تجربه درپناه تو

در پاسخ به سوال اول باید گفت «در پناه تو» اولین سریالی بود که پای عشق‌های زمینی را در قالب یک داستان جذاب به تلویزیون باز کرد. تا آن زمان ماجرای دوست داشتن و دلدادگی در حاشیه و گوشه و کنار سریال‌ها مطرح می‌شد، اما مردم به یک‌باره با کاری مواجه شدند که حدیث عاشقی را به متن داستان آورده بود.

قصه پرفراز و نشیب سریال حجم زیادی از وقایع و ماجراها را در برمی گرفت. از عاشق شدن همزمان محمد (حسن جوهرچی) و رامین (رامین پرچمی) گرفته تا لجبازی مریم (لعیا زنگنه) و ازدواج رامین و مریم و طلاقشان و ازدواج دوباره مریم و بچه‌دار نشدنشان و ... .

مجموعه این اتفاقات تعلیق و هیجانی را به داستان تزریق می‌کرد که نظیرش در کارهای نمایشی آن زمان دیده نمی‌شد. علاوه بر این سریال شخصیت‌هایی را در معرض دید می‌گذاشت که مردم مابه‌ازاهای واقعی‌اش را در جامعه دیده بودند. رامین به عنوان یک پسر لجباز و احساساتی در تقابل با شخصیت صبور و مقتدر محمد قرار می‌گرفت و این تضاد، قصه را جلو می‌برد. از آن طرف آرامش و متانت مریم آن قدر برای مخاطبان جذاب بود که تا مدت‌ها بعد به عنوان یک الگوی ارزشی از طرف جوانان آن سال‌ها مورد توجه قرار گرفت.

در بیان مولفه‌های جذابیت سریال می‌توان به نکات دیگری هم اشاره کرد. نزدیک شدن به زندگی واقعی جوان‌های آن روز، توجه به روابط اجتماعی داخل دانشگاه، بهره‌گیری از بازیگران خوش‌چهره جوان از جمله عواملی بود که سریال را به پربیننده‌ترین مجموعه تلویزیونی آن سال‌ها بدل کرد.

اگر یادتان باشد سریال در سطح مطبوعات هم سر و صدای زیادی به پا کرد؛ چون به‌زعم خیلی‌ها کارگردان از خط قرمزها عبور کرده و به حوزه‌های ممنوعه پا گذاشته بود. حالا که پس از 15 سال دوباره به تماشای سریال می‌نشینیم از یادآوری و مرور همه آن اظهارنظرها،‌ مخالفت‌ها،‌ موضع‌گیری‌ها و تعجب‌ها شگفت زده می‌شویم. در طول این 15 سال آثار نمایشی زیادی با مضمون عشق‌های زمینی ساخته شده است، اما با این حال خیلی‌هایشان نجابت و حجب و حیای شخصیت‌های این سریال را نداشتند و دچار افراط و تفریط‌های غیرمتعارف شدند.

تجربه «در پناه تو» به ما آموخت که قضاوت‌های شتابزده و عجولانه نمی‌تواند مبنای سیاست‌گذاری فرهنگی قرار گیرد. بهتر است اجازه بدهیم تاریخ درباره نقاط ضعف و قوت کارهای نمایشی قضاوت کند. حالا پس از 15 سال می‌شود فهمید که «در پناه تو» آسیب‌شناسی درست و دقیقی از روابط اجتماعی آدم‌های آن دوران داشته است.

احسان رحیم‌زاده/ گروه رادیو و تلویزیون