کودکان هم آب مروارید می‌گیرند

شاید چون بیشتر از هر مشکلی درباره آن شنیده‌ایم یا افرادی را دیده‌ایم که به این بیماری مبتلا شده‌اند، اما وقتی اسم آب مروارید را می‌شنویم، حتما پیرزن یا پیرمردی را تجسم خواهیم کرد که چشمانش براحتی نمی‌بیند و از این‌که به آب مروارید مبتلا شده است، گله می‌کند.

اما اگر بدانید آب مروارید فقط مخصوص بزرگسالان نیست، چطور؟ تعجب نکنید؛ کودکان، شیرخواران و حتی نوزادان هم ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، اما نکته مهم در این مورد تشخیص و درمان بموقع است.‌

دکتر محمدرضا جعفری‌نسب، جراح و چشم‌پزشک در گفت‌وگو با «جام‌جم» با اشاره به این که آب مروارید یکی از بیماری‌های شایع چشم است، در این‌باره توضیح می‌دهد: به هرگونه کدورتی که در عدسی چشم ایجاد شود، آب مروارید یا کاتاراکت می‌گویند که شایع‌ترین علت آن نیز افزایش سن است، اما انواع نادر آب مروارید نیز وجود دارد و گاهی ممکن است بر اثر ضربه یا برخی بیماری‌های متابولیک مانند دیابت یا مصرف برخی از داروها نیز آب مروارید ایجاد شود.

وی با اشاره به یکی از انواع نادر این بیماری که همان «آب مروارید دوران کودکی» است، می‌گوید: آب مروارید دوران کودکی انواع مختلفی دارد؛ گاهی ممکن است نوزاد از بدو تولد آب مروارید داشته باشد که به آن آب مروارید دوران نوزادی می‌گویند. در مواردی ممکن است آب مروارید در طول دو سال اول زندگی تشخیص داده شود که به آن آب مروارید دوران شیرخوارگی می‌گویند. آب مروارید دوران رشد نیز موردی است که بیماری قبل از 14 سالگی ایجاد می‌شود. اما به مجموع این سه مورد، آب مروارید دوران کودکی گفته می‌شود.

اغلب افراد از آب مروارید دوران کودکی بی‌اطلاع هستند و تصور می‌کنند این بیماری فقط مخصوص بزرگسالان است؛ اما باید بدانید کودکان هم ممکن است در معرض این مشکل قرار بگیرند.‌

دکتر جعفری‌نسب درباره علل بروز بیماری می‌گوید: با‌توجه به سن کودکان، ممکن است علل ایجاد بیماری تا حدی متفاوت باشد، اما به طور کلی علت بروز آب مروارید دوران کودکی که قبل از 14 سالگی ایجاد می‌شود، هیچ وقت سن افراد نیست.‌

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این که این بیماری به سه علت متفاوت بروز می‌کند، توضیح می‌دهد: یک‌سوم آب مروارید‌های دوران کودکی جنبه ارثی دارد، در ‌یک‌سوم موارد هیچ علت مشخصی برای بیماری پیدا نمی‌شود و یک‌سوم نهایی آب مرواریدهای دوران کودکی نیز جزئی از بیماری‌های دیگر است.‌ به گفته وی، این بیماری ممکن است از بدو تولد بروز کند یا در مدت دو سال یا قبل از 14 سالگی و ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد که با توجه به آن درمان نیز متفاوت خواهد بود.

دکتر جعفری‌نسب درباره راه‌های پیشگیری از بروز بیماری، یادآور می‌شود: شاید بتوان با مشاوره ژنتیک و اجتناب از ازدواج‌‌های فامیلی مواردی از آب مروارید دوران کودکی را که جنبه ژنتیک‌ دارد، کاهش داد. به طوری که در حال حاضر در کشورهای پیشرفته به ازای هر 10 هزار نوزادی که متولد می‌شود، یک نفر آب مروارید دارد؛ اما در کشورهای در حال توسعه این رقم سه تا پنج کودک به ازای هر 10 هزار نوزاد است.

