مهاجرانی ؛ بودن یا نبودن

عطا مهاجرانی نامی مطرح در تاریخ معاصر ماست . از او خوشمان یا بدمان بیاید ، فرقی به حالش ندارد.

کد خبر: ۴۵۹۳۹

او معروف ترین وزیر خاتمی بوده و نویسنده ای کم نظیر به حساب می آید. مهاجرانی از خود چهره ای مثبت برجای گذاشت و وزارت ارشاد را به مردی برای تمام فصول سپرد!. بررسی زندگی عطا نشان از هوشمندی و تلاش فراوانش برای پیشرفت در هرم قدرت دارد. شاگردان عطا مهاجرانی در دانشگاه هنر به یاد دارند درسهای شاهنامه او را و نگاهش را به قدرت . او ناخودآگاه چنان شیفته قدرت می شده که انگار هیچ چیزی جز قدرت مطلق سیرابش نمی کرده است . مهاجرانی بازیگر بی تجربه ای نبود و می دانست بازی چند همسری وقتی عیان شود ، به نفعش نیست . 2سال پیش وقتی برای مصاحبه به دفترش در مرکز گفتگوی تمدنها رفتم ، خیلی راحت به علاقه اش به رئیس جمهور شدن پرداختم . با وجود شناختی که از شگردهایش در توجیه مخاطب داشتم ، نزدیک بود همه چیزهایی را که از او می دانستم ، فراموش کنم و مریدش شوم ! ولی یادم آمد چه بر سر روزنامه نگاران آورده بود و کسی نمی دانست . آن روزی که به یزدان پناه ، مدیر مسوول روزنامه آزاد گفته بود که باید احمد زیدآبادی را از سردبیری خلع کند، روز سنگینی برای اندک کسانی بود که احمد را می شناختند یا فشارهای مختلفی را که براحمد بورقانی می آورد تا کنار رود. وقتی روزنامه های بسیاری را در سال 79 توقیف کردند، جز حالتی روشنفکرانه و منتقدانه چیزی از او ندیدیم . معاون مطبوعاتی جدیدی که بر سر کار آورده بود، واقعا سرکار بود! شعبان شهیدی یکی از بی خاصیت ترین مدیران عرصه فرهنگ شد و جز بله قربان گویی کار بهتری یاد نگرفته بود. مهاجرانی او را می خواست ، که از او جلوتر نباشد. مهاجرانی ظاهری اصلاح طلب داشت و سخنانش به دل می نشست ، ولی از دل بر نیامده بود. مهاجرانی در برخوردهایی که از چشم روزنامه نگاران دور بود، چنان پر از نخوت بود که گویی بخشی از آسمان گشوده شده تا او به زمین بیاید و برخلق خدا منتی گذارد و در بیفشاند. مردم از او چهره ای مثبت دیده بودند و نزدیکانش می دانستند که تصویر واقعی اش از تصویر دوریان گری کریه تر است . به یاد دارم روزی را که گفت شیر خر خورده و وارد سیاست شده ، آن روز در باب ماکیاولی و سیاست بسیار سخن گفت و از فردریک اول مثال آورد که در جوانی رساله ای در نقد شهریار ماکیاولی نگاشت و در پیری از دنباله روهای او بود. مهاجرانی نیز چنین بوده و هست . مساله ازدواج مجدد او بحث کهنه ای است . آن روز که به دفترش می رفتم ، همکارانم از من درباره خانمی می پرسیدند که ظاهرا در دفترش مستقر بود. چندی بعد شایعه ازدواجش با همسر سابق یکی از سیاستمداران سابق مطرح شد و بعد از چند هفته به نحوی مشکوک از مرکز گفتگوی تمدنها بیرون رفت . اگر معیار موفقیت مهاجرانی در نظر مردم ، کارکرد مطبوعات آزاد شده بعد از دوم خرداد باشد، باید به نقاطی از کارنامه او در استفاده از اهرم هیات نظارت برای تعطیلی نشریه شلمچه اشاره کرد. ممکن است من و امثال من از انصار حزب الله و مسعود ده نمکی دل خوشی نداشته باشیم ، ولی او حق داشت مجله منتشر کند و اگر خلافی از او سر می زد که مستوجب تعطیلی نشریه اش بود، کار را باید به دادگاه می سپردند، نه نهادی که تنها حق نظارت دارد، ایرادی که اصلاح طلبان به شورای نگهبان هم می گیرند. یکی از دلایل استعفای بورقانی هم همین دخالت های غیراخلاقی مهاجرانی بود. مهاجرانی سالها پیش نیز باعث رنجش دوستان قدیمش شده بود، آن گاه که به ابراهیم نبوی بابت کارهای درخشانش در گزارش فیلم تاخت ، یا سخنانش بعد از دستگیری شمس الواعظین . 2روز بعد از دستگیری من ، دفاعش بیشتر برای پاسخ به کسانی بود که در قم شعار «مرگ بر مهاجرانی » سر داده بودند. امروز همه به فکر دفاع جمیله کدیور از او هستند، دفاعی که البته شایان توجه است . بر فرض اگر من نوعی ، بابت نپرداختن مهریه به همسر چندم خود دستگیر می شدم ، خانواده همسرم به مجرد فهمیدن چند همسری احتمالی ، بنیادم را شهید می کردند! و حالا محسن کدیور هم برادر زن بسیار قابل تقدیری است . باید بابت تاثیر روشنفکری دینی بر «برادر زن »ها صد آفرین گفت ! مهاجرانی البته براساس امتیازات شرعی که همسرش هم به آنها احترام می گذارد، کار نادرستی نکرده است ، مگر این که بی اطلاع و بدون موافقت جمیله کدیور، دست به این آزمون خطیر مردانگی زده باشد و نتوانسته باشد عدالت را به حد قابل قبولی در ارتباط با همسرانش برقرار سازد... بالاخره آقایان مدرن شده گاهی سنتی می شوند دیگر! ولی آیا مهاجرانی این حق را داشته؛ به عنوان یک انسان که به احتمال قوی انگیزه زندگی را در دوران اول زناشویی از دست داده و بنا به مسائل عرفی و شرعی که ظاهرا به آنها پایبند بوده ، نخواسته طلاق بگیرد، شاید. ولی به عنوان کسی که داعیه هدایت جوانان و جامعه را داشت ، باید می دانست که بازی نتیجه جالبی نخواهد داشت.