حراج یک خانه تاریخی در یزد

علاوه بر قدمت تاریخی خانه‌ها آنچه به ارزش آنها افزوده، معماری منحصر به‌ فرد آنهاست که با وجود گذشت صدها سال از قدمت برخی از آنها، همچنان زیبایی نهفته در دیوارهای گلی و بلند، پنجره‌های گره‌چینی‌شده با شیشه‌های رنگی، حوض‌‌های کم‌‌عمق و طویل، آب‌انبارهای خنک و بادگیرهای سر به فلک کشیده آنها چشم‌نوازی می‌کند. آنچه جذابیت این خانه‌ها را دوچندان کرده است، قرارگرفتن حیاط خانه‌ها در دل بناست به نحوی که اتاق‌های سه‌دری و پنج‌دری در بیشتر این خانه‌ها دورتادور قرار گرفته و حیاط با حوضی فیروزه‌ای‌رنگ همچون نگینی در میان خانه‌های تاریخی خودنمایی می‌کند. اما این روزها در خانه‌های قدیمی یزد که گشوده می‌شود، دیگر خبری از حوض فیروزه‌ای، درختان نارنج، گلدان‌های شمعدانی و اتاق‌های پنج‌دری و شیشه‌های ریز رنگی نیست و غباری از فراموشی روی همه آنها را گرفته است.

خانه تاریخی ابریشمی یزد که قدمت آن به دوران قاجاریه برمی‌گردد، یکی از این بناهای تاریخی فراموش‌شده و البته یکی از بی‌نظیرترین خانه‌های تاریخی است که در خیابان قیام و در محله تاریخی لب خندق واقع شده است.

ورودی این بنا در جنوب آن به صورت یک ایوان با پوشش سقف ضربی با قوس جناغی ساخته شده است. ساختمان دارای 2 بخش زیرزمین و همکف در جهات غرب، جنوب، شمال و قسمتی از بخش شرقی است.از ویژگی‌های این بنا وجود اتاق‌های سه دری در ضلع شمالی و غربی و ایوان و نارنجستان در ضلع جنوبی است. مطبخ و چاه چهل‌گز نیز در جهت شرقی بنا احداث شده که در ورودی مطبخ از حیاط و دسترسی به چاه چهل‌گز نیز از طریق ورودی داخل هشتی امکانپذیر است. پایاب بنا در جهت شمال و در زاویه تلاقی ضلع شرقی و شمالی قرار دارد که پوشش سقف در این بنا نیز به صورت ضربی با قوس‌های هلالی و جناغی، طاق، تویزه و خنچه‌پوش اجرا شده است.

خانه تاریخی ابریشمی یزد همچنین دارای تزئیناتی به صورت دم‌گیری و گچبری است و مهم‌ترین این تزئینات در سقف هشتی اجرا شده است. این خانه از اندک خانه‌های یزد محسوب می‌شود که دارای گودال باغچه است.

این بنای تاریخی که در سال 89 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده، حدود 5 سال پیش مورد تعرض مالک قبلی قرار گرفت و بخشی از آن تخریب شد، اما در همان زمان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان یزد جلوی تخریب بیشتر خانه را گرفت و مالک را راهی دادگاه کرد، اما اوایل امسال این خانه تاریخی با داشتن 2100 مترمربع مساحت به 10 قطعه 200 متری قطعه‌بندی شد تا به فروش برسد.

امیرترقی‌نژاد / جام‌جم یزد