این فوق تخصص پیوند قرنیه می‌افزاید: با توجه به این که عفونت‌های داخل رحمی مادر نیز می‌تواند علتی برای بروز آب مروارید باشد، باید به فکر پیشگیری از ایجاد عفونت‌ها باشید و با واکسیناسیون مناسب خطر را کاهش دهید.به گفته وی، این شیوه‌ها تا حدی می‌تواند از ایجاد آب مروارید پیشگیری کند، اما در همه موارد موثر نیست.

کودک براحتی نمی‌تواند مشکلش را بیان کند و به همین دلیل پدر و مادر هم ممکن است متوجه نارضایتی او نشوند، اما با توجه به اهمیت تشخیص و درمان بموقع آب مروارید دوران کودکی، پدر و مادر باید نسبت به علائم این بیماری آگاه باشند تا بتوانند براحتی و در زمان مناسب متوجه وجود مشکل شوند و اقدامات لازم را انجام دهند.‌

دکتر جعفری‌نسب در این‌باره توضیح می‌دهد: تشخیص و درمان بموقع آب مروارید دوران کودکی برخلاف بزرگسالان، اهمیت فراوانی دارد، اگر این مشکل بموقع درمان نشود، علاوه بر این‌که کودک مدت زمانی دید مناسب نداشته است، بعد از عمل هم بازیابی دیدش خوب نخواهد بود که این مشکل به علت تنبلی چشم کودک ایجاد می‌شود.‌

این دانشیار دانشگاه می‌افزاید: تنبلی چشم یکی از عوارض آب مروارید در دوران کودکی است که هر چه سن کودک کمتر باشد، خطر و شدت تنبلی نیز افزایش می‌یابد؛ به طوری که اگر نوزادی آب مروارید داشته و بموقع درمان نشود، دچار تنبلی بسیاری شدیدی خواهد شد که گاهی موجب لرزش چشم‌هایشان می‌شود. بنابراین تشخیص بموقع بیماری اهمیت فوق‌العادی دارد.

این پزشک متخصص درباره شیوه‌های تشخیص بیماری توضیح می‌دهد: تمام نوزادان باید قبل از ترخیص از بیمارستان، توسط پزشک متخصص اطفال یا متخصص زنان معاینه چشمی شوند، اگر با این معاینه اولیه مشکلی در چشم کودک مشاهده شود، پزشک موظف است برای بررسی‌ها و معاینات دقیق و کامل، او را به چشم‌پزشک ارجاع دهد؛ اما اگر نوزادی هنگام تولد آب مروارید نداشته باشد، نباید تصور کنید هیچ وقت به آب مروارید دوران کودکی مبتلا نمی‌شود؛ چون کودک ممکن است تا قبل از 14 سالگی دچار این مشکل شود یا این‌که بیماری پیشرفت کند.‌

دکتر جعفری‌نسب با اشاره به علائمی که پدر و مادر باید به آن توجه داشته باشند، خاطرنشان می‌کند: انحراف چشم یکی از نشانه‌های بیماری است که باید مورد توجه قرار گیرد؛ بنابراین اگر والدین متوجه شوند که چشم‌ کودک بخصوص پس از چهار ماهگی، صاف نیست و انحراف دارد باید برای بررسی‌های بیشتر از چشم‌‌پزشک کمک بگیرند.

همچینن در صورتی که پدر و مادر هرگونه لکه سفید مایل به خاکستری در چشم کودک مشاهده کردند، باید در اولین فرصت به چشم‌پزشک مراجعه کنند و درباره سلامت یا وجود هرگونه مشکلی در چشم کودک مطمئن شوند.

دکتر جعفری‌نسب با اشاره به اهمیت درمان بموقع آب مروارید دوران کودکی به دلیل پیشگیری از تنبلی چشم، می‌گوید: اگر آب مروارید از بدو تولد و به صورت شدید وجود داشته باشد، بهترین زمان عمل دو تا شش هفتگی است و این نوزادان حتما باید قبل از سه ماهگی عمل شوند؛ اما در مواردی که آب مروارید شدید نیست، زمان مناسب عمل با توجه به شدت بیماری باید توسط پزشک متخصص تعیین شود.

نیلوفر اسعدی‌بیگی -‌ گروه سلامت