یک درد و هزار‌درمان

خانم همسایه روزی چند قرص مسکّن می‌خورد که سردردهایش را تحمل کند و خیلی از سالمندان دیگر نیز برای بهبود درد خود روش‌های دیگری را انتخاب می‌کنند، اما با درد چه باید کرد؟ باید مسکن خورد یا باید ریشه درد را از بین برد؟

درد یکی از مشکلات مهم و شایع در افراد سالمند است که حدود 50 درصد این افراد را درگیر می‌کند.

درد‌های مزمن در سالمندان بیشتر از افراد جوان است. حدود 20 درصد سالمندانی که به بیمارستان‌ها مراجعه کرده‌اند از درد‌هایی‌ با شدت متوسط و زیاد شکایت داشته‌اند.

سالمندان اغلب دچار دردهای مزمن غیربدخیم هستند. تحقیقی که سال 2002 در این خصوص انجام گرفت، نشان داد از 1000 نفر بیمار سالمند مورد بررسی حدود 33 درصد از دردهای ناتوان‌کننده‌ای رنج برده و اظهارمی‌کردند که دردشان آنچنان شدید است که آرزوی مرگ می‌کنند. متاسفانه به دلایل متعدد درصد بسیار کمی از درد‌های این گروه سنی تحت درمان قرار می‌گیرد. باورهایی که درد را جزو لاینفک و اجتناب‌ناپذیر سالمندی می‌دانند، ترس از اعتیاد و دیدگاه برخی از کارکنان بهداشتی که می‌پندارند دوزهای کمتری از مسکّن‌ها در سالمندان مورد مصرف دارد؛ همه و همه باعث کم‌توجهی به درمان دردهای سالمندی شده است.

درد‌های مربوط به آرتروز، زونا، تنگی کانال نخاعی، درد‌های سرطانی، درد‌های مربوط به رشته‌های عصبی محیطی ناشی از دیابت و دردهای بسیار دیگری که از بیماری‌های گوناگون ناشی می‌شود سالمندان را در خود مچاله می‌کند.

یک درد، هزار درد جدید برای شما ایجاد می‌کند. مشکلاتی چون افسردگی، اضطراب، بی‌خوابی، کم‌اشتهایی و کم‌تحرکی از آن جمله‌اند.

اطلاعات علمی جمع‌آوری شده نشان می‌دهند که اقدام سریع و شروع زودهنگام درمان درد، کیفیت زندگی سالمندان را ارتقاء داده و باعث حفظ عملکرد و کارایی فرد می‌شود. انجمن پزشکی درد آمریکا هشدار می‌دهد: «بررسی و کنترل موثر درد، باید در هفته‌ها و ماه‌های شروع درد انجام پذیرد تا از درد پیشرونده‌ای که با مرگ ومیر و هزینه‌های مالی گزاف همراه است، پیشگیری شود.»

گرچه سالمندان نسبت به جوانان آستانه درد بالاتری دارند اما دردهای جسمی بیشتری را تجربه می‌کنند. گاه مصرف چند دارو همراه با مسکّن که تجویز دکتر‌های گوناگون است برای آنان مشکلات جبران‌ناپذیری ایجاد می‌کند، اما غیر از دارو راه‌های دیگری هم هست.

پدربزرگ هر وقت که درد دارد به استخر می‌رود. او یک دوره آب‌درمانی گذرانده است. همان ورزش‌ها را برای خودش انجام می‌دهد بعدش هم می‌رود سونا که می‌گوید استخوان‌هایم نرم می‌شود. او هر وقت از شنا برمی‌گردد سرحال است و تا مدتی درد ندارد.

بسیاری از درد‌های عضلانی و مفصلی در سالمندان، به‌وسیله ورزش‌های طبی بسیار ساده، تخفیف می‌یابد و بیمار می‌تواند داروی مسکن کمتری مصرف کند.

بسیاری از دردهای سالمندان ناشی از مشکلات استخوان‌ها، مفاصل و عضلات است که با ورزش قابل پیشگیری و تسکین است.

