سیگار؛ یار غار سرطان

شاید در خصوص سرطانزایی هیچ عاملی به اندازه دخانیات اتفاق نظر وجود نداشته باشد. استعمال سیگارعامل ابتلا به 50 تا 55 نوع سرطان و 80 تا 85 نوع بیماری است. استفاده از محصولات دخانیات میزان ابتلا به سرطان‌هایی چون ریه، مری، دهان، مثانه، کلیه، پانکراس، رحم و معده را بالا می‌برد. کسانی که روزی یک پاکت سیگار می‌کشند، احتمال بروز سرطان ریه‌شان، 10 برابر و اگر 2 پاکت بکشند، 25 برابر غیر سیگاری‌هاست. با استفاده از سیگار، بیش از 60 ماده را که باعث تزلزل تقسیمی سلولی می‌شود، تنفس می‌کنیم و متأسفانه آنان که خود سیگار نمی‌کشند ولی با افراد سیگاری سروکار دارند و دود سیگار آنها را بناچار استشمام می‌کنند و به خاطر تماس با این مواد درصد ابتلا به سرطانشان بالا می‌رود. افراد غیرسیگاری در معرض دود این ماده دخانی مستعد ابتلا به حدود 40 درصد این بیماری‌ها و سرطان‌ها هستند.

مواد درون دود سیگار روی اجسام می‌نشیند و اطرافیان فرد سیگاری از جمله کودکان این اشیاء را لمس می‌کنند و از این طریق سموم موجود در دود سیگار به بدن آنان منتقل می‌شود.

با هر پک سیگار 4 هزار نوع ماده سمی وارد ریه‌ می‌شود. این مواد سمی به 2 دسته ذره‌ای و گازی تقسیم می‌شود که همه آنها سرطانزاست. قطران، هیدروکربن‌های ارومتیک، فنول، کروزول، بی‌نفتیل آمین، ان ـ نیتروز نورنیکوتین، بنزوپیرین، کاتکول و فلزات نادر مانند نیکل از جمله مواد ذره‌ای است. از بین این مواد ایندول و کربازول تومورهای سرطانی را تشدید می‌کند.

هیدروسیانیک،استالدئید، آکرولین و فرمالدئید موجود در سیگار باعث ابتلا به سرطان‌هایی مانند سرطان ریه و نای می‌شود.

در حال حاضر 25‌/‌1 میلیارد نفر از جمعیت جهان سیگاری هستند که 80 درصد این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند. سالانه 4 میلیون مرگ به علت بیماری‌های ناشی از استعمال دخانیات در جهان روی‌ می‌د‌هد و پیش‌بینی می‌شود که طی 25 سال آینده به حدود 10 میلیون مرگ در سال افزایش یابد. از این تعداد 7 میلیون مورد در کشورهای در حال توسعه اتفاق خواهد افتاد.

متاسفانه میزان استعمال دخانیات و بیماری‌های ناشی از آن در میان زنان بویژه زنان جوان روندی رو به افزایش دارد، به‌گونه‌ای که نسبت زنان سیگاری در جهان به حدود 12 درصد فزونی یافته و میزان فراوانی سرطان ریه در زنان در بعضی از نقاط از شیوع سرطان سینه پیشی گرفته است.

طبق تحقیقات، غذاهای حاوی سبزی و میوه خام و تازه در پیشگیری از سرطان ریه موثر است، جالب این که تغییر عادت‌های غذایی در سیگاری‌ها چه اقدام به ترک آن کنند و چه نکنند در کاهش ابتلای آنها به سرطان ریه موثر بوده است.

زیر بنای کنترل سرطان ریه، ارتقای آگاهی مردم و کنترل استعمال دخانیات است. بر اساس آخرین پژوهش‌های انجام شده اغلب مردم آگاهی بسیار اندکی از علل سرطان دهان و نمای بالینی آن دارند و این باعث می‌شود که کنترل این نوع سرطان و تشخیص آن در مراحل اولیه در ایران و اغلب کشورها توام با مشکلاتی باشد.

علی اخوان بهبهانی / جام‌جم