پایان پایتخت‌نشینی سینما

محمود زنده‌نام که از مدیران صداوسیماست و در چند دوره جشنواره عضو هیات داوری و انتخاب بود، در گفت‌وگو با «جام‌جم»، پایتخت‌نشینی را آفت بی‌توجهی به شهرستان‌ها دانست و اضافه کرد: پایتخت‌نشینی خیلی از مدیران و هنرمندان، ما را از توجه به شهرستان‌ها غافل کرده است. متاسفانه دوستانی که از شهرستان‌های دیگر به تهران می‌آیند، چند صباح که در تهران جولان می‌دهند و دود ترافیک آن را می‌خورند، یادشان می‌رود که شهر و آبادی و نقاط دورافتاده محرومی هم در کشور وجود دارد. چنین تفکری باعث شده جشنواره فیلم فجر را انحصارا برای تهران و هنرمندان پایتخت، آن هم در چند سینمای بالای شهر برگزار کنند. در صورتی که جشنواره را باید بین مردم برد. وقتی بعضی از مراکز استان‌های ما بعد از گذشت 33 سال از انقلاب اسلامی هنوز سینما ندارند، برگزاری جشنواره در کاخ‌های جشنواره، بی‌توجهی به کوخ‌نشینان سینماست!

وی یادآور شد: وقتی جشنواره به استان‌ها می‌رود، ما شاهد رشد و بالندگی فرهنگ در میان تمام مردم کشور هستیم و این یعنی تقسیم عادلانه فرهنگ و هنر. هنرمندان استانی به نقد و بررسی آثار سینمایی ایران می‌پردازند و سینما مورد قضاوت مردم و کارشناسان قرار می‌گیرد و این‌گونه شور و شوق فرهنگی، همزمان با جشن‌های دهه فجر در کشور به وجود می‌آید در این صورت می‌توانیم بگوییم جشنواره فیلم فجر بامحتوا شده است. زنده‌نام در خصوص شباهت جشنواره فیلم فجر با جشنواره‌های دیگر گفت: اگر تلاش کنیم جشنواره فیلم فجر را شبیه جشنواره‌های دیگر جهان برگزار کنیم، نه تنها کار درستی نکرده‌ایم بلکه با تقلیدی کورکورانه به بیراهه رفته‌ایم. هویت جشنواره فیلم فجر با جشنواره‌های کن، ونیز، برلین، اسکار و جشنواره‌های دیگر متفاوت است، اگر قرار باشد این جشنواره شبیه جشنواره‌های غربی و اروپایی باشد که به نظر من رژیم پهلوی خیلی بهتر از ما برگزار می‌کرد. هم فیلمسازان مطرح‌تری در جشنواره حضور داشتند هم آثار به روزتری در جشنواره نمایش داده می‌شد اگر بنا براین بود، جشنواره «سپاس» یا تهران بهتر بود. چرا نامش را به فجر تغییر بدهیم؟

وی افزود: اگر بنا باشد فرش قرمز را فیروزه‌ای یا آبی یا هر رنگ دیگر بکنیم فقط فرم و ظاهر را عوض کرده‌ایم. به نظرم باید محتوا عوض شود. اصلا باید بساط فرش و فرش‌اندازی برچیده شود. تجمل‌گرایی، مدپرستی و ستاره‌سازی‌هایی که هالیوود و سینمای غرب به دنبالش هستند، در قاموس جشنواره فجر نباید محلی داشته باشند. ما از این‌که خود را به سینمای غرب و بیگانه نزدیک کنیم چه سودی برده‌ایم؟ آنچه سینمای ما را در محافل جهانی مطرح و شاخص کرده است، محتوای سینما و نوع نگاه فیلمسازان ما هستند. اگر ما در سینما مثل غربی‌ها شویم که هویت خود را از دست داده‌ایم. به نظرم جشنواره هم که ویترین سینمای هر کشور و هر تمدن است، باید نمودی از تفکر و اندیشه و محتوای سینمای آن کشور باشد.

مدیر استانی جشنوار فیلم فجر به غفلت از توجه به مردم، مخاطبان و فرهنگ خودی اشاره کرد و گفت: ما برای مردم، مسوولان و جامعه خود فیلم می‌سازیم و جشنواره را هم باید برای آنها برگزار کنیم. به نظر من حتی از این‌که هیچ مهمان خارجی به جشنواره فجر نیاید، نباید نگران باشیم. هر چقدر به سمت مخاطبان داخلی و هنرمندان خودی برویم، موفق‌تریم.

زنده‌نام در خصوص مسائل پیش آمده برای خانه سینماو تاثیرات آن بر جشنواره گفت: موضوع خانه سینما یک جریان صنفی است که ربطی به برگزاری جشنواره ندارد. تنها اشکالش این است که با برگزاری جشنواره تلاقی پیدا کرده است، وگرنه خانه سینما هم جشنواره را می‌پذیرد. ای کاش مشکلات صنفی را کنار بگذاریم و به فکر مردم باشیم نه فکر خودمان، مگر ما ادعای مردمی بودن نداریم؟ من توصیه می‌کنم هنرمندان و سینماگران مراقبت کنند در برگزاری جشن‌های فجر و جشن سینمای ملی از مردم عقب نمانند. اختلافات را در فرصت دیگری باید حل کرد. مدیر بخش استانی جشنواره فیلم فجر اعلام کرد: استان‌های خراسان رضوی، لرستان، قزوین، البرز، کرمان، فارس، خوزستان، همدان، اصفهان و سیستان و بلوچستان برای برگزاری اعلام آمادگی کرده و تفاهم‌نامه نیز امضا کرده‌اند و احتمال این که یک یا دو استان دیگر به جمع متقاضیان بپیوندند، وجود دارد.

وی ضمن تشکر از استانداران، نمایندگان مجلس و مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌هایی که جشنواره فیلم فجر را در استان خود برگزار می‌کنند، اضافه کرد: این جشنواره‌ها همزمان با آغاز هفته وحدت، 17 بهمن در استان‌ها آغاز و به‌صورت پلکانی تا 30 بهمن ادامه خواهد داشت و اختتامیه هر استان در روز خاصی است که با حضور مسوولان و هنرمندان کشوری و استانی برگزار خواهد شد. استان‌هایی که بیش از 10 فیلم برای نمایش انتخاب کنند، آثار سینمای ایران توسط مردم و هنرمندان مورد قضاوت قرار گرفته و بهترین‌ها جایزه خواهند گرفت.