حرکات کششی به نرم‌شدن بافت‌ها، ماهیچه‌ها و تاندون‌ها کمک می‌کند. همچنین فشار وارد بر مفصل‌ها را کاهش داده و جریان خون و مواد مغذی را در بدن بهبود می‌بخشد، اما بدون این حرکات، سفتی عضلات، محدودیت حرکت و درد افزایش می‌یابد.

فعالیت فیزیکی از اجزای درمان آرتروز زانو است و درد زانو را کاهش می‌دهد، اما در واقع تعداد کمی از افراد برای درمان از ورزش و فعالیت بدنی استفاده می‌کنند. بیماران باید برای افزایش فعالیت بدنی تشویق شوند، شروع به ورزش کردن کنند و میزان فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهند.

همه می‌دانند که حرکت کردن برای مفاصل مفید است. چیزی که افراد را نگران می‌کند این است که فعالیت فیزیکی موجب ایجاد درد مفاصل و در عوض استراحت موجب کاهش درد می‌شود. اگر آموزش کافی و اطلاع‌رسانی درست به بیماران صورت نگیرد ممکن است افراد تصور کنند که با انجام حرکات ورزشی، مفصل‌هایشان آسیب بیشتری می‌بیند و در نتیجه فعالیت بدنی را کاهش می‌دهند.

در صورتی که آن چه باعث آسیب‌دیدگی بیشتر مفاصل می‌شود نداشتن تحرک و فعالیت بدنی است که موجب ضعف عضلات، پوکی استخوان و خشکی مفاصل می‌شود.

برای این منظور استفاده از حرکات کششی یوگا در کاهش و پیشگیری از درد بسیار موثر است.

موسیقی درمانی می‌تواند در زمینه تقویت کارکرد جسمی و روحی سالمندان مؤثر واقع شود. به عنوان مثال موسیقی همراه با تمرینات و ورزش‌های روزانه، می‌تواند احساس دردی را که غالبا توأم با این ورزش‌هاست از ذهن دور کرده یا انگیزه و محرک لازم را برای شرکت در انجام این قبیل ورزش‌ها و فعالیت‌های حرکتی فراهم کند. دست زدن نشاط‌انگیز و موسیقی ریتمیک می‌تواند ورم مفاصل انگشتان را کم کند، اعتماد به نفس او را افزایش داده و انرژی مثبت را در این‌گونه افراد تقویت کند. مهم است به خاطر بسپاریم که موسیقی مورد علاقه سالمندان مانند دیگر اقشار مردم، دامنه وسیعی دارد. علاقه آنها متناسب با سنشان تغییر می‌کند. معمولا افراد مسن به آهنگ‌های معروفی که در دوران جوانی حوالی‌18 تا 25 سالگی گوش می‌دادند، علاقه نشان می‌دهند.

البته موسیقی تنها ساز و آواز نیست بلکه موسیقی، طبیعت برترین درمان است.

این روزهای سرد زمستانی آلودگی هوا همه را گرفتار کرده است. در این میان سالمندان و کودکان بیشتر صدمه می‌بینند.

در این شماره قصد داریم بعضی از خوراکی‌هایی را که به پاکسازی بدن کمک می‌کنند به شما معرفی کنیم تا سلامتی خود را بیش از پیش حفظ کنید.

نکته اول این‌که از مواد کاملا طبیعی و فاقد نگهدارنده استفاده کنید. رنگ‌ها و نگهدارنده‌ها شما را مسموم می‌کنند. در عوض میوه‌ها و سبزی‌ها‌ به پاکسازی بدن شما‌ کمک می‌کنند. از میان میوه‌ها آنها که نارنجی پررنگ و قرمز هستند و از سبزی‌ها آنها که برگ پهن و تیره دارند مثل کاهو و اسفناج سموم بیشتری را دفع می‌کنند.

از ادویه‌ها نیز می‌توانید برای پاکسازی بدن استفاده کنید؛ زیره، رازیانه، ترخون و نعناع نیز سموم را دفع می‌کنند.

کاسنی هرچند تلخ است، ولی اثرات مفیدی دارد!تمام مرکباتی که در این فصل به وفور یافت می‌شود و کدو حلوایی از بهترین‌ها هستند. در ضمن فراموش نکنید به غذایتان در روز 3 گرم زرچوبه بزنید.

ماندانا ملا علی