد، حل نمی‌شود.

به این ترتیب، اجرای مدل‌های آب و هوایی در جهان واقعی نسبت به محیط‌های تحقیقاتی بسیار پیچیده‌تر است. از این‌رو، شناخت سیستم‌های تغییرات آب و هوایی و درک عواقب ناشی از اقداماتی که در جهت کنترل و تغییر آنها صورت می‌گیرد، در بسیاری موارد ناممکن است. از این‌رو، دانشمندان براین باورند که گزینه کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای نسبت به هر گزینه دیگری برای کاهش گرمایش جهانی و جلوگیری از خطر امنیت غذایی مطمئن‌تر است با نگاهی عمیق‌تر درمی‌یابیم بیشتر محققان خواستار تغییر نگاه و فعالیت بیشتر دولت‌ها جهت توسعه آگاهی ملت‌‌ها بویژه در مناطق در حال توسعه یا پرجمعیت برای کاهش گرمایش جهانی هستند.